admin, Автор в Мэты ўстойлівага развіцця у Беларусі - Page 171 of 182

Бясплатныя курсы ААН па ўстойліваму развіццю

Бясплатныя курсы ААН па ўстойліваму развіццю

Мэты ўстойлівага развіцця (МУР), якія Арганізацыя Аб’яднаных Нацый прыняла ў 2015 годзе, уяўляюць сабой 17 мэтаў са 169 індыкатарамі, над якімі ААН ўзяла на сябе абавязацельства працаваць да 2030 года, каб забяспечыць устойлівыя пазітыўныя змены і свабоду ў такіх агульных галінах, як насельніцтва, планета, дабрабыт, мір і партнёрства.

Мэта МУР – стварыць аснову для праграм развіцця, што накіраваны на выкараненне галечы, голаду, гвалту і хвароб і садзейнічанне распаўсюджванню пісьменнасці, роўнасці, правоў чалавека, санітарыі і гігіены, адукацыі, фізічнага, псіхічнага і сацыяльнага дабрабыту. Гэтыя мэты павінны грунтавацца на мэтах развіцця тысячагоддзя і працаваць у трох ключавых галінах, якія вызначаны ААН для ўстойлівага развіцця, а менавіта: эканамічнае, сацыяльнае і экалагічнае развіццё.

Ініцыятыва МУР

У дадатак да рэалізацыі МУР 17 розныя універсітэты працавалі над стварэннем ініцыятывы па асвеце навучэнцаў пра МУР і пра тое, якім чынам яны могуць спрыяць іх дасягненню. Coursera з’яўляецца асноўнай платформай, дзе гэтыя курсы прапануюцца для шырокай грамадскасці ў форме анлайн-класаў для павелічэння ўдзелу ў працы па дасягненню МУР. У некаторых курсах ёсць практычныя заданні сумесна з лакальнымі НДА або міжнароднымі арганізацыямі, чыя дзейнасць накіраваная на дасягненне МУР.

МУР і прапанаваныя курсы навучання

МУР ўяўляюць сабой 17 мэтаў са 169 індыкатарамі, большасць з якіх павінны быць дасягнуты да 2030 года. Гэтыя мэты накіраваны на забеспячэнне ўстойлівага эканамічнага, сацыяльнага і экалагічнага развіцця ў глабальным маштабе. З падрабязнымі справаздачамі па гэтых мэтах і прагрэсе ў іх дасягненні, можна азнаёміцца на сайце. Курсы, што прапануюцца ў рамках ініцыятывы МУР, ахопліваюць адну або некалькі мэтаў праз масавыя адкрытыя анлайн-курсы (МААК).

Ліквідацыя галечы (МУР 1)

Дасягненне гэтай мэты заключаецца ў ліквідацыі крайняй галечы да 2030 года і скарачэнні ўдвая колькасці мужчын, жанчын і дзяцей, якія жывуць у беднасці. Мэта таксама ўключае ў сябе ажыццяўленне мер сацыяльнай абароны ў інтарэсах усіх людзей, уключаючы забеспячэнне і пашырэнне роўнага эканамічнага і сацыяльнага доступу для ўсіх людзей і памяншэнне ўразлівасці бедных слаёў насельніцтва да такіх сітуацый, як кліматычныя з’явы і іншыя ўзрушэнні і бедствы.

Даступныя курсы па МУР 1:

– Лейдэнскі ўніверсітэт (Партнёрскі праект МУР). Палітычная эканоміка інстытутаў і развіццё. Практычнае заданне: удзельнікі прааналізуюць мясцовую НДА і прапануюць магчымыя шляхі павышэння эфектыўнасці.

– Тайваньскі ўніверсітэт (Партнёрскі праект МУР). Дабрабыт і правы моладзі. Практычнае заданне: праца з мясцовымі тайваньскімі арганізацыямі, якія садзейнічаюць абароне дзяцей і моладзі і распрацоўваюць стратэгіі заахвочвання іх правоў.

Іншыя курсы:

1. Жэнеўскі ўніверсітэт: Правы дзяцей: Міждысцыплінарныя ўводзіны.

2. Універсітэт Осла: Перспектыўная практыка ў галіне міжнароднага развіцця.

3. Йоркскі ўніверсітэт: Паляпшэнне жыцця дзяцей: Скарачэнне маштабаў дзіцячай галечы і няроўнасці ва ўсім свеце.

4. Гарвардскі ўніверсітэт: Абарона дзяцей: Правы дзяцей у тэорыі і практыцы.

5. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

6. Лёвенскі ўніверсітэт: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Ліквідацыя голаду (МУР 2)

Мэта 2 – ліквідаваць голад, забяспечыць харчовую бяспеку і паляпшэнне харчавання, садзейнічаць устойліваму развіццю сельскай гаспадаркі. Гэтая мэта накіраваная на ліквідацыю голаду і забеспячэнне доступу да бяспечнай і пажыўнай ежы для ўсіх людзей круглы год да 2030 года. Сюды таксама ўваходзіць памяншэнне недаядання, асабліва сярод дзяцей ва ўзросце да пяці гадоў, дзяўчынак-падлеткаў, цяжарных жанчын і пажылых людзей. Важная частка Мэты 2 – павелічэнне даходаў дробных фермераў і вытворцаў, забеспячэнне ўстойлівых сістэм вытворчасці прадуктаў харчавання і захаванне генетычнай разнастайнасці насення, раслін і жывёл.

Даступныя курсы па МУР 2:

– Універсітэт Рэдынга. Наша галодная планета: сельская гаспадарка, насельніцтва і харчовая бяспека.

Іншыя курсы:

1. Лейдэнскі ўніверсітэт: Дыстанцыйны маніторынг харчовай бяспекі.

2. Гарвардскі ўніверсітэт: Абарона дзяцей: Правы дзяцей у тэорыі і практыцы.

3. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

4. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Добрае здароўе і дабрабыт (МУР 3)

Мэта 3 – добрае здароўе і дабрабыт: забеспячэнне здаровага ладу жыцця і садзейнічанне дабрабыту для ўсіх у любым узросце. Гэта азначае зніжэнне мацярынскай смяротнасці, папераджальнай смяротнасці нованароджаных і дзяцей ва ўзросце да пяці гадоў, а таксама барацьбу з эпідэміямі СНІДу, малярыі, туберкулёзу, трапічных захворванняў, гепатыту, хвароб, што перадаюцца праз ваду, і іншых інфекцыйных захворванняў. Гэта скарачэнне заўчаснай смяротнасці ад інфекцыйных захворванняў, прафілактыка і лячэнне наркаманіі і таксікаманіі, скарачэнне ўдвая колькасці смерцяў і траўмаў у выніку дарожна-транспартных здарэнняў. Гэтая мэта таксама накіраваная на садзейнічанне глабальнаму доступу да паслуг у галіне сэксуальнага і рэпрадуктыўнага здароўя, забеспячэнне ўсеагульнага ахопу паслугамі аховы здароўя і скарачэнне колькасці смерцяў ад небяспечных хімічных рэчываў у паветры, вадзе і глебе.

Даступныя курсы па МУР 3:

– Лейдэнскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР). Дэмістыфікацыя ўсвядомленасці. Практычнае заданне: стварыць рэальны праект па распаўсюджванню практык усвядомленасці.

Іншыя курсы:

1. Універсітэт Кейптаўна: Донарства органаў: ад смерці да жыцця.

2. Капенгагенскі ўніверсітэт: Дыябет – асноўныя факты; Ўводзіны ў глабальную ахову здароўя.

3. Жэнеўскі ўніверсітэт: Здароўе чалавека і жывёл у экасістэме; Эбола; вірус Зіка; здароўе чалавека і экасістэмы: міждысцыплінарны агляд стану здароўя на глабальным узроўні.

4. Манчэстарскі ўніверсітэт: Палітыка ў галіне водазабеспячэння і санітарыі ў краінах, якія развіваюцца. Частка 1: разуменне складаных праблем; палітыка ў галіне водазабеспячэння і санітарыі ў краінах, якія развіваюцца. Частка 2: Распрацоўка эфектыўных мер ўмяшання.

5. Утрэхцкі ўніверсітэт: Эбола: базавыя веды для работнікаў аховы здароўя.

6. Гарвардскі ўніверсітэт: Абарона дзяцей: правы дзяцей у тэорыі і практыцы.

7.  Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

8.  Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Якасная адукацыя (МУР 4)

Мэта 4 – якасная адукацыя: забеспячэнне інклюзіўнай і справядлівай якаснай адукацыі і садзейнічанне пашырэнню магчымасцяў навучання на працягу ўсяго жыцця для ўсіх. Першая задача гэтай мэты заключаецца ў забеспячэнні таго, каб усе дзеці атрымлівалі бясплатную, справядлівую і якасную пачатковую і сярэднюю адукацыю. Гэтая мэта таксама накіраваная на забеспячэнне таго, каб усе дзеці мелі доступ да якаснай дашкольнай адукацыі і догляду, забеспячэнне доступу да недарагой прафесійнай падрыхтоўцы (уключаючы вышэйшую адукацыю) для ўсіх людзей і павелічэнне колькасці маладых людзей і дарослых, якія маюць адпаведныя навыкі для працаўладкавання. Гэтая мэта таксама накіраваная на ліквідацыю гендарнай няроўнасці ў сферы адукацыі, а таксама значнай долі непісьменнасці сярод моладзі і дарослых. У адпаведнасці з гэтай мэтай, усе студэнты атрымаюць веды і навыкі, якія неабходныя для садзейнічання ўстойліваму развіццю і стварэння бяспечных і надзейных навучальных устаноў.

