Меню

Сустрэча, прысвечаная абмеркаванню доўгатэрміновых прыярытэтаў ўстойлівага развіцця ў Беларусі

30 студзеня 2020

15 кастрычніка на Генеральнай Асамблеі ААН была прынятая рэзалюцыя «74/4. Палітычная дэкларацыя палітычнага форуму высокага ўзроўню па ўстойліваму развіццю, скліканага пад эгідай Генеральнай Асамблеі» У гэтым дакуменце дэкларуецца дзесяцігоддзе дзеянняў і здзяйсненняў у імя ўстойлівага развіцця. 

29 студзеня 2020 года ў Мінску адбылася сустрэча, прысвечаная абмеркаванню доўгатэрміновых прыярытэтаў ўстойлівага развіцця ў Беларусі ў кантэксце Дзесяцігоддзі дзеянняў і здзяйсненняў у імя ўстойлівага развіцця.

З прывітальнымі словамі да ўдзельнікаў сустрэчы звярнуліся Іаана Казана-Вішнявецкі, пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь, і Мар'яна Шчоткіна, нацыянальны каардынатар па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця.

Іаана Казана-Вішнявецкі ў сваім прывітальным слове звярнула ўвагу на тры напрамкі, якія ААН на глабальным узроўні вызначыла, каб павысіць выніковасць працы ў рамках дзесяцігоддзя дзеянняў. Першае – гэта мабілізацыя: неабходна вывесці разуменне мэтаў устойлівага развіцця і іх прасоўванне, асабліва сярод моладзі, СМІ, лідараў супольнасцяў, на новы ўзровень. Другое-гэта павышэнне маштабнасці Мэтаў устойлівага развіцця, што азначае неабходнасць ставіць яшчэ больш значныя мэты і павялічыць маштаб дзеянняў. Трэцяе – пошук новых рашэнняў. Пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь таксама адзначыла, што Беларусь на самым высокім узроўні прадэманстравала прыхільнасць канцэпцыі ўстойлівага развіцця і істотна вылучаецца на глабальным і рэгіянальным узроўнях нацыяналізацыяй Мэтаў устойлівага развіцця, г.зн. стварэннем Нацыянальных інстытутаў для каардынацыі палітыкі ўстойлівага развіцця, фарміраваннем сістэмы маніторынгу дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця. Інвестыцыі Беларусі ў чалавечае развіццё забяспечваюць краіне стабільную пазіцыю сярод краін з высокім узроўнем развіцця чалавечага патэнцыялу, у выніку чаго Беларусь займае 50 месца ў індэксе чалавечага развіцця. 

Мар'яна Шчоткіна адзначыла, што важна вылучыць «болевыя кропкі», над якімі ў першую чаргу павінна працаваць наша краіна. Цяпер Беларусь знаходзіцца на 23 месцы ў рэйтынгу па дасягненню Мэтаў ўстойлівага развіцця. Важна не страціць гэтую пазіцыю, а, наадварот, прасоўвацца ўверх. Напрыклад, у 2019 годзе зафіксаваны нізкі паказчык нараджальнасці, а ўстойлівае развіццё трэба ў першую чаргу для насельніцтва самой краіны, людзі-гэта і ёсць самая асноўная каштоўнасць. Таму гэтую дэмаграфічную праблему трэба вырашыць. Па дадзеных ААН да 2035 года насельніцтва старэй 65 гадоў складзе 13% – гэта гаворыць аб будучай нагрузцы на ахову здароўя, працоўнае насельніцтва і пенсійныя фонды. Гэта кажа пра важнасць эканамічнай складніку. Беларусі ўдалося дасягнуць пэўных эканамічных поспехаў, але ёсць і над чым працаваць далей-цыркулярная эканоміка, кібербяспека, актуалізацыя шэрагу прафесій. Таму роля адукацыйнай сістэмы выходзіць на першае месца, каб рэагаваць на рынак, забяспечваць высокую навукаёмістасць ВУП і высокую прадукцыйнасць працы. Яшчэ адно важнае ўмова ўстойлівага развіцця сёння – гэта развіццё бізнес-асяроддзя і прыцягненне бізнесу да дасягнення ўласнай устойлівасці і Мэтаў ўстойлівага развіцця. Пры гэтым, ўцягванне насельніцтва ў дасягненне ЦУР – гэта шырокамаштабная праца, якая толькі пачынаецца. 


