Больш за 80% усіх населеных пунктаў у Беларусі – гэта невялікія гарады з насельніцтвам да 100 тысяч чалавек. Адставанне ў эканамічным развіцці малых гарадоў у параўнанні з вялікімі гарадамі часцяком з’яўляецца следствам пераезду вялікай часткі маладых людзей з малых гарадоў у сталіцу Беларусі і абласныя цэнтры, дзе яны адкрываюць свой уласны бізнэс. Таму вельмі важна павышаць прывабнасць малых гарадоў для падтрымкі малога і сярэдняга бізнесу.
Садзейнічанне ў стварэнні ўмоў для развіцця бізнесу ў малых гарадах Крычаве, Мсціславе, Чавусах, Горках, Барані і глыбокім было аказана ў рамках праекта «Малыя гарады», які фінансаваўся Расійскай Федэрацыяй і рэалізоўваўся ПРААН у партнёрстве з Міністэрствам эканомікі Рэспублікі Беларусь. У рамках праекта ў гэтых 6 гарадах Магілёўскай і Віцебскай абласцей стварылі сучасную інфраструктуру для падтрымкі малога і сярэдняга бізнесу. Гэтая інфраструктура ўяўляе сабой пляцоўкі, якія спалучаюць функцыі бізнес-інкубатара і Цэнтра падтрымкі прадпрымальніцтва. Там жа эксперты кансультуюць па складанні бізнес-планаў і пошуку фінансавання. У выніку праекта ў Мсціслаўле распрацавалі інтэрактыўны турыстычны маршрут, а ў Горках стварылі бізнес-інкубатар на базе тэхнапарка, дзе рэгулярна праходзяць навучальныя бізнес-мерапрыемствы і акселерацыйныя праграмы для стартапаў. Таксама былі праведзеныя бізнэс-школы «Я сама», якія дапамаглі пераадолець стэрэатыпы аб жаночым прадпрымальніцтве.
Развіццё малых гарадоў і бізнес-ініцыятыў з’яўляецца укладам у дасягненне Мэтаў ўстойлівага развіцця 11 (Ўстойлівыя горада і населеныя пункты), 8 (Дастойная праца і эканамічны рост), 10 (Памяншэнне няроўнасці), 17 (Партнёрства ў інтарэсах устойлівага развіцця) і іншых мэтаў.
Інфармацыю аб выніках праекта можна знайсці на сайце ПРААН у Рэспубліцы Беларусь.
У Рэспубліцы Беларусь падтрымка сям’і з’яўляецца ключавым напрамкам дзяржаўнай сацыяльнай палітыкі, што таксама замацавана ў нацыянальным заканадаўстве. Роўны ўдзел мужчын і жанчын у сям’і і выхаванні дзяцей ўносіць ўклад у дасягненне Мэты ўстойлівага развіцця 5 – Гендэрная роўнасць.
Па дадзеных Нацыянальнага даследавання «Фарміраванне сям’і, стабільнасць сямейных адносін і нараджальнасць у зменлівых сацыяльна-эканамічных умовах жыцця беларусаў» жанчыны больш актыўна ўцягнутыя ва ўсе віды дзейнасці, звязаныя з доглядам за дзецьмі. Дастаткова раўнамерна паміж бацькамі падзяляюцца абавязкі, звязаныя з гульнямі з дзецьмі і правядзеннем вольнага часу разам з дзецьмі: 82% мужчын і 75% жанчын адзначылі, што яны з партнёрам выконваюць гэтыя абавязкі прыкладна аднолькава. Дадзеныя шматіндыкатарнага кластэрнага абследавання для ацэнкі становішча дзяцей і жанчын (МІКС 6), праведзенага Нацыянальным статыстычным камітэтам у 2019 годзе, таксама пацвярджаюць трэнд ўключэння бацькоў у дзейнасць, якая садзейнічае навучанню і падрыхтоўцы да школы маленькіх дзяцей ва ўзросце 3-4 гадоў.
Для павышэння ўцягнутасці бацькоў у выхаванне дзяцей у 2019 годзе ў Працоўны кодэкс унесены змены (уступілі ў сілу з 28 студзеня 2020 г.). Адна з важных навін – гэта ўвядзенне бацькоўскага водпуску пры нараджэнні дзіцяці. Наймальнік абавязаны прадаставіць такі адпачынак па жаданні работніка тэрмінам да 14 дзён на працягу 6 месяцаў пасля нараджэння дзіцяці.
