15 кастрычніка на Генеральнай Асамблеі ААН была прынятая рэзалюцыя «74/4. Палітычная дэкларацыя палітычнага форуму высокага ўзроўню па ўстойліваму развіццю, скліканага пад эгідай Генеральнай Асамблеі» У гэтым дакуменце дэкларуецца дзесяцігоддзе дзеянняў і здзяйсненняў у імя ўстойлівага развіцця.
29 студзеня 2020 года ў Мінску адбылася сустрэча, прысвечаная абмеркаванню доўгатэрміновых прыярытэтаў ўстойлівага развіцця ў Беларусі ў кантэксце Дзесяцігоддзі дзеянняў і здзяйсненняў у імя ўстойлівага развіцця.
З прывітальнымі словамі да ўдзельнікаў сустрэчы звярнуліся Іаана Казана-Вішнявецкі, пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь, і Мар’яна Шчоткіна, нацыянальны каардынатар па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця.
Іаана Казана-Вішнявецкі ў сваім прывітальным слове звярнула ўвагу на тры напрамкі, якія ААН на глабальным узроўні вызначыла, каб павысіць выніковасць працы ў рамках дзесяцігоддзя дзеянняў. Першае – гэта мабілізацыя: неабходна вывесці разуменне мэтаў устойлівага развіцця і іх прасоўванне, асабліва сярод моладзі, СМІ, лідараў супольнасцяў, на новы ўзровень. Другое-гэта павышэнне маштабнасці Мэтаў устойлівага развіцця, што азначае неабходнасць ставіць яшчэ больш значныя мэты і павялічыць маштаб дзеянняў. Трэцяе – пошук новых рашэнняў. Пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь таксама адзначыла, што Беларусь на самым высокім узроўні прадэманстравала прыхільнасць канцэпцыі ўстойлівага развіцця і істотна вылучаецца на глабальным і рэгіянальным узроўнях нацыяналізацыяй Мэтаў устойлівага развіцця, г.зн. стварэннем Нацыянальных інстытутаў для каардынацыі палітыкі ўстойлівага развіцця, фарміраваннем сістэмы маніторынгу дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця. Інвестыцыі Беларусі ў чалавечае развіццё забяспечваюць краіне стабільную пазіцыю сярод краін з высокім узроўнем развіцця чалавечага патэнцыялу, у выніку чаго Беларусь займае 50 месца ў індэксе чалавечага развіцця.
Мар’яна Шчоткіна адзначыла, што важна вылучыць «болевыя кропкі», над якімі ў першую чаргу павінна працаваць наша краіна. Цяпер Беларусь знаходзіцца на 23 месцы ў рэйтынгу па дасягненню Мэтаў ўстойлівага развіцця. Важна не страціць гэтую пазіцыю, а, наадварот, прасоўвацца ўверх. Напрыклад, у 2019 годзе зафіксаваны нізкі паказчык нараджальнасці, а ўстойлівае развіццё трэба ў першую чаргу для насельніцтва самой краіны, людзі-гэта і ёсць самая асноўная каштоўнасць. Таму гэтую дэмаграфічную праблему трэба вырашыць. Па дадзеных ААН да 2035 года насельніцтва старэй 65 гадоў складзе 13% – гэта гаворыць аб будучай нагрузцы на ахову здароўя, працоўнае насельніцтва і пенсійныя фонды. Гэта кажа пра важнасць эканамічнай складніку. Беларусі ўдалося дасягнуць пэўных эканамічных поспехаў, але ёсць і над чым працаваць далей-цыркулярная эканоміка, кібербяспека, актуалізацыя шэрагу прафесій. Таму роля адукацыйнай сістэмы выходзіць на першае месца, каб рэагаваць на рынак, забяспечваць высокую навукаёмістасць ВУП і высокую прадукцыйнасць працы. Яшчэ адно важнае ўмова ўстойлівага развіцця сёння – гэта развіццё бізнес-асяроддзя і прыцягненне бізнесу да дасягнення ўласнай устойлівасці і Мэтаў ўстойлівага развіцця. Пры гэтым, ўцягванне насельніцтва ў дасягненне ЦУР – гэта шырокамаштабная праца, якая толькі пачынаецца.
Важнай часткай сустрэчы стала прадстаўленне вынікаў даследавання «Асаблівасці ўспрымання і прасоўвання Мэтаў ўстойлівага развіцця ў Беларусі».
У рамках даследавання апыталі 7 фокус-груп з розным узроўнем адукацыі, даходу і прафесійнай прыналежнасцю. Пра іх распавёў Яўген Краснянскі, асацыіраваны партнёр СIVITTA Group SATIO. Згодна з вынікамі працы з фокус-групамі ва ўсіх рэгіёнах Беларусі, разуменне тэрміна «устойлівае развіццё» пакуль павярхоўнае, адлюстроўвае імкненне адначасова да росту і стабільнасці. Індыкатарамі ўдзельнікі фокус-груп называюць паляпшэнне гарадской інфраструктуры, удасканаленне тэхналогій, развіццё грамадзянскай супольнасці. Важнымі мэтамі ўстойлівага развіцця ўдзельнікі пазначылі рост эканамічнага дабрабыту, ахова здароўя і адукацыя (Мэты 3, 8 і 4). Найменш значнымі для ўдзельнікаў апынуліся Мэты 10 і 5 (памяншэнне няроўнасці, гендэрная роўнасць). Паводле даследавання, для прасоўвання ЦУР недастаткова факусавацца толькі на сацыяльнай рэкламе або інфармаванні аб паказчыках дасягнення ЦУР. Неабходная інфармацыя аб самых простых кроках, якія можа прыняць кожны чалавек, каб мэта была рэалізавана – нават такая глабальная, як, напрыклад, змена клімату. Гэта дае важнае пачуццё датычнасці. А лідары меркаванняў могуць падтрымаць цікавасць да ЦУР, толькі калі самі будуць прадстаўляць узоры жаданых паводзін.