Даступныя курсы па МУР 4:

– Тайваньскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Дабрабыт і правы моладзі.

Іншыя курсы:

1. Універсітэт Макмастара: Эксперыменты па паляпшэнню якасці жыцця.

2. Жэнеўскі ўніверсітэт: Правы чалавека і правы дзяцей: міждысцыплінарныя ўводзіны.

3. Гарвардскі ўніверсітэт: Абарона дзяцей: Правы дзяцей у тэорыі і практыцы.

4. ЮНІСЕФ: Сацыяльныя нормы, сацыяльныя змены.

5. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

6. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Гендарная роўнасць (МУР 5)

Мэта 5 – гендарная роўнасць: дасягненне гендарнай роўнасці і пашырэнне правоў і магчымасцяў усіх жанчын і дзяўчынак. Гэтая мэта накіраваная на спыненне глабальнай дыскрымінацыі ў адносінах да жанчын і дзяўчынак, ліквідацыю ўсіх формаў гвалту ў адносінах да жанчын і дзяўчынак і шкодных практык у адносінах да жанчын і дзяўчынак, такіх як дзіцячыя шлюбы і аперацыі, якія калечаць жаночыя палавыя органы. Таксама ў гэтую мэту ўваходзіць забеспячэнне поўнага і эфектыўнага ўдзелу жанчын на ўсіх палітычных, эканамічных і дзяржаўных узроўнях прыняцця рашэнняў і ўсеагульны доступ да паслуг па ахове сэксуальнага і рэпрадуктыўнага здароўя.

Даступныя курсы па МУР 5:

– Тайваньскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Дабрабыт і правы моладзі.

Іншыя курсы:

1. Жэнеўскі ўніверсітэт: Правы чалавека і правы дзяцей: міждысцыплінарныя ўводзіны.

2. Універсітэт Макуары: Вялікая гісторыя – разнастайнасць і інклюзіўнасць.

3. Гарвардскі ўніверсітэт: Абарона дзяцей: Правы дзяцей у тэорыі і практыцы.

5. Стэнфардскі ўніверсітэт: Здароўе жанчын і правы чалавека.

6. ЮНІСЕФ: Сацыяльныя нормы, сацыяльныя змены.

7. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

8. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Чыстая вада і санітарыя (МУР 6)

Мэта 6 – чыстая вада і санітарыя: забеспячэнне наяўнасці і ўстойлівага кіравання воднымі рэсурсамі і санітарыяй для ўсіх. Гэтая мэта накіравана на забеспячэнне роўнага доступу да бяспечнай і недарагой пітной вады для ўсіх людзей, а таксама на забеспячэнне належнай санітарыі і гігіены для ўсіх. Гэта азначае паляпшэнне якасці вады за кошт зніжэння ўзроўню забруджвання і павышэння эфектыўнасці водакарыстання, а таксама кіраванне воднымі рэсурсамі і аднаўленне звязаных з вадой экасістэм.

Даступныя курсы па МУР 6:

1. Жэнеўскі ўніверсітэт: Кіраванне воднымі рэсурсамі і палітыка ў галіне водных рэсурсаў; Экасістэмныя паслугі: метад ўстойлівага развіцця; здароўе насельніцтва свету: міждысцыплінарны агляд.

2. Манчэсцерскі ўніверсітэт: Палітыка ў галіне водазабеспячэння і санітарыі ў краінах, якія развіваюцца. Частка 1: Разуменне складаных праблем; палітыка ў галіне водазабеспячэння і санітарыі ў краінах, якія развіваюцца. Частка 2: Распрацоўка эфектыўных мер умяшання.

4. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

5. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Даступная і экалагічна чыстая энергія (МУР 7)

Мэта 7 – даступная і чыстая энергія: забеспячэнне доступу да недарагіх, надзейных, устойлівых і сучасных крыніц энергіі для ўсіх. Гэтая мэта накіравана на тое, каб усе людзі мелі доступ да недарагіх, надзейных і сучасных крыніц энергіі і павялічвалі долю аднаўляльных крыніц энергіі. У мэту таксама ўваходзіць падваенне тэмпаў павышэння энергаэфектыўнасці за кошт пашырэння міжнароднага супрацоўніцтва ў галіне доступу да даследаванняў і тэхналогій у галіне чыстай энергіі і за кошт паляпшэння інфраструктуры.