Акрамя таго, у Працоўны кодэкс уключаны такія новыя нормы як:
Для сумяшчэння прафесійных і бацькоўскіх функцый у Працоўны кодэкс уключана «дыстанцыйная занятасць».
Асноўныя напрамкі развіцця сацыяльнай палітыкі ў дачыненні да сем’яў:
Больш падрабязную інфармацыю можна знайсці на сайце Міністэрства працы і сацыяльнай абароны.
Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь праводзіць конкурс «Пад знакам Года малой радзімы!»
Асноўныя мэты конкурсу: рэалізацыя задач дзяржаўнай інфармацыйнай палітыкі ў развіцці рэгіёнаў краіны; фарміраванне павагі да малой радзімы, уклад у яе развіццё, паказ яркіх дасягненняў па зберажэнні і адраджэнні роднага краю; садзейнічанне выхаванню ў моладзі любові да Радзімы і актыўнай жыццёвай пазіцыі. Гэта пасадзейнічае ўстойліваму развіццю на мясцовым узроўні, партнёрству ў інтарэсах устойлівага развіцця і станаўленню ўстойлівых насельных пунктаў, адказнаму спажыванню і вытворчасці, захаванюю экасістэмаў (МУР 11, 12, 15).
На конкурс прадстаўляюцца матэрыялы, апублікаваныя ў друкаваных СМІ, сеткавых выданнях і інтэрнэт-рэсурсах, альбо якія выйшлі ў эфір тэлевізійных ці радыёвяшчальных СМІ на працягу 2019 года. Іх трэба накіраваць у Міністэрства інфармацыі не пазней за 15 ліпеня 2020 года з паметкай «На конкурс» па адрасе: 220004, г.Мінск, np.Пераможцаў, 11. Заяўку можна знайсці на сайце Міністэрства інфармацыі.
На выставе дасягненняў беларускай навукі і тэхнікі Мінскі аўтазавод прадставіў свой першы электробус, які адносіцца да аўтобусаў апошняга пакалення і здольны праехаць буйны горад без падзарадкі.
Электробус з’яўляюцца больш экалагічным відам транспарту, чым звычайны аўтобус, з-за адсутнасці выкідаў забруджвальных рэчываў у навакольнае асяроддзе. Пры гэтым ён не залежыць ад кантактнай сеткі, як тралейбус. Развіццё экалагічнага гарадскога транспарту з’яўляецца укладам у дасягненне Мэтаў ўстойлівага развіцця 9 (індустрыялізацыя, інавацыя і інфраструктура), 11 (Ўстойлівыя горада і населеныя пункты), 13 (барацьба са змяненнем клімату).
Новая мадэль аб’яднала ў сабе перавагі аўтобуса і тралейбуса. У электробусе прадугледжана безбар’ерная зона і высоўная апарэль для людзей, якія перасоўваюцца на інвалідных калясках. Інфармацыю аб характарыстыках новага электробуса можна знайсці на сайце Міністэрства прамысловасці.
Тэлерадыёкампанія Гомель выпусціла інтэрв’ю з Нінай Кекух, каардынатарам рэгіянальнай партнёрскай сеткі сацыяльных некамерцыйных арганізацый Гомельскай вобласці, аб Мэтах устойлівага развіцця. Суразмоўцы пагаварылі аб мэтах, найбольш актуальных для Гомельскай вобласці і ўсёй Беларусі.
Ніна Кекух падкрэсліла, што ключавая роля ў зменах адводзіцца адукацыі, якая дае магчымасць чалавеку ўсвядоміць маштаб і характар існуючых праблем, а таксама здабыць навыкі, каб прымяняць нестандартныя падыходы ў вырашэнні гэтых праблем. Яна таксама звярнула ўвагу гледачоў на важнасць Мэты 17 – партнёрства ў інтарэсах устойлівага развіцця. Толькі ў партнёрстве і супрацоўніцтве магчыма дамагчыся маштабных зменаў. Суразмоўцы абмеркавалі канкрэтныя ініцыятывы Гомельскай вобласці, якія працуюць на дасягненне Мэтаў устойлівага развіцця.