Сустрэча працягнулася абмеркаваннем у фармаце панэльнай дыскусіі з удзелам прадстаўнікоў партнёрскай групы ўстойлівага развіцця. Удзельнікі дыскусіі абмеркавалі рэалізацыю прынцыпу «нікога не пакінуць у баку» і вынікі прадстаўленага даследавання.
Ірына Альхоўка, старшыня Праўлення міжнароднага грамадскага аб’яднання «Гендэрныя перспектывы», каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па сацыяльных пытаннях, адзначыла, што даследаванне – гэта добрая нагода пагаварыць пра выклікі, з якімі мы сутыкаемся. Калі гендэрная роўнасць трапляе ў апошнія катэгорыі прыярытэтаў, гэта трывожная сітуацыя, бо гендэрная палітыка дзяржавы была прынятая 25 гадоў таму, а зараз многія называюць пытанні гендэрнай роўнасці чужароднымі для Беларусі. Пры гэтым гендэрная роўнасць – гэта адзін з акселератараў, які спрыяе прагрэсу ў дасягненні іншых мэтаў. Таму патрэбна маштабная дзяржаўная кампанія, якая будзе казаць аб тым, у чым выгада гендэрнай роўнасці, і інтэграваць гендэрную палітыку ў сацыяльную, дэмаграфічную і іншыя.
Сафія Савелава, намеснік кіраўніка Каардынацыйнага цэнтра «Адукацыя ў інтарэсах устойлівага развіцця» Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта, сакаардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па адукацыі, патлумачыла, што з праблематыкай устойлівага развіцця Асацыяцыя адукацыі для ўстойлівага развіцця працуе вельмі даўно і разумее, што ключавая праблема заключаецца ў тым, што само словазлучэнне дрэнна ўспрымаецца і разумеецца людзьмі. Устойлівае развіццё – гэта адлюстраванне новага этапу цывілізацыі, калі крыніцай развіцця з’яўляецца мір, а не вайна. Да прыкладу, Хартыя Зямлі дае адказ на пытанне, што такое ўстойлівае развіццё, апісвае новую этыку з усеагульнай адказнасцю за ўсё жывое. Гэта і з’яўляецца асновай прынцыпу «нікога не пакінуць у баку». Уся праца ў інтарэсах устойлівага развіцця павінна суправаджацца адукацыйнымі практыкамі. У якасці канкрэтнага прыкладу Сафія прывяла праект, які аб’ядноўвае намаганні ва ўніверсітэце, школе і дзіцячым садку ў г. Гродна. У выніку выйграюць усе: дарослыя пачынаюць даведвацца аб устойлівым развіцці ад сваіх дзяцей, якія распавядаюць пра гэта простым і зразумелым мовай, захоўваючы сэнс. Трэба зразумець, што маладыя людзі – гэта асноўныя агенты пераменаў, і мы павінны дазволіць ім праяўляць свае ініцыятывы, даць магчымасць прыйсці кудысьці са сваёй ініцыятывай і атрымаць падтрымку.
Яўген Шаўко, старшыня грамадскага аб’яднання «Рэспубліканская арганізацыя інвалідаў-калясачнікаў» выказаўся пра тое, што праблемы людзей з інваліднасцю не заўсёды зразумелыя людзям, у якіх няма інваліднасці. Людзі з інваліднасцю – самае вялікае меншасць. У Беларусі 571 000 людзей з інваліднасцю-гэта кожны 17 жыхар, а кожныя пяць гадоў іх становіцца на 35 000 больш. Гэта як невялікі раённы цэнтр. Важна даць зразумець і чыноўнікам, і грамадству, дзе гэтыя людзі знаходзяцца, як яны жывуць і Што рабіць, каб яны адчувалі сябе камфортна і годна і з’яўляліся актыўнымі членамі грамадства. Важны момант для вырашэння гэтай задачы – працаўладкаванне, што дае сацыялізацыю і рэалізацыю чалавека. На жаль, пакуль статыстыка не дазваляе зразумець, колькі людзей з інваліднасцю працаўладкаваныя. А такая статыстыка дапаможа зразумець, што рабіць з кожнай групай, дзе ёсць праблемы. Яшчэ адна важная праблема – адсутнасць закона аб дыскрымінацыі людзей з інваліднасцю і механізму, які дазваляў бы змагацца з такой дыскрымінацыяй.
Дар’я Чумакова, намесніца дырэктара па праграмнай дзейнасці ўстановы «Цэнтр экалагічных рашэнняў» адзначыла, што даследаванне цалкам ўзгадняецца з вопытам ЦЭРа. Мэты ўстойлівага развіцця экалагічнага блока з’яўляюцца запатрабаванымі і зразумелымі, бо з імі людзі сутыкаюцца кожны раз, калі спрабуюць навучыцца сартаваць смецце. У Беларусі робіцца шмат намаганняў па дасягненню гэтых мэтаў і важна не змяншаць амбітнасць. Пры гэтым мэты экалагічнага блока ўнікальныя тым, што дазваляюць прасоўваць і іншыя мэты, якія некаторыя ўдзельнікі фокус-груп не палічылі актуальнымі. Напрыклад, гарадская інфраструктура звязана з транспартам і мабільнасцю, а здаровыя экасістэмы ўплываюць на здароўе і дабрабыт людзей. Насцярожвае тое, што Мэта 13 (барацьба са змяненнем клімату) не здаецца актуальнай, але гэта вытлумачальна: людзям незразумела, што іх штодзённае рашэнне і выбар (у прыватнасці, выбару транспарту або абсталявання) уплывае на змяненне клімату.