Даступныя курсы па МУР 7:

1. Кейптаўнскі ўніверсітэт: Змякчэнне наступстваў змены клімату ў краінах, якія развіваюцца.

2. Жэнеўскі ўніверсітэт: Кіраванне воднымі рэсурсамі і палітыка ў галіне водных рэсурсаў.

3. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

4. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Годная праца і эканамічны рост (МУР 8)

Мэта 8 – дастойная работа і эканамічны рост. Садзейнічанне паступальнаму, усёахопнаму і ўстойліваму эканамічнаму росту, поўнай і прадукцыйнай занятасці і годнай працы для ўсіх. Гэтая мэта накіравана на падтрыманне эканамічнага росту ў разліку на душу насельніцтва і рост валавога ўнутранага прадукту ў найменш развітых краінах. Яна таксама накіравана на аказанне краінам дапамогі ў дасягненні больш высокіх узроўняў эканамічнай прадукцыйнасці з дапамогай дыверсіфікацыі, тэхналагічнай мадэрнізацыі і г. д., а таксама на заахвочванне арыентаваных на развіццё стратэгій у падтрымку вытворчай дзейнасці, стварэння годных працоўных месцаў, прадпрымальніцтва, творчасці і інавацый. У мэту таксама ўваходзіць павышэнне глабальнай эфектыўнасці выкарыстання рэсурсаў у галіне спажывання і вытворчасці, забеспячэнне поўнай і прадукцыйнай занятасці і годнай працы для ўсіх, а таксама скарачэнне колькасць маладых людзей, якія не задзейнічаныя ў сферы занятасці, адукацыі або прафесійнай падрыхтоўкі. Таксама сюды адносіцца выкараненне прымусовай працы, сучаснага рабства і гандлю людзьмі, а таксама спрыянне стварэнню бяспечных і надзейных умоў працы, абароне працоўных правоў, развіццю ўстойлівага турызму і ўмацаванню патэнцыялу нацыянальных фінансавых інстытутаў.

Даступныя курсы па МУР 8:

– Кейптаўнскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Стаць пераўтваральнікам: уводзіны ў сацыяльныя інавацыі. Практычнае заданне: удзельнікі працуюць над уласным праектам па стварэнні сацыяльнай інавацыі або прадпрыемства.

Іншыя курсы:

1. Універсітэт Макмасцера: Фінансаванне для ўсіх: рашэнні; рынкі; каштоўнасць; запазычанасць.

2. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

3. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Індустрыялізацыя, інавацыі і інфраструктура (МУР 9)

Мэта 9 – індустрыялізацыя, інавацыі і інфраструктура. Стварэнне ўстойлівай інфраструктуры, садзейнічанне ўсёахопнай і ўстойлівай індустрыялізацыі і стымуляванне інавацый. Гэтая мэта накіравана на пашырэнне і ўдасканаленне інфраструктуры ў падтрымку эканамічнага развіцця і дабрабыту чалавека, а таксама на садзейнічанне ўсёахопнай і ўстойлівай індустрыялізацыі. Мэта заключаецца ў пашырэнні доступу да фінансавых паслуг для малых прамысловых прадпрыемстваў, пашырэнні выкарыстання чыстых тэхналогій і прамысловых працэсаў, а таксама ў актывізацыі даследаванняў, мадэрнізацыі тэхналогій і інавацый.

Даступныя курсы па МУР 9:

– Кейптаўнскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Стаць пераўтваральнікам: уводзіны ў сацыяльныя інавацыі.

– Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

– Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Памяншэнне няроўнасці (МУР 10)

Мэта 10 – памяншэнне няроўнасці. Скараціць няроўнасць як унутры краін, так і паміж імі. Гэтая мэта сканцэнтравана на павелічэнні і падтрыманні росту даходаў 40 % насельніцтва, якое адносіцца да ніжніх слаёў грамадства, а таксама на заахвочванні глабальнай інтэграцыі, забеспячэнні роўных магчымасцяў і скарачэнні няроўнасці ў заканадаўстве і палітыцы, якое будзе спрыяць роўнасці і сацыяльнай абароне. Мэта заключаецца таксама ва ўдасканаленні рэгулявання і ўмацаванні глабальных фінансавых рынкаў, пашырэнні прадстаўленасці краін, якія развіваюцца, ў глабальных працэсах прыняцця рашэнняў і садзейнічанні бяспечнай, ўпарадкаванай і адказнай міграцыі і мабільнасці людзей.