У Беларусі працягваецца экалагічная кампанія «Добраўпарадкуем малую Радзіму». Мэта кампаніі – уклад кожнага ў добраўпарадкаванне свайго горада, раёна, жылога двара, бліжэйшага парку або сквера, прыроднага аб’екта.
Мерапрыемствы кампаніі ўключаюць пасадку дрэў або кустоў, афармленне кветнікаў, ўладкаванне дзіцячых пляцовак, удзел у розных экалагічных акцыях і адукацыйных мерапрыемствах. Таксама прыводзяцца ў парадак мемарыяльныя комплексы, бо кампанія прысвечана не толькі азеляненні гарадоў і вёсак, але і захаванні памяці продкаў.
Акцыі па азеляненні і добраўпарадкаванні дапамагаюць зрабіць населеныя пункты, дзе людзі жывуць і працуюць, больш камфортнымі і экалагічна устойлівымі і ўносяць ўклад у дасягненне Мэтаў ўстойлівага развіцця.
Больш інфармацыі аб экалагічнай кампаніі «Добраўпарадкуем малую Радзіму» можна знайсці на сайце Мінпрыроды.
З 13 па 24 красавіка 2020 года ў Рэспубліцы Беларусь прайшла Рэспубліканская прафілактычная акцыя «Дом без гвалту». У ёй прынялі ўдзел спецыялісты міністэрстваў унутраных спраў, працы і сацыяльнай абароны, адукацыі, аховы здароўя, а таксама розных грамадскіх аб’яднанняў. Мэта акцыі – садзейнічаць вырашэнню праблем гвалту ў сям’і.
Супрацьдзеянне гвалту ўключае ў сябе прафілактыку хатняга гвалту (узмацненне сацыяльнай абароны сем’яў, якія выхоўваюць дзяцей, садзейнічанне працаўладкаванню, павышэнне канкурэнтаздольнасці жанчын на рынку працы, у цэлым павышэнне дабрабыту і якасці жыцця сем’яў); развіццё сістэмы ўстаноў сацыяльнага абслугоўвання, якія будуць аказваць дапамогу пацярпелым ад хатняга гвалту (цэнтры сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва, крызісныя пакоі для часовага прытулку); інфармацыйна-асветніцкая дзейнасць па папярэджанні гвалту ў сям’і.
Па дадзеных ААН, адна з трох жанчын і дзяўчынак адчувае фізічны або сэксуальны гвалт хоць бы раз у жыцці. Часцей за ўсё гэта адбываецца з боку інтымнага партнёра. Адной з задач па дасягненню Мэты ўстойлівага развіцця 5 з’яўляецца ліквідацыя ўсіх формаў гвалту ў дачыненні да ўсіх жанчын і дзяўчынак у публічнай і прыватнай сферах. Гвалт у адносінах да жанчын з’яўляецца адным з галоўных фактараў смерці або інваліднасці сярод жанчын рэпрадуктыўнага ўзросту, а таксама з’яўляецца перашкодай на шляху дасягнення прагрэсу ў галіне роўнасці, развіцця і міру. Галоўны прынцып Мэтаў у галіне ўстойлівага развіцця – каб ніхто не застаўся ў баку – не зможа быць дасягнуты без выкаранення гвалту ў адносінах да жанчын.
Больш інфармацыі пра акцыі можна знайсці на сайце Мінпрацы.
Першы Дзень Зямлі прайшоў у 1970 годзе. У 2009 годзе Генеральная Асамблея ААН прыняла рэзалюцыю, што афіцыйна прызнае яго міжнародным днем маці-Зямлі. У 2016 годзе ў Дзень Зямлі ААН афіцыйна прыняла Парыжскае пагадненне, у якім гаворыцца пра рашэнне краін абмежаваць глабальнае павышэнне тэмпературы ніжэй 2 градусаў па Цэльсіі ў параўнанні з даіндустрыяльным узроўнем і ўзмацненні краінамі мер для змякчэння негатыўных наступстваў змены клімату. Такім чынам, Дзень Зямлі ў 2020 годзе – гэта пяцідзесятая гадавіна Дня Зямлі і гадавіна падпісання Парыжскага пагаднення аб прыняцці мер у абарону клімату.