У рамках дыскусіі ўдзельнікі сустрэчы яшчэ раз падкрэслілі неабходнасць новага ўзроўню інфармавання, міжпакаленнага абмену, міжнароднага супрацоўніцтва і уключанасці ўсіх груп насельніцтва ў дзеянні па дасягненню Мэтаў ўстойлівага развіцця.
У прэс-цэнтры «БелТА» 23 студзеня 2020 прайшла прэс-канферэнцыя «Глабальны парадак-2030: гарады Беларусі на шляху ўстойлівага развіцця». Яна была прысвечаная пытанням зялёнага горадабудаўніцтва ў малых і сярэдніх гарадах Беларусі і ўкладу ў дасягненне Мэтаў устойлівага развіцця 3 (Добрае здароўе і дабрабыт), 7 (Недарагая і чыстая энергія), 8 (Годная праца і эканамічны рост), 9 (Індустрыялізацыя, інавацыі і інфраструктура), 11 (Устойлівыя гарады і населеныя пункты), 13 (Барацьба са змяненнем клімату), 17 (Партнёрства ў інтарэсах устойлівага развіцця).
У сваім выступленні Таццяна Кананчук, начальнік Галоўнага ўпраўлення экалагічнай палітыкі, міжнароднага супрацоўніцтва і навукі Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь, падкрэсліла важнасць зялёнай эканомікі і зялёнага горадабудаўніцтва для дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця. Зялёная эканоміка – гэта такая мадэль, якая стымулюе рост даходаў насельніцтва і павелічэнне колькасці працоўных месцаў без рызыкі для навакольнага асяроддзя. Пры гэтым забяспечваецца эфектыўнае выкарыстанне рэсурсаў і інклюзія розных груп насельніцтва. Прынцыпы зялёнай эканомікі станоўча ўплываюць на развіццё сельскіх тэрыторый, павышаюць даходы, прыцягваюць інвестыцыі. Таццяна Кананчук таксама адзначыла поспехі Беларусі ў дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця: доля электрыфікацыі грамадскага транспарту ў Мінску склала 40% ад усяго наземнага пасажырскага транспарту, развіваюцца арганічная сельская гаспадарка, рух «Зялёныя гарады», інвестыцыі ў зялёныя прадпрыемствы, узятыя добраахвотныя абавязацельствы па памяншэнні выкідаў вуглякіслага газу. Яшчэ адным важным крокам на гэтым шляху як раз і з’яўляюцца пілотныя праекты па зялёным горадабудаўніцтве і выпрацоўка механізмаў для тыражавання вопыту зялёнага горадабудаўніцтва ў іншых гарадах Беларусі.
Ірына Усава, кіраўнік праекта «Зялёныя гарады», больш падрабязна спынілася на рэалізацыі праекта ў Беларусі. У рамках праекта для трох пілотных гарадоў Беларусі – Полацк, Наваполацк, Навагрудак – упершыню былі распрацаваныя новыя для Беларусі дакументы: Планы зялёнага горадабудаўніцтва. Таксама распрацавалі Адзіны план устойлівай гарадской мабільнасці для Полацка і Наваполацка. Галоўная мэта – зніжэнне выкідаў парніковых газаў.
Вера Сысоева, архітэктар, эксперт праекта «Зялёныя гарады» па зялёным горадабудаўніцтву, распавяла падрабязней аб тым, што ўяўляе з сябе план зялёнага горадабудаўніцтва.
План зялёнага горадабудаўніцтва дае дакладныя адказы на пытанні, чаму, дзе, як і што рабіць, каб горад устойліва развіваўся, сумяшчае стратэгію сацыяльна-эканамічнага развіцця з прасторавым развіццём тэрыторыі. Такім чынам усе задачы маюць сваю канкрэтную лакалізацыю на тэрыторыі горада. Сама стратэгія – гэта спіс прыярытэтаў і праектаў, якія горад хацеў бы рэалізаваць у бліжэйшыя 2-5 гадоў, а вектар развіцця яна задае на перспектыву да 2040 года. Важная задача – укараніць у беларускую практыку план зялёнага горадабудаўніцтва як метадычны дакумент, што спрыяе рэалізацыі Мэтаў устойлівага развіцця. Эксперты распрацавалі пералік канкрэтных мерапрыемстваў у гарадах на аснове бачання будучыні, якое вызначалася з удзелам саміх жыхароў горада і зацікаўленых бакоў на падставе апытання аб тым, якія гарадскія праблемы турбуюць іх зараз. Усяго ў апытаннях брала ўдзел каля 7000 гараджан.
Для кожнага з трох пілотных гарадоў (Полацк, Наваполацк, Навагрудак) падрыхтаваная серыя адкрытых картаграфічных матэрыялаў, якая ўключае звесткі пра стан жыллёвага фонду, якасць забудовы, размеркаванне шчыльнасці насельніцтва, зялёных тэрыторый, даступнасць прыпынкаў грамадскага транспарту і іншых аб’ектаў гарадской інфраструктуры (усяго 20 электронных карт для кожнага пілотнага горада, размяшчэнне якіх плануецца ў адкрытым доступе). План зялёнага горадабудаўніцтва ставіць акцэнты на скарачэнне выкідаў і спрыяльнае гарадское асяроддзе. Дакумент распрацоўваўся на падставе аналізу дзеючых праграм і міжнародна прызнаных індыкатараў. Ён зацверджаны мясцовым саветам дэпутатаў у якасці праграмы мясцовага развіцця і размешчаны на сайтах гарадскіх адміністрацый.
Якімі былі планы зялёнага горадабудаўніцтва ў пілотных гарадах?
Усе тры праекты павышаюць сацыяльную каштоўнасць тэрыторый і энергаэфектыўнасць забудовы, забяспечваюць роўныя ўмовы даступнасці да базавых гарадскіх структур.
Што канкрэтна зроблена ў рамках пілотных праектаў?