Важнай часткай сустрэчы стала прадстаўленне вынікаў даследавання «Асаблівасці ўспрымання і прасоўвання Мэтаў ўстойлівага развіцця ў Беларусі»

У рамках даследавання апыталі 7 фокус-груп з розным узроўнем адукацыі, даходу і прафесійнай прыналежнасцю. Пра іх распавёў Яўген Краснянскі, асацыіраваны партнёр СIVITTA Group SATIO. Згодна з вынікамі працы з фокус-групамі ва ўсіх рэгіёнах Беларусі, разуменне тэрміна «устойлівае развіццё» пакуль павярхоўнае, адлюстроўвае імкненне адначасова да росту і стабільнасці. Індыкатарамі ўдзельнікі фокус-груп называюць паляпшэнне гарадской інфраструктуры, удасканаленне тэхналогій, развіццё грамадзянскай супольнасці. Важнымі мэтамі ўстойлівага развіцця ўдзельнікі пазначылі рост эканамічнага дабрабыту, ахова здароўя і адукацыя (Мэты 3, 8 і 4). Найменш значнымі для ўдзельнікаў апынуліся Мэты 10 і 5 (памяншэнне няроўнасці, гендэрная роўнасць). Паводле даследавання, для прасоўвання ЦУР недастаткова факусавацца толькі на сацыяльнай рэкламе або інфармаванні аб паказчыках дасягнення ЦУР. Неабходная інфармацыя аб самых простых кроках, якія можа прыняць кожны чалавек, каб мэта была рэалізавана – нават такая глабальная, як, напрыклад, змена клімату. Гэта дае важнае пачуццё датычнасці. А лідары меркаванняў могуць падтрымаць цікавасць да ЦУР, толькі калі самі будуць прадстаўляць узоры жаданых паводзін.

Сустрэча працягнулася абмеркаваннем у фармаце панэльнай дыскусіі з удзелам прадстаўнікоў партнёрскай групы ўстойлівага развіцця. Удзельнікі дыскусіі абмеркавалі рэалізацыю прынцыпу «нікога не пакінуць у баку» і вынікі прадстаўленага даследавання.

Ірына Альхоўка, старшыня Праўлення міжнароднага грамадскага аб'яднання «Гендэрныя перспектывы», каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па сацыяльных пытаннях, адзначыла, што даследаванне – гэта добрая нагода пагаварыць пра выклікі, з якімі мы сутыкаемся. Калі гендэрная роўнасць трапляе ў апошнія катэгорыі прыярытэтаў, гэта трывожная сітуацыя, бо гендэрная палітыка дзяржавы была прынятая 25 гадоў таму, а зараз многія называюць пытанні гендэрнай роўнасці чужароднымі для Беларусі. Пры гэтым гендэрная роўнасць – гэта адзін з акселератараў, які спрыяе прагрэсу ў дасягненні іншых мэтаў. Таму патрэбна маштабная дзяржаўная кампанія, якая будзе казаць аб тым, у чым выгада гендэрнай роўнасці, і інтэграваць гендэрную палітыку ў сацыяльную, дэмаграфічную і іншыя. 

