27 лютага 2020 года ў Мінску адбыўся круглы стол «Развіццё цыркулярнай эканомікі ў Беларусі – шляхі ўдасканалення падыходаў да ўпакоўкі».
Эканоміка замкнёнага цыклу (кругавая эканоміка, цыркулярная эканоміка) з’яўляецца асноўным кампанентам ўстойлівага развіцця і зялёнай эканомікі. Пры гэтым аднойчы створаны кошт захоўваецца ў эканоміцы максімальна працяглы тэрмін. Фокус робіцца на ўсіх фазах жыццёвага цыкла прадукцыі: дызайне прадукту, здабычы сыравіны, вытворчасці, збыце, карыстанні і кіраванні адкідамі. Укараненне цыркулярнай эканомікі з’яўляецца важным укладам у Мэты ўстойлівага развіцця 8 (дастойная работа і эканамічны рост), 9 (індустрыялізацыя, інавацыі і інфраструктура) і 12 (адказнае спажыванне і вытворчасць).
Намеснік міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь Дзмітрый Матусевіч адзначыў патэнцыял Беларусі ў пераходзе на зялёную і цыркулярную эканоміку, укараненне прынцыпаў якой можа забяспечыць Беларусі 12-15% прыросту ВУП.
Удзельнікі круглага стала абмеркавалі ўстойлівыя падыходы да ўпакоўкі спажывецкіх тавараў у кантэксце цыркулярнай эканомікі. Начальнік галоўнага ўпраўлення рэгулявання абыходжання з адходамі, біялагічнай і ландшафтнай разнастайнасці Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Вольга Сазонава агучыла дадзеныя па ўзроўні выкарыстання камунальных адходаў у Беларусі – ён не перавышае 22,8%. Пластыка сярод камунальных адходаў – 280 тысяч тон. Старшы навуковы супрацоўнік аддзела прыродакарыстання і развіцця зялёнай эканомікі ДНУ «Навукова-даследчы эканамічны інстытут Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь» Аляксандр Шушкевіч растлумачыў, што ў Беларусі няма якаснай сістэмы ўліку і кантролю упакоўкі, якая вырабляецца, імпартуецца і экспартуецца, а цыркулярная эканоміка мае патрэбу ў папярэдніх даследаваннях і аналітыцы. Пакуль ацаніць аб’ёмы выкарыстання ўпакоўкі кожнага віду складана: яна ствараецца па розных тэхналогіях.
Кіраўнік установы «Цэнтр экалагічных рашэнняў» Яўген Лабанаў прадставіў даклад аб міжнародных практыках, што накіраваныя на прадухіленне ўтварэння адходаў пластыкавай упакоўкі ў рознічным гандлі, а таксама даў шэраг рэкамендацый для змены сітуацыі ў беларускім сегменце рытэйла.
Доктар Хенінг Вільтс, кіраўнік кірунку «Цыркулярная эканоміка» Вупертальскага інстытута клімату, навакольнага асяроддзя і энергіі звярнуў увагу на важнасць стратэгічнага бачання і цэласнага падыходу. Напрыклад, прадукцыя ў іншай упакоўцы можа хутчэй псавацца або могуць вырасці выдаткі на транспарціроўку і выкіды СО2. А самае важнае ва ўкараненні новай сістэмы – знізіць нагрузку на навакольнае асяроддзе.
Абмежаванні на рэалізацыю аднаразовага пластыка цяпер ёсць у 127 краінах свету. У краінах Еўрасаюза прынятая дырэктыва, у адпаведнасці з якой з 2021 года выкарыстанне некаторых аднаразовых прадметаў будзе забаронена. У іх ліку пластыкавы посуд, ватовыя палачкі і палачкі для паветраных шарыкаў. Вытворчасць аднаразовых кантэйнераў для харчовых прадуктаў і шкляначак будзе абмежаваная, а да 2030 года ўся пластыкавая ўпакоўка на рынку Еўрасаюза павінна падлягаць перапрацоўцы. У Беларусі плануецца ўкараніць дэпазітную сістэму абароту тары, а з 1 студзеня 2021 года ў сілу ўступіць забарона на выкарыстанне і продаж некаторага аднаразовага посуду.
19 лютага 2020 года адбыўся круглы стол, прысвечаны абмеркаванню актуальных пытанняў і праблем процідзеяння гвалту ў сям’і ў Рэспубліцы Беларусь. У яго працы ўзялі ўдзел прадстаўнікі судовай сістэмы, МУС, Генеральнай пракуратуры, міністэрстваў адукацыі, працы і сацыяльнай абароны, грамадскіх аб’яднанняў.