Якія яшчэ беларускія гарады стануць зялёнымі?
Па выніках конкурсу былі адабраныя 5 гарадоў для аказання экспертнай падтрымкі ў распрацоўцы Планаў дзеянняў па ўстойлівай энергіі і клімату: Баранавічы, Пружаны, Лёзна, Мсціслаў, Слаўгарад. А да распрацоўкі планаў зялёнага горадабудаўніцтва ў чэрвені 2019 года прыступілі Гарадок, Зэльва, Карма, Крычаў.
Праект «Зялёныя гарады» рэалізуецца Праграмай развіцця ААН у партнёрстве з Міністэрствам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь пры фінансаванні Глабальнага экалагічнага фонду з 2016 па 2021 год і накіраваны на развіццё планаў зялёнага горадабудаўніцтва.
Дзяржаўны камітэт па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь зацвердзіў Перспектыўны план на 2020 – 2030 гады па распрацоўцы дзяржаўных і міждзяржаўных стандартаў для рэалізацыі Мэтаў устойлівага развіцця.
Распрацоўваць дзяржаўныя і міждзяржаўныя стандарты будуць на аснове стандартаў Міжнароднай арганізацыі па стандартызацыі (ISO), Міжнароднай электратэхнічнай камісіі (IEC), Еўрапейскага камітэта па стандартызацыі (CEN) і Еўрапейскага камітэта па стандартызацыі ў электратэхніцы (CENELEC). Усяго ў План уключылі 362 стандартаў (285 СТБ і 77 ДАСТ), у тым ліку для рэалізацыі Мэтаў устойлівага развіцця:
№ 2. Ліквідацыя голаду – 47 стандартаў; № 6. Чыстая вада і санітарыя – 68 стандартаў; № 7. Недарагая і чыстая энергія – 66 стандартаў; № 8. Годная праца і эканамічны рост – 17 стандартаў; № 9. Індустрыялізацыя, інавацыі і інфраструктура – 44 стандарты; № 11. Устойлівыя гарады і населеныя пункты – 61 стандарт; № 12. Адказнае спажыванне і вытворчасць – 31 стандарт; № 13. Барацьба са змяненнем клімату – 28 стандартаў.
Распрацоўка стандартаў дапаможа стварыць спрыяльныя ўмовы для рэалізацыі Мэтаў устойлівага развіцця ў Рэспубліцы Беларусь. План будуць рэгулярна пераглядаць і актуалізаваць у адпаведнасці з новымі міжнароднымі і рэгіянальнымі стандартамі.
Азнаёміцца з планам можна на сайце Дзяржстандарту.
Social Weekend – найбуйнейшы конкурс сацыяльных праектаў у Рэспубліцы Беларусь. Арганізатарам гэтага конкурсу з’яўляецца мясцовы фонд «Добра». Праект уключае ў сябе хакатон, народнае галасаванне, экспертны адбор, навучанне і ўзмацненне праектаў, пітчынг для экспертаў медыя і піяру і фінал, які ў гэтым годзе адбыўся 12 снежня 2019 года.
Па рашэнні журы фіналу ў 2019 годзе падтрымку атрымалі сацыяльна важныя праекты, якія спрыяюць вырашэнню існуючых у грамадстве праблем і садзейнічаюць дасягненню Мэтаў устойлівага развіцця – забеспячэнню здаровага ладу жыцця і дабрабыту, якаснай адукацыі на працягу ўсяго жыцця, гендарнай роўнасці, а таксама адкрытасці, бяспекі, жыццеўстойлівасці і ўстойлівасці гарадоў і населеных пунктаў.
Праектамі, якія атрымалі падтрымку ў гэтым сезоне, сталі:
SpasiKIDS: стварэнне Школы для бацькоў па навучанні тэарэтычным ведам і практычным навыкам першай даўрачэбнай дапамогі дзецям. Праект прадугледжвае правядзенне бясплатных трэнінгаў для персаналу 110 д/с г. Гродна, педагогаў з раённых цэнтраў вобласці, якія прыязджаюць на курсы павышэння кваліфікацыі, і для рэспубліканскіх і гарадскіх дабрачынных арганізацый.
«Да вялікіх перамог маленькімі ножкамі»: у 2006 г. пры ГА «ФСК інвалідаў «Шанец»» была адкрытая спецыялізаваная трэнажорная зала для дзяцей-інвалідаў з парушэннем апорна-рухальнага апарата. За гэтыя гады ён дапамог многім дзецям-інвалідам паверыць у сябе. І многія сусветныя перамогі брэсцкіх інваспартсменаў пачыналіся менавіта ў сценах гэтай залы. Зараз зала патрабуе рамонту і абнаўлення спортінвентара.
«Адкрыты лекторый»: асветніцкі праект закліканы стаць правадніком для вялікай колькасці мінчан і гасцей сталіцы ў свет мастацтва, навукі, даць адказы на актуальныя пытанні і сфарміраваць пляцоўку для абмену новымі ведамі, уражаннямі, меркаваннямі.
Хоспіс для бяздомных жывёл «Добреника»: апошні прытулак для кінутых, скалечаных ці тых, хто дажываюць апошнія дні, котак, сабак, дзікіх жывёл. Гэта не толькі магчымасць для ўсіх стаць дабрэй і літасцівей, гэта таксама магчымасць навучыцца сіле духу ў тых, хто прайшоў праз пекла, але не страціў ўсёдаравальнай любові да людзей.
Beethoven anniversary tour: унікальны па сваёй канцэпцыі сацыяльна-адукацыйны праект, накіраваны на папулярызацыю акадэмічнага музычнага мастацтва ў рэгіёнах. Ён уключае ў сябе дабрачынныя канцэрты, майстар-класы, а таксама матывацыйны трэнінгі ад зорак класічнай музыкі з ЗША, Германіі, Швейцарыі, Францыі, Латвіі, Расіі, Украіны і Беларусі. Фестываль цалкам прысвечаны творчасці юбіляра 2020 года – вялікаму нямецкаму кампазітару Людвігу ван Бетховену.