Даступныя курсы па МУР 10:

– Лейдэнскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Палітычная эканоміка інстытутаў і развіццё. Практычнае заданне: удзельнікі прааналізуюць мясцовую НДА і прапануюць магчымыя шляхі павышэння эфектыўнасці.

– Тайваньскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Дабрабыт і правы моладзі.

Іншыя курсы:

1. Жэнеўскі ўніверсітэт: Правы чалавека і правы дзяцей: міждысцыплінарныя ўводзіны.

2. Лонданскі ўніверсітэт: Глабальная дыпламатыя – дыпламатыя ў сучасным свеце.

3. Універсітэт Макуары: Вялікая гісторыя – разнастайнасць і інклюзіўнасць.

4. Гарвардскі ўніверсітэт: Абарона дзяцей: правы дзяцей у тэорыі і практыцы.

5. Стэнфардскі ўніверсітэт: Міжнароднае здароўе жанчын і правы чалавека.

6. ЮНІСЕФ: Сацыяльныя нормы, сацыяльныя змены.

7. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

8. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Устойлівыя гарады і населеныя пункты (МУР 11)

Мэта 11 – устойлівае развіццё гарадоў і населеных пунктаў. Зрабіць гарады і населеныя пункты інклюзіўнымі, бяспечнымі, жыццяздольнымі і ўстойлівымі. Гэтая мэта накіравана на забеспячэнне доступу да бяспечнага і недарагога жылля для ўсіх, доступу да бяспечнага і недарагога транспарту для ўсіх.

Даступныя курсы па МУР 11:

– Лейдэнскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Палітычная эканоміка інстытутаў і развіццё.

– Лундскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР). Экалагізацыя эканомікі: устойлівыя гарады. Практычнае заданне ў партнстве з WWF і ICLEI.

Іншыя курсы:

1. Жэнеўскі ўніверсітэт: Экасістэмныя паслугі: метад ўстойлівага развіцця.

2. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

3. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Адказнае спажыванне і вытворчасць (МУР 12)

Мэта 12 – адказнае спажыванне і вытворчасць. Забеспячэнне ўстойлівых мадэляў спажывання і вытворчасці. Гэтая мэта ўключае дасягненне ўстойлівага кіравання прыроднымі рэсурсамі. Яна таксама імкнецца да скарачэння глабальных харчовых адходаў напалову, дасягнення экалагічна абгрунтаванага рэгулявання хімічных рэчываў і адходаў, скарачэння аб’ёму адходаў у цэлым і заахвочвання кампаній да ўкаранення ўстойлівых метадаў гаспадарання. Гэтая мэта будзе таксама спрыяць ўкараненню практыкі ўстойлівых закупак і павышэнню інфармаванасці і дасведчанасці пра ўстойлівае развіццё і лад жыцця.

Даступныя курсы па МУР 12:

– Лундскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Экалагізацыя эканомікі: устойлівыя гарады.

– Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

Змяненне клімату (МУР 13)

Мэта 13 – змяненне клімату: прыняць тэрміновыя меры па барацьбе са зменай клімату і яго наступствамі. Гэтая мэта накіравана на ўмацаванне патэнцыялу для барацьбы з небяспечнымі кліматычнымі з’явамі і стыхійнымі бедствамі, а таксама на інтэграцыю мер, якія звязаны са змяненнем клімату, у нацыянальную палітыку і ўдасканаленне асветы і дасведчанасці па пытаннях змены клімату і яго наступстваў.

Даступныя курсы па МУР 13:

1. Універсітэт Арызоны: Біясфера 2. Навука на службе будучыні нашай планеты.

2. Кейптаўнскі ўніверсітэт: Змякчэнне наступстваў змянення клімату ў краінах, якія развіваюцца.

3. Чыкагскі ўніверсітэт: Глабальнае пацяпленне.

4. Жэнеўскі ўніверсітэт: Экасістэмныя паслугі: метад устойлівага развіцця.

6. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

7. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Захаванне марскіх экасістэм (МУР 14)

Мэта 14 – захаванне марскіх экасістэм. Захаванне і невычэрпнае выкарыстанне акіянаў, мораў і марскіх рэсурсаў у інтарэсах устойлівага развіцця. Задачы гэтай мэты сканцэнтраваны на прадухіленні і скарачэнні забруджвання марскога асяроддзя, кіраванні марскімі і прыбярэжнымі экасістэмамі і іх абароне, а таксама звядзенні да мінімуму наступстваў закісленні акіяна. Яна таксама імкнецца рэгуляваць промысел і пакласці канец залішняй лоўлі рыбы (оверфішынгу), а таксама захаваць да 2020 года не менш за 10 % марскіх і прыбярэжных раёнаў і забараніць некаторыя віды оверфішынгу. Таксама сюды ўваходзіць павелічэнне эканамічных выгод для малых астраўных дзяржаў і іншых краін, якія развіваюцца, за кошт ўстойлівага выкарыстання марскіх рэсурсаў.