Магчымасць жыць у сям’і без гвалту – важная частка на шляху да дасягнення Мэты ўстойлівага развіцця 5 (Забеспячэнне гендарнай роўнасці і пашырэнне правоў і магчымасцяў ўсіх жанчын і дзяўчынак). Гендарная роўнасць – гэта не толькі адно з асноўных правоў чалавека, але і неабходная аснова для дасягнення міру, росквіту і ўстойлівага развіцця. На жаль, паводле некаторых ацэнак, адна з пяці жанчын і дзяўчынак ва ўзросце 15–49 гадоў адчувае фізічны або сэксуальны гвалт хоць бы аднойчы ў жыцці. Па дадзеных ААН, у 49 краінах свету да гэтага часу няма заканадаўства, якое крыміналізуе хатні гвалт.
У Беларусі дзейнічае механізм узаемадзеяння паміж адпаведнымі дзяржаўнымі органамі і грамадскімі арганізацыямі, які накіраваны на абарону ад гвалту і аказанне падтрымкі пацярпелым, прыцягненне да адказнасці вінаватых. Тым не менш ёсць шэраг праблемных пытанняў, што патрабуюць абмеркавання і рашэння – пра іх і гаварылі на круглым стале ў рамках падрыхтоўкі пасяджэння Пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь, якое мае адбыцца ў сакавіку бягучага года і будзе прысвечанае практыцы разгляду судамі спраў аб адміністрацыйных правапарушэннях, прадугледжаных артыкулам 9.1 КоАП.
Валерый Калінковіч, першы намеснік старшыні Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь, адзначыў, што абагульненне судовай практыкі па справах дадзенай катэгорыі выявіла шэраг праблемных пытанняў, што звязаныя з тэмай хатняга гвалту. Неабходна кансалідаваць намаганні дзеля зніжэння колькасці правапарушэнняў у сферы хатняга гвалту і іх папярэджання.
Дзмітрый Улога, суддзя Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь, паведаміў аб адміністрацыйнай адказнасці ў сферы процідзеяння гвалту ў сям’і зыходзячы з дадзеных судовай статыстыкі. Паводле словаў дакладчыка, такія справы (па арт. 9.1 КоАП) складаюць практычна 20% ад усіх разгледжаных судамі спраў аб адміністрацыйных правапарушэннях і амаль 10% ад усяго аб’ёму судаводства. Дзмітрый Улога адзначыў, што з моманту ўключэння заканадаўцам у артыкул 9.1 КоАП частцы другой (якая прадугледжвае адміністрацыйную адказнасць за нанясенне пабояў, якія не пацягнулі за сабой прычынення цялесных пашкоджанняў, наўмыснае прычыненне болю, фізічных ці псіхічных пакутаў, якія учыненыя блізкаму сваяку або члену сям’і) ужо прайшло больш за шэсць гадоў. Акрамя таго, два гады дзейнічае адказнасць за парушэнне ахоўнага прадпісання. І сёння неабходна ацаніць эфектыўнасць мер па абароне правоў пацярпелых ад гвалту ў сям’і, якія прымае дзяржава, а таксама абмеркаваць практыку прымянення гэтых нормаў, напрамкі далейшага развіцця заканадаўства ў гэтай сферы.
Алег Каразей, намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення аховы правапарадку і прафілактыкі МГБ – начальнік упраўлення прафілактыкі ГУАПП МГБ Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, выступіў з дакладам аб дзейнасці органаў унутраных спраў па супрацьдзеянні гвалту ў сям’і. Ён звярнуў увагу на тое, што тэма процідзеяння сямейнаму гвалту становіцца ўсё больш актуальнай: летась 110 чалавек загінула менавіта ў выніку злачынстваў, учыненых у побыце, а па сацыялагічных даследаваннях з фізічным гвалтам сутыкаецца кожная трэцяя жанчына. Прадстаўнік МУС распавёў пра комплекс мер па супрацьдзеянні гвалту ў сям’і. У прыватнасці, пра выкарыстанне такога інструмента прававой абароны пацярпелага, як ахоўнае прадпісанне, гэта значыць устанаўленне грамадзяніну, які здзейсніў гвалт у сям’і, абмежаванняў на здзяйсненне вызначаных дзеянняў. Алег Каразей нагадаў, што планам падрыхтоўкі законапраектаў на 2020 год прадугледжваецца распрацоўка закона «Аб змене законаў па пытаннях прафілактыкі правапарушэнняў», дзе будуць прадугледжаныя істотныя карэкціроўкі нормаў па супрацьдзеянні гвалту ў сям’і. Мяркуецца, што паняцце «гвалт у сям’і» будзе пашыранае, дакладна вызначацца паўнамоцтвы суб’ектаў прафілактыкі і каардынуючы орган.