«Калібры» – дадатак, які дапамагае лекарам хутка, эфектыўна і пісьменна размяркоўваць пацярпелых на месцы надзвычайнага здарэння.
«Ежы Вежа» – сетка outdoor/indoor вермікампостэраў для арэнды/продажу арганізацыям, аб’яднанням, прасторам, якія вырабляюць харчовыя адходы.
Школа бяспекі для жанчын Women’s Safety: адукацыйная платформа па ўмацаванні асабістай бяспекі для жанчын, якія не ведаюць, як паступіць у сітуацыях псіхалагічнага ціску з боку блізкіх, калег і/або незнаёмых людзей, або не ведаюць, як паводзіць сябе ў сітуацыях фізічнай пагрозы. Каманда распрацуе пяціхвілінныя відэаўрок па разбору тыповых сітуацый, з якімі сутыкаюцца жанчыны, з інструкцыямі ўмацавання іх псіхалагічнай і фізічнай бяспекі.
«Пайшлі-паехалі (ПП)»: сумесныя турыстычныя паходы, экскурсіі, паездкі і падарожжы для людзей з інваліднасцю і без інваліднасці
ReBottle: 3D-прынтар, які друкуе вулічную мэблю з ПЭТ-бутэлек.
«Памятаем»: бясплатная агульнадаступная пошукавая сістэма пахаванняў Беларусі.
«Традыцыйны строй»: праект накіраваны на фіксацыю ў відэароліках аўтэнтычных рэгіянальных касцюмаў Беларусі і інтэграцыю іх у сучасным грамадстве. Гэта іміджавы праект, які стане не толькі практычным дапаможнікам па народным строі, але і якасным прадуктам для масавага выкарыстання ў беларускіх і замежных колах.
Dog-friendly Taxi: кожны раз, збіраючыся выклікаць таксі, уладальнікі сабак сутыкаюцца з вялікай колькасцю ўнутраных і знешніх бар’ераў: ці гатовы кіроўца везці пасажыра з жывёлай, не выпацкае ці сабака абіўку, як потым іншыя пасажыры паставяцца да спецыфічнага паху гадаванца? Ініцыятары праекта вырашылі змяніць сітуацыю і пасябраваць сабакароў з таксістамі. Для гэтага яны хочуць пераўтварыць экасістэму гарадскіх службаў таксі і прапанаваць ім стаць dog-friendly. Каб палегчыць гэты пераход, службам таксі падораць спецыяльныя наборы для перавозкі сабак у аўтамабілі.
«Метамарфозы гарада»: маркотныя дамы, двары, кварталы ператвораць у карціны, якія будуць днём адны, а ўначы – іншыя за кошт спецыяльных фарбаў, якія назапашваюць святло. Узнікне непаўторнае адзінае асяроддзе — па тэмах гістарычных падзей, міфаў і легенд канкрэтнага горада, беларускай культуры. Будзе чароўная атмасфера ў дзіцячых садках, школах, бальніцах і хоспісах, дзіцячых дамах. Праект прыцягне турыстаў, ажывіць эканоміку. Кожны населены пункт стане ўнікальным.
Падаць заяўку на ўдзел у новым сезоне Social Weekend можна на сайце.
Міжнародная прэмія World Summit Awards (конкурс Сусветнага саміту ААН) уручаецца з 2003 года – удзельнікі з любой краіны свету могуць прадставіць у ёй свой інавацыйны лічбавы праект: прыкладанні, вэб-старонкі і іншыя IT-распрацоўкі, якія будуць станоўча ўплываць на развіццё грамадства, спрыяць сацыяльным зменам і дасягненню Мэтаў устойлівага развіцця.
Сёлета два праекты з Рэспублікі Беларусь сталі пераможцамі і атрымалі прэмію. Гэта IT-праекты OneSoil і VOKA.IO.
OneSoil перамог у намінацыі «Навакольнае асяроддзе і зялёная энергетыка» за тое, што дапамагае прымаць надзейныя сельскагаспадарчыя рашэнні, выкарыстоўваючы анлайн-інструменты, спадарожнікавыя выявы і штучны інтэлект.
VOKA.IO перамог у катэгорыі «Здароўе і дабрабыт» як прарыў у прыкладной медыцыне і медыцынскай адукацыі. Гэта лічбавае рашэнне, якое дае хірургу 3D-мадэль пашкоджанага органа, дае інструмент для абмену вопытам хірургіі і развіцця тэлемедыцыны, а студэнтам-медыкам – 3D-каталог пашкоджаных костак або органаў.
Сярод іншых пераможцаў – аўстрыйскі праект па жэставай мове для развіцця інклюзіі, ізраільскі праект аб бяспецы жанчын у гарадах і пакістанскі праект па захаванні культурнай і прыроднай спадчыны краіны. З інфармацыяй аб праектах-пераможцах можна азнаёміцца на сайце World Summit Awards.
18 снежня 2019 г. прыняты Закон Рэспублікі Беларусь «Аб ахове і выкарыстанні тарфянікаў». З тэкстам закона можна азнаёміцца на сайце pravo.by.
Закон Рэспублікі Беларусь «Аб ахове і выкарыстанні тарфянікаў» устанаўлівае прававыя асновы аховы тарфянікаў, рацыянальнага (устойлівага) выкарыстання іх рэсурсаў і накіраваны на захаванне балот, захаванне, аднаўленне біясферных функцый балот, задавальненне эканамічных і іншых патрэбаў у гэтых рэсурсах сучаснасці і будучых пакаленняў, а таксама на рэалізацыю правоў грамадзян на спрыяльнае навакольнае асяроддзе і прыродакарыстанне, міжнародных дагавораў Рэспублікі Беларусь у гэтай галіне.