Даступныя курсы па МУР 14:

– Жэнеўскі ўніверсітэт: Кіраванне воднымі рэсурсамі і палітыка ў галіне водных рэсурсаў.

– Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

– Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Захаванне экасістэм сушы (МУР 15)

Мэта 15 – захаванне экасістэм сушы: абарона, аднаўленне і заахвочванне ўстойлівага выкарыстання наземных экасістэм, невычарпальнае вядзенне лясной гаспадаркі, барацьба з апустыньваннем, спыненне і зварот назад працэсу дэградацыі зямель і спыненне страты біяразнастайнасці. Сюды таксама ўваходзіць праца над памяншэннем дэградацыі прыродных месцапражыванняў, садзейнічанне справядліваму размеркаванні генетычных рэсурсаў, спыненне браканьерства і незаконнага абароту ахоўных відаў, а таксама прадухіленне інтрадукцыю чужародных відаў і негатыўнага ўздзеяння на розныя экасістэмы; садзейнічанне інтэграцыі каштоўнасцяў экасістэм і біяразнастайнасці ў працэсы планавання і развіцця.

Даступныя курсы па МУР 15:

– Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

– Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Свет, правасуддзе і эфектыўныя інстытуты (МУР 16)

Мэта 16 – мір, справядлівасць і моцныя інстытуты: садзейнічаць пабудове мірных і інклюзіўных таварыстваў у інтарэсах устойлівага развіцця, забяспечваць доступ да правасуддзя для ўсіх і ствараць эфектыўныя, падсправаздачныя і інклюзіўныя інстытуты на ўсіх узроўнях. Гэтая мэта заключаецца ў скарачэнні ўсіх формаў гвалту і гвалтоўнай смяротнасці, спыненні жорсткага абыходжання, гандлю дзецьмі і іх эксплуатацыі, а таксама ў заахвочванні вяршэнства права на ўсіх узроўнях для забеспячэння доступу да правасуддзя. Сюды ўваходзіць скарачэнне незаконных фінансавых патокаў і патокаў зброі, скарачэнне маштабаў карупцыі і хабарніцтва, а таксама развіццё падсправаздачных і празрыстых інстытутаў. Акрамя таго, гэтая мэта накіравана на забеспячэнне аператыўнага, інклюзіўнага і партысіпатыўнага прыняцця рашэнняў на ўсіх узроўнях, пашырэнне ўдзелу краін у працэсе прыняцця рашэнняў.

Даступныя курсы па МУР 16:

– Лейдэнскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Палітычная эканоміка інстытутаў і развіццё.

– Тайваньскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Дабрабыт і правы моладзі.

Іншыя курсы:

1. Жэнеўскі ўніверсітэт: Правы чалавека і правы дзяцей: міждысцыплінарныя ўводзіны; Кіраванне воднымі рэсурсамі і палітыка ў галіне водных рэсурсаў.

2. Лейдэнскі ўніверсітэт: Змена глабальнага парадку; Палітыка і яе рэалізацыя ў ЕС; Федэралізм і дэцэнтралізацыя: ацэнка афрыканскай гісторыі; Спадчына пад пагрозай; Міжнароднае права ў дзеянні, частка 1: Кіраўніцтва для міжнародных судоў і трыбуналаў у Гаазе; Міжнароднае права ў дзеянні, частка 2: расследаванне і судовы пераслед міжнародных злачынстваў; Стагоддзе Рузвельта; Праблемы бяспекі і аховы ў глабалізаваным свеце; Тэрарызм і барацьба з тэрарызмам: параўнанне тэорыі і практыкі.

3. Лонданскі ўніверсітэт: Глабальная дыпламатыя – дыпламатыя ў сучасным свеце.

4. Рутгерскі ўніверсітэт: Рэвалюцыйныя ідэі: Утылітарнасць, справядлівасць, роўнасць, свабода.

5. Універсітэт Тайваня: Дабрабыт і правы моладзі.

6. Утрэхцкі ўніверсітэт: Правы чалавека для адкрытых таварыстваў.

7. Гарвардскі ўніверсітэт: Абарона дзяцей: правы дзяцей у тэорыі і практыцы.

8. Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

9. Акадэмія МУР: Экалагічная бяспека і падтрыманне міру.

10. Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Партнёрства ў інтарэсах устойлівага развіцця (МУР 17)

Мэта 17 – партнёрства для дасягнення мэтаў ўстойлівага развіцця: умацаваць сродкі ажыццяўлення і актывізаваць глабальнае партнёрства ў інтарэсах устойлівага развіцця. Гэтая мэта ахоплівае канкрэтныя галіны фінансаў, тэхналогій, нарошчвання патэнцыялу, гандлю і сістэмных пытанняў. У галіне фінансаў гэтая мэта прадугледжвае актывізацыю работы па мабілізацыі ўнутраных рэсурсаў, поўнае выкананне абавязацельстваў па аказанні дапамогі ў мэтах развіцця ў краінах, якія развіваюцца, і пашырэнне фінансавай дапамогі і доступу для краін, якія развіваюцца. Гэтая мэта накіравана на пашырэнне рэгіянальнага і міжнароднага супрацоўніцтва і доступу да навукі, тэхнікі і інавацый, а таксама на заахвочванне экалагічна бяспечных тэхналогій і поўнае ўкараненне механізмаў для ўдасканалення тэхнікі і нарошчвання патэнцыялу ў галіне навукі і інавацый. Задача па нарошчванні патэнцыялу сканцэнтравана на ўзмацненні міжнароднай падтрымкі ў краінах, якія развіваюцца. У галіне гандлю гэтая мэта накіравана на садзейнічанне стварэнню універсальнай, інклюзіўнай гандлёвай сістэмы ў рамках Сусветнай гандлёвай арганізацыі, павелічэнне экспарту краін, якія развіваюцца, і забеспячэнне краінам, якія развіваюцца, бяспошліннага / кватыруемага доступу на рынкі. Мэты ў дачыненні да ўзгодненасці палітыкі і інстытуцыйнай структуры сканцэнтраваны на ўмацаванні глабальнай макраэканамічнай стабільнасці, павышэнні ўзгодненасці палітыкі, умацаванні глабальнага партнёрства ў галіне ўстойлівага развіцця, заахвочванні эфектыўных партнёрстваў паміж дзяржаўным і прыватным сектарамі і грамадзянскай супольнасцю.

Даступныя курсы па 17 МУР:

– Універсітэт Арызоны (партнёрскі праект МУР): Арбітальная перспектыва. Практычнае заданне: праект, які аб’ядноўвае астранаўтаў, навукоўцаў, экспертаў, філосафаў, інжынераў, студэнтаў і простых грамадзян, каб задумацца пра пазітыўную будучыню і дзейнічаць для яё дасягнення. У межах гэтага праекта будзе заахвочвацца прымяненне глабальнага сістэмнага падыходу, які разглядае нашу планету ўсёабдымным чынам.

– Лейдэнскі ўніверсітэт (партнёрскі праект МУР): Палітычная эканоміка інстытутаў і развіццё.

– Капенгагенскі ўніверсітэт: Мэты ў галіне ўстойлівага развіцця – глабальнае, трансдысцыплінарнае бачанне будучыні.

– Універсітэт Лёвена: Мэты ААН у галіне ўстойлівага развіцця: міждысцыплінарныя акадэмічныя ўводзіны.

Прыкладна год таму мінская гімназія № 19 вырашыла максімальна адмовіцца ад пластыку. Для мясцовых школажыхароў такое экалагічнае новаўвядзенне – не сюрпрыз. Тут прывыклі эканоміць рэсурсы, многія дабіраюцца на вучобу на роварах, даўно сартуюць смецце, распрацоўваюць і рэалізуюць экапраекты – карацей кажучы, робяць усё, каб знізіць уплыў на навакольнае асяроддзе. У народзе гэтую гімназію так і называюць – экалагічнай. Арыгінал артыкула апублікаваны на ecoidea.by

Пра рашэнні. Простыя і складаныя

Звініць званок. Расчыненыя дзверы кабінетаў выпускаюць на калідор дзясяткі дзяцей. Ужо па іх прыкметныя першыя вынікі праекта «Школа без пластыку»: школьнікі і школьніцы носяць спартыўную форму ў зялёных анучных мяшках з лагатыпам гімназіі, а гэта – мінус дзясяткі аднаразовых пакетаў.

Мы сустракаемся з настаўніцай англійскай мовы Ларысай Пясковай, але знаёмімся з ёй у іншай якасці – як з кіраўніцай праекта «Школа без пластыку».