Іван Фядчук, намеснік начальніка кафедры адміністрацыйнай дзейнасці АУС Акадэміі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, выступіў з дакладам па пытаннях кваліфікацыі адміністрацыйных правапарушэнняў, звязаных з гвалтам у сям’і.
Яўген Хаткевіч, суддзя Мінскага гарадскога суда азнаёміў удзельнікаў круглага стала з практыкай разгляду спраў аб адміністрацыйных правапарушэннях, прадугледжаных ч. 2 арт. 9.1. КоАП у раённых судах Мінска.
Аляксей Падвойскі, начальнік аддзела па наглядзе за выкананнем заканадаўства аб непаўналетніх і моладзі Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь, распавёў аб праблемах прафілактыкі гвалту ў сем’ях з непаўналетнімі дзецьмі.
Марына Арцёменка, намеснік начальніка ўпраўлення народанасельніцтва, гендарнай і сямейнай палітыкі Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, паведаміла пра асаблівасці аказання дапамогі ў сістэме сацыяльнага абслугоўвання пацярпелым ад гвалту. Сярод асноўных напрамкаў работы яна назвала далейшы маніторынг на адпаведнасць крызісных пакояў патрабаванням да зместу і якасці сацыяльных паслуг, удасканаленне заканадаўства ў частцы фармалізацыі пратаколаў міжведамаснага ўзаемадзеяння па аказанні дапамогі пацярпелым ад гвалту ў сям’і, узмацненне міжведамаснага ўзаемадзеяння ў частцы аператыўнага напрамку інфармаваных згод, у тым ліку ад органаў аховы здароўя і адукацыі, інфармацыйна-тлумачальную працу.
Кацярына Мальцава, дырэктар Мінскага гарадскога цэнтра сацыяльнага абслугоўвання сям’і і дзяцей, распавяла аб працы цэнтра, арганізацыі міжведамаснага ўзаемадзеяння і аб сацыяльна-прафілактычных праектах. У прыватнасці, аб карэкцыйнай праграме для мужчын-агрэсараў. Гэта праграма па карэкцыі мужчынскіх гвалтоўных паводзінаў, навучанню агрэсараў навыкам паважлівых зносін, развіццю і ўзбагачэнню навыкаў адэкватных, канструктыўных паводзін, рэгуляцыі сацыяльных адносін, фарміраванню адэкватнай самаацэнкі, трэніроўкі практычных навыкаў зняцця празмернага напружання і трывожнасці.
Ірына Альхоўка, старшыня праўлення грамадскага аб’яднання МГА «Гендарныя перспектывы», каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па сацыяльных пытаннях праінфармавала аб выніках працы гарачай лініі для пацярпелых ад гвалту. Яна адзначыла, што па дадзеных працы гарачай лініі 94% тых, хто звярнуўся, – жанчыны. Пры гэтым часцей за ўсё (51%) агрэсарам з’яўляецца муж, у 13% выпадкаў – сын. Кожная шостая абанентка пакутуе ад гвалту з боку былога мужа. Сярод агульных тэндэнцый у сферы гвалту ў сям’і адзначаецца нізкі ўзровень псіхалагічнай культуры ў грамадстве (страх перад зваротам да прафесійных псіхолагаў і псіхатэрапеўтаў), нізкі ўзровень прававой культуры (няведанне законаў і сваіх правоў), рост выпадкаў пераследу (сталкінгу).
Падводзячы вынікі працы круглага стала, Валерый Калінковіч яшчэ раз падкрэсліў, што актуальнасць праблемы гвалту ў сям’і, яе разнапланавасць і шматбаковасць патрабуе зладжанага міжведамаснага ўзаемадзеяння, глыбокага вывучэння прычын гэтай небяспечнай сацыяльнай з’явы, удасканалення заканадаўства.