Прыняцце Закона накіравана на дасягненне Мэтаў ўстойлівага развіцця, у прыватнасці, мэтаў ўстойлівага развіцця 13 і 15 .
Парадак 2030, які замацаваў 17 Мэтаў устойлівага развіцця, прынялі ў 2015 годзе. Гэта аформіла новую канцэпцыю глабальнага ўладкавання на аснове гарманічнага развіцця. У Беларусі ў 2017 годзе быў падпісаны Указ Прэзідэнта № 181, які ўвёў пасаду Нацыянальнага каардынатара па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця. Была сфарміраваная архітэктура кіравання працэсам устойлівага развіцця, а ў 2019 годзе рашэннем Міністэрства інфармацыі была створаная група па каардынацыі працы СМІ ў прасоўванні Мэтаў устойлівага развіцця. Праца групы заключаецца ў шырокім інфармаванні грамадскасці пра неабходнасць і механізмы дасягнення паказчыкаў устойлівага развіцця на мясцовым і нацыянальным узроўні. 17 снежня 2019 года ў Мінску прайшло першае пашыранае пасяджэнне групы.
Аляксандр Карлюкевіч, Міністр інфармацыі Рэспублікі Беларусь, у сваёй прамове адзначыў значнасць, якая надаецца ў Беларусі рэалізацыі Парадку 2030. «Роля медыя ў паспяховай рэалізацыі Парадку 2030 цяжка пераацаніць. Гэта не толькі канал інфармавання. мы адукоўваем грамадзян аб магчымасці прымаць узважаныя і адказныя рашэнні і ўплываць на рашэнні па рэалізацыі Мэтаў устойлівага развіцця», – сказаў Аляксандр Карлюкевіч.
Мар’яна Шчоткіна, Нацыянальны каардынатар па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця, адзначыла, што «светапогляд фарміруецца СМІ, якія даюць нам уяўленне аб тых працэсах, што адбываюцца ў грамадстве. Калі мы давяраем асобе журналіста, то давяраем і інфармацыі, якую ён выказвае. Прынцып Мэтаў устойлівага развіцця – нікога не пакінуць у баку. Усе дзяржавы працуюць на дасягненне МУР, і мы выйшлі на такі віток, што і з нашым вопытам хочуць знаёміцца – напрыклад, Швецыя запрашала прадстаўнікоў Беларусі, каб абмеркаваць прасоўванне Мэтаў устойлівага развіцця», – адзначыла дасягненні Беларусі Нацыянальны каардынатар.
У панэльнай дыскусіі «Унёсак сродкаў масавай інфармацыі ў прасоўванне Мэтаў устойлівага развіцця ў Рэспубліцы Беларусь» прынялі ўдзел Аляксей Адашкін, галоўны рэдактар студыі радыё Прадстаўніцтва МДТРК «Мир», Аляксандр Булай, загадчык аддзела па асноўных напрамках інфармацыйнага агенцтва «Магілёўскія ведамасці», Вераніка Коласава, галоўны рэдактар часопіса «Родная прырода», Святлана Кнутава, намеснік дырэктара дырэкцыі інфармацыйнага вяшчання ЗАТ «Другі нацыянальны канал», Віталіна Петрусевіч, студэнтка Беларускага дзяржаўнага універсітэта і Моладзевы пасол Мэтаў устойлівага развіцця.
Удзельнікі дыскусіі абмеркавалі, як эфектыўна паднесці інфармацыю, каб прыцягнуць грамадскасць да дасягнення МУР. Аляксей Адашкін адзначыў важнасць усіх МУР, нават тых, якія, на першы погляд, не адносяцца да Беларусі, у прыватнасці, Мэта 14 – захаванне марскіх экасістэм. Хоць Беларусь – далёкая ад мораў і акіянаў краіна, але ў ёй актуальная праблема выкарыстання аднаразовага пластыка, якая актыўна абмяркоўвалася ў СМІ сёлета, – а мікрапластык, на які распадаюцца пластыкавыя вырабы, забруджвае нашы водныя сістэмы і ў канчатковым рахунку трапляе ў сусветны акіян. Віталіна Петрусевіч адзначыла неабходнасць размяшчэння інфармацыі пра МУР на сайтах рэгіянальных СМІ, каб інфармаваць усе рэгіёны, а таксама звярнула ўвагу на важнасць невыкарыстання мовы варожасці. Святлана Кнутава прапанавала больш асвятляць канкрэтныя дзеянні: напрыклад, адкрыццё новых медыцынскіх цэнтраў, развіццё аднаўляльнай энергетыкі, аповед пра канкрэтныя ініцыятывы і канкрэтных людзей, якія іх рэалізуюць. Вераніка Коласава дадала, што такія канкрэтныя расказы дапамагаюць акцэнтаваць, як людзі мяняюць жыццё вакол дзякуючы свайму актывізму.
Мадэраваў дыскусію Вадзім Шчаглоў, першы намеснік генеральнага дырэктара ЗАТ «Сталічнае тэлебачанне».
Удзельнікі дыскусіі, у тым ліку ўдзельнікі пашыранага паседжання, таксама абмеркавалі немагчымасць падзяліць Мэты ўстойлівага развіцця і эканамічныя пытанні, бо эканоміка – гэта інструмент, а не мэта, і веданне МУР дазваляе выпрацаваць індыкатары для складання стратэгій і планаў. «Мэты ўстойлівага развіцця – гэта не высакамоўныя словы і не прыгожая абгортка, а канкрэтны змест. Немагчыма аддзяліць эканоміку ад МУР», — сказаў Аляксандр Скрабоўскі, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па ўзаемадзеянні з бізнэсам.