Сафія Савелава, намеснік кіраўніка Каардынацыйнага цэнтра «Адукацыя ў інтарэсах устойлівага развіцця» Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта, сакаардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па адукацыі, патлумачыла, што з праблематыкай устойлівага развіцця Асацыяцыя адукацыі для ўстойлівага развіцця працуе вельмі даўно і разумее, што ключавая праблема заключаецца ў тым, што само словазлучэнне дрэнна ўспрымаецца і разумеецца людзьмі. Устойлівае развіццё – гэта адлюстраванне новага этапу цывілізацыі, калі крыніцай развіцця з'яўляецца мір, а не вайна. Да прыкладу, Хартыя Зямлі дае адказ на пытанне, што такое ўстойлівае развіццё, апісвае новую этыку з усеагульнай адказнасцю за ўсё жывое. Гэта і з'яўляецца асновай прынцыпу «нікога не пакінуць у баку». Уся праца ў інтарэсах устойлівага развіцця павінна суправаджацца адукацыйнымі практыкамі. У якасці канкрэтнага прыкладу Сафія прывяла праект, які аб'ядноўвае намаганні ва ўніверсітэце, школе і дзіцячым садку ў г. Гродна. У выніку выйграюць усе: дарослыя пачынаюць даведвацца аб устойлівым развіцці ад сваіх дзяцей, якія распавядаюць пра гэта простым і зразумелым мовай, захоўваючы сэнс. Трэба зразумець, што маладыя людзі – гэта асноўныя агенты пераменаў, і мы павінны дазволіць ім праяўляць свае ініцыятывы, даць магчымасць прыйсці кудысьці са сваёй ініцыятывай і атрымаць падтрымку. 

Яўген Шаўко, старшыня грамадскага аб'яднання «Рэспубліканская арганізацыя інвалідаў-калясачнікаў» выказаўся пра тое, што праблемы людзей з інваліднасцю не заўсёды зразумелыя людзям, у якіх няма інваліднасці. Людзі з інваліднасцю – самае вялікае меншасць. У Беларусі 571 000 людзей з інваліднасцю-гэта кожны 17 жыхар, а кожныя пяць гадоў іх становіцца на 35 000 больш. Гэта як невялікі раённы цэнтр. Важна даць зразумець і чыноўнікам, і грамадству, дзе гэтыя людзі знаходзяцца, як яны жывуць і Што рабіць, каб яны адчувалі сябе камфортна і годна і з'яўляліся актыўнымі членамі грамадства. Важны момант для вырашэння гэтай задачы – працаўладкаванне, што дае сацыялізацыю і рэалізацыю чалавека. На жаль, пакуль статыстыка не дазваляе зразумець, колькі людзей з інваліднасцю працаўладкаваныя. А такая статыстыка дапаможа зразумець, што рабіць з кожнай групай, дзе ёсць праблемы. Яшчэ адна важная праблема – адсутнасць закона аб дыскрымінацыі людзей з інваліднасцю і механізму, які дазваляў бы змагацца з такой дыскрымінацыяй. 

Дар'я Чумакова, намесніца дырэктара па праграмнай дзейнасці ўстановы «Цэнтр экалагічных рашэнняў» адзначыла, што даследаванне цалкам ўзгадняецца з вопытам ЦЭРа. Мэты ўстойлівага развіцця экалагічнага блока з'яўляюцца запатрабаванымі і зразумелымі, бо з імі людзі сутыкаюцца кожны раз, калі спрабуюць навучыцца сартаваць смецце. У Беларусі робіцца шмат намаганняў па дасягненню гэтых мэтаў і важна не змяншаць амбітнасць. Пры гэтым мэты экалагічнага блока ўнікальныя тым, што дазваляюць прасоўваць і іншыя мэты, якія некаторыя ўдзельнікі фокус-груп не палічылі актуальнымі. Напрыклад, гарадская інфраструктура звязана з транспартам і мабільнасцю, а здаровыя экасістэмы ўплываюць на здароўе і дабрабыт людзей. Насцярожвае тое, што Мэта 13 (барацьба са змяненнем клімату) не здаецца актуальнай, але гэта вытлумачальна: людзям незразумела, што іх штодзённае рашэнне і выбар (у прыватнасці, выбару транспарту або абсталявання) уплывае на змяненне клімату. 

У рамках дыскусіі ўдзельнікі сустрэчы яшчэ раз падкрэслілі неабходнасць новага ўзроўню інфармавання, міжпакаленнага абмену, міжнароднага супрацоўніцтва і уключанасці ўсіх груп насельніцтва ў дзеянні па дасягненню Мэтаў ўстойлівага развіцця.

карта сайта