Па матэрыялах прэс-службы Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь
Прадстаўнікі Гомельскай рэгіянальнай групы ўстойлівага развіцця абмеркавалі ход рэалізацыі Парадку дня — 2030 на ток-шоу «Галоўная тэма» (Тэлерадыёкампанія Гомель). У ток-шоу прынялі ўдзел першы намеснік старшыні камітэта эканомікі Гомельскага аблвыканкама Андрэй Сабко, намеснік дырэктара КУП «Спецкамунтранс» Вадзім Башылаў і старшыня Гомельскага абласнога грамадскага аб’яднання «Інваліды-спінальнікі» Генадзь Залатароў. У якасці запрошанага эксперта у ток-шоу прыняў удзел тэматычны каардынатар напрамку «Устойлівае развіццё рэгіёнаў» Праграмы падтрымкі Беларусі ФРГ Дзмітрый Карпіевіч.
Паглядзець выпуск можна ў youtube-канале Тэлерадыёкампаніі Гомель.
8–13 лютага 2020 года ў Абу-Дабі прайшла дзясятая сесія Сусветнага Форуму гарадоў. Тэма гэтага года – «Гарады магчымасцяў: злучэнне культуры і інавацый».
Мэты ўстойлівага развіцця сталі важнай часткай Форуму – ім прысвяцілі асобную інтэрактыўную выставачную прастору. Мэта ўстойлівага развіцця 11 накіраваная на стварэнне інклюзіўных, бяспечных, жыццяздольных і ўстойлівых гарадоў і абшчын. Гэта стыкоўны вузел для іншых мэтаў, паколькі большая частка ўстойлівага развіцця можа адбывацца ў гарадах і можа быць паскораная за кошт дзеянняў у гарадах.
Сусветны Форум гарадоў быў заснаваны ў 2001 г. Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый для разгляду адной з найбольш надзённых праблем, якія стаяць сёння перад светам: хуткай урбанізацыі і яе ўздзеяння на супольнасці, гарады, эканоміку, змяненне клімату і палітыку. Форум, які склікае ААН-Хабітат, з’яўляецца адкрытай і інклюзіўнай платформай высокага ўзроўню для вырашэння праблем устойлівай урбанізацыі.
Сёлета ў Сусветным Форуме гарадоў прынялі ўдзел больш за 18 тысяч дэлегатаў з 168 краін свету, у тым ліку і прадстаўнікі Рэспублікі Беларусь. Намеснік Міністра архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь Аляксей Ананіч выступіў на форуме з дакладам «Аб горадабудаўнічай палітыцы ў Рэспубліцы Беларусь і выкананні Новай Праграмы развіцця гарадоў».
Паглядзець відэа выступленняў можна на Youtube-канале Форуму. Таксама можна вывучыць фінальную праграму дэкларуемых дзеянняў, якую прынялі ўдзельнікі форуму.
Фота: wuf.unhabitat.org
На пасаду Нацыянальнага каардынатара прызначаны намеснік старшыні Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі Анатоль Ісачанка. Указ аб прызначэнні №52 Аляксандр Лукашэнка падпісаў 13 лютага.
Інстытут Нацыянальнага каардынатара быў створаны ў маі 2017 года для каардынацыі намаганняў Рэспублікі Беларусь па дасягненню Мэтаў устойлівага развіцця Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 25 мая 2017 г. № 181 «Аб Нацыянальным каардынатары па дасягненню Мэтаў устойлівага развіцця». Нацыянальны каардынатар па дасягненню МУР арганізуе разгляд розных аспектаў дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця, уносіць рэкамендацыі па ўдасканаленні гэтага працэсу, праводзіць мерапрыемствы па прасоўванні Мэтаў устойлівага развіцця і штогадова дакладвае прэзідэнту аб прагрэсе дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця. Нацыянальны каардынатар прадстаўляе Рэспубліку Беларусь на міжнародным узроўні, дакладваючы аб прагрэсе ў дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця.
Мар’яна Шчоткіна займала пасаду Нацыянальнага каардынатара па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця з 25 мая 2017 да 13 лютага 2020 года.
Фота: sb.by
Штогод 2 лютага адзначаецца Сусветны дзень водна-балотных угоддзяў. Сёлета ён праходзіць пад дэвізам «Жыццё квітнее на водна-балотных угоддзях». Балоты дазваляюць захаваць прэсную ваду, біяразнастайнасць, вывесці з атмасферы вуглякіслы газ. Захаванне водна-балотных угоддзяў ўносіць ўклад у дасягненне Мэтаў ўстойлівага развіцця 13 і 15.