Звычайна ў гэты дзень праходзяць розныя публічныя мерапрыемствы, якія аб’ядноўваюць людзей, але ў гэтым годзе з-за пандэміі COVID-19 мерапрыемствы праходзяць онлайн, а сама пандэмія стала напамінам пра тое, што трэба сканцэнтравацца на дасягненні мэтаў ўстойлівага развіцця, якія дазваляюць лепш супрацьстаяць новым выклікам і глабальным пагрозам.
У Міжнародны Дзень Зямлі ў Беларусі праводзяцца акцыі і мерапрыемствы па пасадцы дрэў, уладкаванні і ўборцы месцаў адпачынку, добраўпарадкаванні крыніц, навядзенні парадку на зямлі. Сёлета запланавана пасадзіць 118 000 дрэў. Вялікае значэнне мае ўдзел грамадзян – прапанаваць месцы для пасадкі дрэў, напрыклад, можна праз сайт Мінпрыроды, а затым паўдзельнічаць у такіх пасадках асабіста. Мінпрыроды таксама запланавана абследаваць у гэтым гаду 660 крыніц – пра гэта будуць інфармавацца ўстановы адукацыі і мясцовыя органы ўлады. Усе жадаючыя таксама змогуць прыняць удзел у абследаванні і, пры неабходнасці, добраўпарадкаванні.
Паўдзельнічаць у Дні Зямлі можна і віртуальна. 22 красавіка можна далучыцца да дыскусій, мерапрыемстваў і дзеянняў на сайце www.earthday.org у прамым эфіры. Спіс віртуальных падзей у гонар Дня Зямлі ёсць у анлайн каталогу па гадзінных паясах. Прыкладанне Earth Challenge 2020 дапаможа актывістам вымераць якасць паветра і ўзровень забруджвання пластыкам там, дзе яны жывуць. Таксама ёсць заданні на кожны дзень, графік абмену меркаваннем ў сацыяльных сетках, парады па стварэнні ўласнага профілю на Дзень Зямлі і месца, дзе можна расказаць іншым аб вашым уласным «зялёным дзеянні».
Для барацьбы з пандэміяй каронавіруса і абароны ад будучых глабальных пагроз патрабуецца рацыянальнае кіраванне небяспечнымі медыцынскімі і хімічнымі адходамі, Сусветная абарона навакольнага асяроддзя і біяразнастайнасці, узяцце выразных абавязацельстваў для больш якаснага аднаўлення, стварэнне зялёных працоўных месцаў і садзейнічанне пераходу да вугляроднае-нейтральнай эканоміцы.
Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка стаў першым і пакуль адзіным у Рэспубліцы Беларусь сертыфікаваным удзельнікам Глабальнай сеткі інавацыйных універсітэтаў GUNi.
Глабальная сетка інавацыйных універсітэтаў GUNi была створаная ў 1999 годзе і зараз аб’ядноўвае больш за 250 устаноў вышэйшай адукацыі з 80 краін свету – універсітэты, кафедры ЮНЕСКА, даследчыя цэнтры. Дзейнасць сеткі накіравана на ўсебаковую падтрымку міжнароднага супрацоўніцтва і сацыяльнай адказнасці ў галіне вышэйшай адукацыі. Універсітэты ў складзе сеткі атрымліваюць доступ да дадзеных для даследаванняў і могуць шырэй прадставіць уласныя праекты.
Уключэнне ў глабальную сетку інавацыйных універсітэтаў GUNi з’яўляецца прызнаннем дзейнасці БДПУ па папулярызацыі Мэтаў устойлівага развіцця і каштоўнасцяў устойлівага развіцця ў грамадстве. Беларускі дзяржаўны педагагічны універсітэт імя Максіма Танка робіць істотны ўнёсак у дасягненне Мэтаў устойлівага развіцця, у прыватнасці, у практыках адукацыі для ўстойлівага развіцця. У 2017 годзе БДПУ атрымаў статус рэгіянальнага цэнтра экспертыз па адукацыі ў інтарэсах устойлівага развіцця, у ім быў створаны Каардынацыйны цэнтр «Адукацыя ў інтарэсах устойлівага развіцця». БДПУ з’яўляецца сузаснавальнікам Асацыяцыі «Адукацыя для ўстойлівага развіцця».
Фота: minsktourism.by
КАРТА САЙТА