Сустрэча групы завяршылася цырымоніяй узнагароджання пераможцаў рэспубліканскага конкурсу для журналістаў «Ад Глабальных мэтаў да лакальных дзеянняў», які арганізавала ў 2019 годзе Міністэрства інфармацыі. Мэтай конкурсу было прыцягнуць увагу грамадскасці і журналістаў да тэмы ўстойлівага развіцця, абмеркаваць Мэты ўстойлівага развіцця ў СМІ і ўцягнуць актыўных грамадзян і арганізацыі ў дасягненне МУР. На конкурс паступіла каля ста заявак і каля тысячы разнастайных матэрыялаў. СМІ зафіксавалі значнасць Мэтаў устойлівага развіцця ў нацыянальным пераламленні і змаглі зацікавіць грамадскасць ва ўдзеле ў іх рэалізацыі з ужываннем наяўных у рэгіёнах рэсурсаў. Як адзначыў Міністр інфармацыі, конкурс будзе праводзіцца і далей.
17 снежня 2019 года ў Мінску прайшло першае пашыранае пасяджэнне групы па каардынацыі СМІ па прасоўванні Мэтаў устойлівага развіцця. Група была створаная ў 2019-м годзе рашэннем Міністэрства інфармацыі для шырокага інфармавання грамадскасці пра неабходнасць і механізмы дасягнення паказчыкаў устойлівага развіцця на мясцовым і нацыянальным узроўні.
Аляксандр Карлюкевіч, Міністр інфармацыі Рэспублікі Беларусь, у сваёй прамове адзначыў значнасць, якая надаецца ў Беларусі рэалізацыі праграмы па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця. «Роля медыя ў паспяховай рэалізацыі Парадку 2030 цяжка пераацаніць. Гэта не толькі канал інфармавання. Мы адукоўваем грамадзян аб магчымасці прымаць узважаныя і адказныя рашэнні і ўплываць на рашэнні ўладаў па рэалізацыі Мэтаў устойлівага развіцця», – сказаў Аляксандр Карлюкевіч.
Мар’яна Шчоткіна, Нацыянальны каардынатар па дасягненню Мэтаў устойлівага развіцця, падзякавала Міністру і працоўнай групе за ініцыятыву і яе рэалізацыю. «Светапогляд фармуецца СМІ, якія даюць нам уяўленне аб тых працэсах, што адбываюцца ў грамадстве. Усе дзяржавы працуюць на дасягненне МУР, і мы выйшлі на такі віток, што і з нашым вопытам хочуць знаёміцца – напрыклад, Швецыя запрашала прадстаўнікоў Беларусі, каб абмеркаваць прасоўванне Мэтаў устойлівага развіцця», – адзначыла дасягненні Беларусі Нацыянальны каардынатар.
У панэльнай дыскусіі «Унёсак сродкаў масавай інфармацыі ў прасоўванне Мэтаў устойлівага развіцця ў Рэспубліцы Беларусь» прынялі ўдзел Аляксей Адашкін, галоўны рэдактар студыі радыё Прадстаўніцтва МДТРК «Мир», Аляксандр Булай, загадчык аддзела па асноўных напрамках інфармацыйнага агенцтва «Магілёўскія ведамасці», Вераніка Коласава, галоўны рэдактар часопіса «Родная прырода», Святлана Кнутава, намеснік дырэктара дырэкцыі інфармацыйнага вяшчання ЗАТ «Другі нацыянальны канал», Віталіна Петрусевіч, студэнтка Беларускага дзяржаўнага універсітэта і Моладзевы пасол Мэтаў eстойлівага развіцця і Вадзім Шчаглоў, першы намеснік генеральнага дырэктара ЗАТ «Сталічнае тэлебачанне», які мадэраваў дыскусію.
Удзельнікі дыскусіі, уключаючы ўдзельнікаў пашыранага пасяджэння, абмеркавалі, як эфектыўна паднесці інфармацыю, каб прыцягнуць грамадскасць да дасягнення МУР, а таксама немагчымасць падзяліць Мэты ўстойлівага развіцця і эканамічныя пытанні, бо эканоміка – гэта інструмент, а не мэта, і веданне МУР дазваляе выпрацаваць індыкатары для складання стратэгій і планаў. «Мэты ўстойлівага развіцця – гэта не высакамоўныя словы і не прыгожая абгортка, а канкрэтны змест. Немагчыма аддзяліць эканоміку ад МУР», – сказаў Аляксандр Скрабоўскі, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па ўзаемадзеянні з бізнэсам.
Пашыранае пасяджэнне групы завяршылася цырымоніяй узнагароджання пераможцаў рэспубліканскага конкурсу для журналістаў «Ад Глабальных мэтаў да лакальных дзеянняў», які быў арганізаваны ў 2019 годзе Міністэрствам інфармацыі.
Выкіды парніковага газу, звязаныя з дзейнасцю чалавека, дасягнулі гістарычнага максімуму. Змяненне клімату, якое падганяе эканамічны рост і павелічэнне колькасці насельніцтва, аказвае шырокі ўплыў на чалавека і на прыродныя сістэмы ў кожнай краіне на кожным кантыненце.
З павышэннем тэмпературы паветра і акіяна колькасць снегу і лёду зменшылася, а ўзровень мора падняўся. Па наяўных прагнозах, на працягу XXI стагоддзя тэмпература паверхні Зямлі працягне павялічвацца. Паколькі змяненне клімату аказвае істотны ўплыў на эканамічнае развіццё, прыродныя рэсурсы і барацьбу з галечай, пераадоленне гэтай праблемы стала неад’емным складнікам дасягнення ўстойлівага развіцця, што знайшло сваё адлюстраванне ў Мэце ўстойлівага развіцця 13. Выпрацоўка недарагіх рашэнняў праблемы змены клімату, якія можна маштабаваць, дазволіць пазбегнуць дэстабілізацыі дасягненняў апошніх дзесяцігоддзяў у выніку гэтай з’явы і забяспечыць краінам магчымасць будучага пераходу да нізкавугляроднай эканоміцы.