Сёння ў свеце водна-балотныя тэрыторыі знікаюць хутчэй, чым любая іншая экасістэма. За апошнія 50 гадоў згублена 35 % водна-балотных угоддзяў. У Беларусі налічваецца 863 000 гектараў балот у натуральным ці блізкім да яго стане. Гэта прыкладна адна трэць ад плошчы балот да пачатку іх маштабнага асушэння і 3,7% ад усёй плошчы Беларусі. На водна-балотных угоддзях жыве 40% відаў птушак, 35% відаў насякомых, 15% відаў раслін, уключаных у Чырвоную кнігу. Для некаторых відаў дзікіх жывёл беларускія балоты з’яўляюцца крытычна важнымі для глабальнага выжывання.
Каб звярнуць увагу на важнасць водна-балотных угоддзяў для ўстойлівага развіцця, 2 лютага 1971 года ў г. Рамсар была прынята Канвенцыя аб водна-балотных угоддзях, якія маюць міжнароднае значэнне галоўным чынам у якасці месцапражыванняў вадаплаўных птушак. Беларусь далучылася да гэтай канвенцыі ў 1999 годзе. Па стане на 2 лютага 2020 г. у свеце налічваецца 2,386 тэрыторый, уключаных у спіс водна-балотных угоддзяў міжнароднага значэння (рамсарских тэрыторый), агульнай плошчай 253,771,669 га. У Беларусі першай Рамсарскай тэрыторыяй стаў рэспубліканскі біялагічны заказнік «Спораўскі», адно з найбуйнейшых месцаў пражывання вяртлявай чаротаўкі – віду, які знаходзіцца пад пагрозай глабальнага знікнення. Усяго ў рамсарскі спіс уваходзіць 26 водна-балотных угоддзяў Рэспублікі Беларусь, з іх 4 з’яўляюцца трансгранічнымі.
Для захавання водна-балотных угоддзяў у Рэспубліцы Беларусь распрацаваны і прыняты стратэгія захавання і рацыянальнага (устойлівага) выкарыстання тарфянікаў і Схема размеркавання тарфянікаў па напрамках выкарыстання на перыяд да 2030 года, а таксама Закон Рэспублікі Беларусь «Аб ахове і выкарыстанні тарфянікаў».
Больш інфармацыі на афіцыйным сайце Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя.
З дакументамі можна азнаёміцца па спасылках: Стратэгія захавання і рацыянальнага (ўстойлівага) выкарыстання тарфянікаў і Схема размеркавання тарфянікаў па напрамках выкарыстання на перыяд да 2030 года
Закон Рэспублікі Беларусь «Аб ахове і выкарыстанні тарфянікаў»
30 студзеня 2020 года ў Мінску адбылося прадстаўленне вынікаў шостага раўнда шматіндыкатарнага кластарнага абследавання для ацэнкі становішча дзяцей і жанчын у Рэспубліцы Беларусь (МІКС 6). У мерапрыемстве ўзялі ўдзел прадстаўнікі Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь, Міністэрства адукацыі, Міністэрства аховы здароўя, Міністэрства працы і сацыяльнай абароны, Міністэрства інфармацыі і іншых дзяржаўных органаў і арганізацый, арганізацый сістэмы ААН, грамадскіх арганізацый і навуковых устаноў.
МІКС з’яўляецца глабальнай ініцыятывай ЮНІСЕФ і ўяўляе сабой адну з самых буйных міжнародных праграм па абследаванні хатніх гаспадарак. На дзясяткі пытанняў адказалі больш за 8,7 тыс. беларускіх сем’яў, сярод якіх асаблівы акцэнт быў зроблены на тыя, дзе выхоўваюцца дзеці да 5 гадоў (каля 3,4 тыс.). Даследаванне дазваляе ахарактарызаваць становішча дзяцей і жанчын за апошнія гады з моманту правядзення папярэдніх раўндаў МІКС, якія праходзілі ў 2005 і 2012 гадах. Акрамя таго, абследаванне дазволіла атрымаць аб’ектыўную інфармацыю і адсачыць прагрэс у дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця (дадзеныя па 21 паказчыку МУР). У даследаванні прадстаўленыя наступныя раздзелы:
Прэзентацыі круглага стала:
Гендарны парытэт у сямейных адносінах: заканадаўства і практыка (Намеснік начальніка ўпраўлення народанасельніцтва, гендарнай і сямейнай палітыкі Арцёменка Марына Барысаўна)
Рэпрадуктыўнае здароўе і здароўе дзяцей (Начальнік аддзела меддапамогі маці і дзецям Міністэрства аховы здароўя Лёгкая Л. А.)
Партал пра дзяцей: інструмент маніторынгу і распаўсюджвання статыстычных дадзеных, якія характарызуюць становішча дзяцей у Беларусі (Намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення — начальнік Упраўлення статыстыкі ўнутранага гандлю Галоўнага ўпраўлення статыстыкі паслуг і ўнутранага гандлю Белстата Летнік Наталля Аляксандраўна)
Сістэма дашкольнай адукацыі ў Рэспубліцы Беларусь (Намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення агульнай сярэдняй, дашкольнай і спецыяльнай адукацыі — начальнік упраўлення дашкольнай адукацыі, кандыдат педагагічных навук Давідовіч Антаніна Леанідаўна)
Вынікі МІКС 6 на сайце Белстата
Асобны раздзел даследавання прысвечаны паказчыкам Мэтаў устойлівага развіцця. У прыватнасці, прааналізаваныя наступныя Мэты і паказчыкі.
Абследаванне праводзілася ў 2019 годзе спецыялістамі Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь у межах рэалізацыі праекта міжнароднай тэхнічнай дапамогі пры фінансавай падтрымцы Дзіцячага фонду ААН (ЮНІСЕФ), Еўрапейскага саюза, Сусветнага банка, Урада Расійскай Федэрацыі і Упраўлення ААН па наркотыках і злачыннасці.
Больш падрабязна з вынікамі мікс 6 можна азнаёміцца на сайце Белстата.
15 кастрычніка на Генеральнай Асамблеі ААН была прынятая рэзалюцыя «74/4. Палітычная дэкларацыя палітычнага форуму высокага ўзроўню па ўстойліваму развіццю, скліканага пад эгідай Генеральнай Асамблеі» У гэтым дакуменце дэкларуецца дзесяцігоддзе дзеянняў і здзяйсненняў у імя ўстойлівага развіцця.
29 студзеня 2020 года ў Мінску адбылася сустрэча, прысвечаная абмеркаванню доўгатэрміновых прыярытэтаў ўстойлівага развіцця ў Беларусі ў кантэксце Дзесяцігоддзі дзеянняў і здзяйсненняў у імя ўстойлівага развіцця.
З прывітальнымі словамі да ўдзельнікаў сустрэчы звярнуліся Іаана Казана-Вішнявецкі, пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь, і Мар’яна Шчоткіна, нацыянальны каардынатар па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця.
Іаана Казана-Вішнявецкі ў сваім прывітальным слове звярнула ўвагу на тры напрамкі, якія ААН на глабальным узроўні вызначыла, каб павысіць выніковасць працы ў рамках дзесяцігоддзя дзеянняў. Першае – гэта мабілізацыя: неабходна вывесці разуменне мэтаў устойлівага развіцця і іх прасоўванне, асабліва сярод моладзі, СМІ, лідараў супольнасцяў, на новы ўзровень. Другое-гэта павышэнне маштабнасці Мэтаў устойлівага развіцця, што азначае неабходнасць ставіць яшчэ больш значныя мэты і павялічыць маштаб дзеянняў. Трэцяе – пошук новых рашэнняў. Пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь таксама адзначыла, што Беларусь на самым высокім узроўні прадэманстравала прыхільнасць канцэпцыі ўстойлівага развіцця і істотна вылучаецца на глабальным і рэгіянальным узроўнях нацыяналізацыяй Мэтаў устойлівага развіцця, г.зн. стварэннем Нацыянальных інстытутаў для каардынацыі палітыкі ўстойлівага развіцця, фарміраваннем сістэмы маніторынгу дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця. Інвестыцыі Беларусі ў чалавечае развіццё забяспечваюць краіне стабільную пазіцыю сярод краін з высокім узроўнем развіцця чалавечага патэнцыялу, у выніку чаго Беларусь займае 50 месца ў індэксе чалавечага развіцця.