Інструментам барацьбы са змяненнем клімату з’яўляецца Парыжскае пагадненне, якое было прынятае ўсімі 196 бакамі Рамачнай Канвенцыі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый аб змяненні клімату (РКААНЗК) на 21-й Канферэнцыі Бакоў РКААНЗК, якая прайшла ў Парыжы 12 снежня 2015 года. У гэтым Пагадненні ўсе краіны абавязваюцца прыняць меры да таго, каб павышэнне агульнасусветнай тэмпературы склала значна менш за 2 градусы Цэльсія, а з улікам сур’ёзнасці існуючых рызык – імкнуцца абмежаваць рост тэмпературы узроўнем 1,5 градуса.
25 Канферэнцыя Бакоў Рамачнай канвенцыі ААН аб змяненні клімату прайшла з 2 па 13 снежня 2019 г. у г. Мадрыд. Гэта ключавое мерапрыемства, накіраванае на выпрацоўку і прыняцце паўнавартаснага і змястоўнага набору рашэнняў, якія дазволяць запусціць механізмы, прадугледжаныя Парыжскім пагадненнем.
У сегменце высокага ўзроўню 25 Канферэнцыі Бакоў Рамачнай канвенцыі ААН аб змяненні клімату прыняла ўдзел дэлегацыя Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь на чале з міністрам Андрэем Паўлавічам Худыкам.
Міністр адзначыў прыхільнасць Рэспублікі Беларусь устойліваму развіццю, якое немагчыма без вырашэння праблемы змены клімату і якое вылучаецца ў асобны парадак дня. «Разумеючы безумоўную важнасць кліматычных дзеянняў, Рэспубліка Беларусь адказна паставілася да закліку ўзмацніць амбіцыі ў гэтым накірунку і мае намер павялічыць свае нацыянальныя абавязацельствы па скарачэнні выкідаў парніковых газаў да 2030 года не менш чым на 35 працэнтаў у параўнанні з 1990 годам выключна за кошт уласных рэсурсаў», – паведаміў ён у сваім дакладзе.
Рэспубліка Беларусь прымае меры па зніжэнні выкідаў парніковых газаў і меры па адаптацыі і павелічэнні паглынання парніковых газаў у адпаведнасці з нацыянальным Планам мерапрыемстваў па рэалізацыі Парыжскага пагаднення. Такімі мерамі з’яўляецца пераход да цыркулярнай эканомікі, укараненне энергаэфектыўных тэхналогій, развіццё ўстойлівай гарадской мабільнасці, напрыклад, электратранспарту, захаванне водна-балотных угоддзяў і развіццё сістэмы асабліва ахоўных прыродных тэрыторый. Усё гэта дазваляе знізіць рызыкі, звязаныя са змяненнем клімату.
Па матэрыялах Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь Па матэрыялах ААН
«Зялёныя школы» – гэта экалагічны рух, мэта якога – дапамагчы дзецям атрымаць экалагічную інфармацыю і ўцягнуць у экалагічна дружалюбны лад жыцця сваіх сяброў і сям’ю. Вучні «зялёных школ» атрымліваюць веды і вопыт па захаванні біяразнастайнасці і чысціні прыроды, па абыходжанні з адкідамі, па эканоміі вады і энергіі, а таксама актыўна ўдзельнічаюць у арганізацыі і правядзенні грамадскіх экалагічных акцый.
Рух папулярны ва ўсім свеце. У Беларусі праект уключае шэсць (пяць – для дашкольных устаноў) напрамкаў з наборам заданняў, распрацаваных з улікам экалагічных праблем і пытанняў, якія вырашаюцца ў краіне. Выканаўшы гэтыя заданні, установа адукацыі можа атрымаць «зялёны» дыплом.
Функцыянаванне такой ініцыятывы як «зялёныя школы» робіць унёсак у дасягненне не толькі Мэты ўстойлівага развіцця 4 (Якасная адукацыя), але таксама і ў дасягненне 6, 7, 11, 12, 13–15 Мэтаў устойлівага развіцця.
13 снежня 2019 г. у Рэспубліканскім цэнтры экалогіі і краязнаўства прайшоў Форум сеткі «Зялёныя школы». Форум наведалі больш за 150 удзельнікаў. Пры гэтым 40 устаноў адукацыі атрымалі дыпломы аб прысуджэнні ім статусу «зялёнай школы». Адны ўстановы павысілі свой статус, падняўшыся на прыступку вышэй у параўнанні з папярэдняй сертыфікацыяй, а іншыя атрымалі сертыфікат упершыню. Таксама ўзнагародзілі вучняў і выкладчыкаў, якія сталі пераможцамі рэспубліканскага конкурсу экалагічных праектаў.
У рамках форуму адбылося адкрыццё навукова-эксперыментальных лабараторый па маніторынгу атмасфернага паветра і вывучэнні экалагічных тэхналогій на базе Рэспубліканскага цэнтра экалогіі і краязнаўства ў рамках праекта «Экаманіторынг». Нацыянальны рэсурсны цэнтр прадставіў свой вопыт па рэалізацыі адукацыйнага праекта «Зялёныя школы». Для настаўнікаў працавалі навукова-практычныя пляцоўкі, а для дзяцей – лабараторныя практыкумы.
Форум арганізаваны сумесна з УА «Рэспубліканскі цэнтр экалогіі і краязнаўства» ў межах праекта «Экаманіторынг», што фінансуецца ЕС і рэалізуецца ПРААН у Беларусі ў партнёрстве з Мінпрыроды.
Рэпартаж з мерапрыемства даступны на сайце Белтэлерадыёкампаніі.
КАРТА САЙТА