Мар’яна Шчоткіна адзначыла, што важна вылучыць «болевыя кропкі», над якімі ў першую чаргу павінна працаваць наша краіна. Цяпер Беларусь знаходзіцца на 23 месцы ў рэйтынгу па дасягненню Мэтаў ўстойлівага развіцця. Важна не страціць гэтую пазіцыю, а, наадварот, прасоўвацца ўверх. Напрыклад, у 2019 годзе зафіксаваны нізкі паказчык нараджальнасці, а ўстойлівае развіццё трэба ў першую чаргу для насельніцтва самой краіны, людзі-гэта і ёсць самая асноўная каштоўнасць. Таму гэтую дэмаграфічную праблему трэба вырашыць. Па дадзеных ААН да 2035 года насельніцтва старэй 65 гадоў складзе 13% – гэта гаворыць аб будучай нагрузцы на ахову здароўя, працоўнае насельніцтва і пенсійныя фонды. Гэта кажа пра важнасць эканамічнай складніку. Беларусі ўдалося дасягнуць пэўных эканамічных поспехаў, але ёсць і над чым працаваць далей-цыркулярная эканоміка, кібербяспека, актуалізацыя шэрагу прафесій. Таму роля адукацыйнай сістэмы выходзіць на першае месца, каб рэагаваць на рынак, забяспечваць высокую навукаёмістасць ВУП і высокую прадукцыйнасць працы. Яшчэ адно важнае ўмова ўстойлівага развіцця сёння – гэта развіццё бізнес-асяроддзя і прыцягненне бізнесу да дасягнення ўласнай устойлівасці і Мэтаў ўстойлівага развіцця. Пры гэтым, ўцягванне насельніцтва ў дасягненне ЦУР – гэта шырокамаштабная праца, якая толькі пачынаецца.
Важнай часткай сустрэчы стала прадстаўленне вынікаў даследавання «Асаблівасці ўспрымання і прасоўвання Мэтаў ўстойлівага развіцця ў Беларусі». У рамках даследавання апыталі 7 фокус-груп з розным узроўнем адукацыі, даходу і прафесійнай прыналежнасцю. Пра іх распавёў Яўген Краснянскі, асацыіраваны партнёр СIVITTA Group SATIO. Згодна з вынікамі працы з фокус-групамі ва ўсіх рэгіёнах Беларусі, разуменне тэрміна «устойлівае развіццё» пакуль павярхоўнае, адлюстроўвае імкненне адначасова да росту і стабільнасці. Індыкатарамі ўдзельнікі фокус-груп называюць паляпшэнне гарадской інфраструктуры, удасканаленне тэхналогій, развіццё грамадзянскай супольнасці. Важнымі мэтамі ўстойлівага развіцця ўдзельнікі пазначылі рост эканамічнага дабрабыту, ахова здароўя і адукацыя (Мэты 3, 8 і 4). Найменш значнымі для ўдзельнікаў апынуліся Мэты 10 і 5 (памяншэнне няроўнасці, гендэрная роўнасць). Паводле даследавання, для прасоўвання ЦУР недастаткова факусавацца толькі на сацыяльнай рэкламе або інфармаванні аб паказчыках дасягнення ЦУР. Неабходная інфармацыя аб самых простых кроках, якія можа прыняць кожны чалавек, каб мэта была рэалізавана – нават такая глабальная, як, напрыклад, змена клімату. Гэта дае важнае пачуццё датычнасці. А лідары меркаванняў могуць падтрымаць цікавасць да ЦУР, толькі калі самі будуць прадстаўляць узоры жаданых паводзін.
Сустрэча працягнулася абмеркаваннем у фармаце панэльнай дыскусіі з удзелам прадстаўнікоў партнёрскай групы ўстойлівага развіцця. Удзельнікі дыскусіі абмеркавалі рэалізацыю прынцыпу «нікога не пакінуць у баку» і вынікі прадстаўленага даследавання.
Ірына Альхоўка, старшыня Праўлення міжнароднага грамадскага аб’яднання «Гендэрныя перспектывы», каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па сацыяльных пытаннях, адзначыла, што даследаванне – гэта добрая нагода пагаварыць пра выклікі, з якімі мы сутыкаемся. Калі гендэрная роўнасць трапляе ў апошнія катэгорыі прыярытэтаў, гэта трывожная сітуацыя, бо гендэрная палітыка дзяржавы была прынятая 25 гадоў таму, а зараз многія называюць пытанні гендэрнай роўнасці чужароднымі для Беларусі. Пры гэтым гендэрная роўнасць – гэта адзін з акселератараў, які спрыяе прагрэсу ў дасягненні іншых мэтаў. Таму патрэбна маштабная дзяржаўная кампанія, якая будзе казаць аб тым, у чым выгада гендэрнай роўнасці, і інтэграваць гендэрную палітыку ў сацыяльную, дэмаграфічную і іншыя.
Сафія Савелава, намеснік кіраўніка Каардынацыйнага цэнтра «Адукацыя ў інтарэсах устойлівага развіцця» Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта, сакаардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па адукацыі, патлумачыла, што з праблематыкай устойлівага развіцця Асацыяцыя адукацыі для ўстойлівага развіцця працуе вельмі даўно і разумее, што ключавая праблема заключаецца ў тым, што само словазлучэнне дрэнна ўспрымаецца і разумеецца людзьмі. Устойлівае развіццё – гэта адлюстраванне новага этапу цывілізацыі, калі крыніцай развіцця з’яўляецца мір, а не вайна. Да прыкладу, Хартыя Зямлі дае адказ на пытанне, што такое ўстойлівае развіццё, апісвае новую этыку з усеагульнай адказнасцю за ўсё жывое. Гэта і з’яўляецца асновай прынцыпу «нікога не пакінуць у баку». Уся праца ў інтарэсах устойлівага развіцця павінна суправаджацца адукацыйнымі практыкамі. У якасці канкрэтнага прыкладу Сафія прывяла праект, які аб’ядноўвае намаганні ва ўніверсітэце, школе і дзіцячым садку ў г. Гродна. У выніку выйграюць усе: дарослыя пачынаюць даведвацца аб устойлівым развіцці ад сваіх дзяцей, якія распавядаюць пра гэта простым і зразумелым мовай, захоўваючы сэнс. Трэба зразумець, што маладыя людзі – гэта асноўныя агенты пераменаў, і мы павінны дазволіць ім праяўляць свае ініцыятывы, даць магчымасць прыйсці кудысьці са сваёй ініцыятывай і атрымаць падтрымку.
Яўген Шаўко, старшыня грамадскага аб’яднання «Рэспубліканская арганізацыя інвалідаў-калясачнікаў» выказаўся пра тое, што праблемы людзей з інваліднасцю не заўсёды зразумелыя людзям, у якіх няма інваліднасці. Людзі з інваліднасцю – самае вялікае меншасць. У Беларусі 571 000 людзей з інваліднасцю-гэта кожны 17 жыхар, а кожныя пяць гадоў іх становіцца на 35 000 больш. Гэта як невялікі раённы цэнтр. Важна даць зразумець і чыноўнікам, і грамадству, дзе гэтыя людзі знаходзяцца, як яны жывуць і Што рабіць, каб яны адчувалі сябе камфортна і годна і з’яўляліся актыўнымі членамі грамадства. Важны момант для вырашэння гэтай задачы – працаўладкаванне, што дае сацыялізацыю і рэалізацыю чалавека. На жаль, пакуль статыстыка не дазваляе зразумець, колькі людзей з інваліднасцю працаўладкаваныя. А такая статыстыка дапаможа зразумець, што рабіць з кожнай групай, дзе ёсць праблемы. Яшчэ адна важная праблема – адсутнасць закона аб дыскрымінацыі людзей з інваліднасцю і механізму, які дазваляў бы змагацца з такой дыскрымінацыяй.
Дар’я Чумакова, намесніца дырэктара па праграмнай дзейнасці ўстановы «Цэнтр экалагічных рашэнняў» адзначыла, што даследаванне цалкам ўзгадняецца з вопытам ЦЭРа. Мэты ўстойлівага развіцця экалагічнага блока з’яўляюцца запатрабаванымі і зразумелымі, бо з імі людзі сутыкаюцца кожны раз, калі спрабуюць навучыцца сартаваць смецце. У Беларусі робіцца шмат намаганняў па дасягненню гэтых мэтаў і важна не змяншаць амбітнасць. Пры гэтым мэты экалагічнага блока ўнікальныя тым, што дазваляюць прасоўваць і іншыя мэты, якія некаторыя ўдзельнікі фокус-груп не палічылі актуальнымі. Напрыклад, гарадская інфраструктура звязана з транспартам і мабільнасцю, а здаровыя экасістэмы ўплываюць на здароўе і дабрабыт людзей. Насцярожвае тое, што Мэта 13 (барацьба са змяненнем клімату) не здаецца актуальнай, але гэта вытлумачальна: людзям незразумела, што іх штодзённае рашэнне і выбар (у прыватнасці, выбару транспарту або абсталявання) уплывае на змяненне клімату.
У рамках дыскусіі ўдзельнікі сустрэчы яшчэ раз падкрэслілі неабходнасць новага ўзроўню інфармавання, міжпакаленнага абмену, міжнароднага супрацоўніцтва і уключанасці ўсіх груп насельніцтва ў дзеянні па дасягненню Мэтаў ўстойлівага развіцця.
КАРТА САЙТА