Ларыса Пяскова, кіраўніца праекта «Школа без пластыку» ў гімназіі № 19. Фота Юліі Сяменчанка

– З кожным днём пластыку ў нашым жыцці становіцца ўсё больш: ён перапаўняе сметнікі, распадаецца на мікрачасціны, трапляе ва ўсе жывыя арганізмы на планеце і робіць гэта не без шкоды. Гэта важна ведаць не толькі эколагам, але і ўсім астатнім. Дзецям – з ранняга дзяцінства, – кажа Ларыса Мікалаеўна. – І школа можа стаць тым месцам, дзе навучаць зніжаць свой пластыкавы след. 

А можа і не стаць. Часта для таго, каб спрасціць сабе жыццё, ва ўстановах адукацыі заплюшчваюць вочы на простыя экалагічныя рашэнні. Напрыклад, падахвочваюць бацькоў закупляць аднаразовыя кубкі.

– Адна з задач нашага праекта – арганізаваць пітны рэжым у школе, не выкарыстоўваючы пластыкавы посуд, – распавядае суразмоўца.

У новым навучальным годзе ў гімназіі з’явіліся кулеры з пітной вадой, якія падлучаны да цэнтральнай сістэмы водазабеспячэння. Так тут адмовіліся ад бутыляванай вады. Абслугоўванне кулера не патрабуе пластыкавых ёмістасцяў, трэба толькі перыядычна мяняць фільтры. Усяго ў гімназіі паставілі 11 кулераў з пітной вадой, іх цалкам дастаткова для 730 навучэнцаў і 70 педагогаў. Купля кулераў патрабуе немалых першапачатковых укладанняў, але, спадзяюцца ў гімназіі, сістэма акупіцца хутка, а галоўнае – з’яўляецца экалагічнай альтэрнатывай бутыляванай вадзе.

Так выглядаюць месцы для піцця. Фота Юліі Сяменчанка

Бачым, што пераход да школьнага жыцця без пластыку адбываецца, але не ўсё адразу. Каля кожнага кулера ў скрынях ляжаць аднаразовыя пластыкавыя кубачкі. Тут жа падбягае малодшакласнік, хапае з трымальніка кубачак, налівае ваду, выпівае і ўцякае назад у клас. І гэта за 15 секунд. 

З суседняга класу выходзяць дзеці пабольш – чацвёртакласнікі. У іх ужо ёсць шматразовыя бутэлькі для вады. Аказваецца, што ў іх класе са сваімі бутэлечкамі на вучобу прыходзяць чалавек дзесяць. Яны прызнаюцца: са сваёй тарай нават зручней, не трэба кожны раз бегаць па кубак.

Дзеці прызнаюцца, што ім зручней са сваімі бутэлькамі. Фота Юліі Сяменчанка

«Мы – за адмову ад аднаразовага пластыку». Фота Юліі Сяменчанка

Пытаемся ў хлопчыкаў і дзяўчынак з 9 «В», ці ведаюць яны, навошта ў гімназіі ўсталявалі кулеры. Ведаюць: «Мы – за адмову ад аднаразовага пластыку». На інфармацыйных гадзінах старшакласнікі і старшакласніцы паказваюць малодшым бутэлькі для вады, распавядаюць, чаму яны іх носяць, і заклікаюць рабіць тое ж самае.

– Сярод бацькоў не было катэгарычных адмоў ад шматразовых бутэлек, – расказвае настаўніца. – Праблема пластыка ляжыць на паверхні, яе ўжо ніхто не адмаўляе. Большасць шматразовых бутэлек, якімі карыстаюцца дзеці, – таксама з пластыку, але гэта даўгавечная рэч. Ёю можна карыстацца некалькі гадоў і не толькі на тэрыторыі школы.

Пакуль пластык у гімназіі ўсё ж ёсць. Яго, як і іншыя віды патэнцыйнай другаснай сыравіны, збіраюць тут асобна гадоў дзесяць. За смеццем на перапрацоўку прыязджае машына прадпрыемства «Белдругрэсурсы».

– Лепей усё ж імкнуцца да таго, каб пластыку ў вашых кантэйнерах не было наогул. Калі яго павязе машына на перапрацоўку, гэта зусім не значыць, што ён будзе перапрацаваны, – распавядае навучэнцам супрацоўніца Цэнтра экалагічных рашэнняў Марыя Сума. – У Беларусі пакуль існуе праблема з перапрацоўкай пластыкавага посуду праз тое, што яго збіраецца занадта мала, ды і незразумела, з якога віду пластыку ён зроблены. Таму кубкі з той самай сметніцы пад кулерамі, хутчэй за ўсё, проста патрапяць на звалку.

Калі навучэнцы прыносяць у школу сабраную другасную сыравіну, то яны атрымліваюць за гэта спецыяльныя лісточкі, а потым – прызы. Фота Юліі Сяменчанка

Альтэрнатыву пластыку ў гэтай гімназіі можна ўбачыць і ў іншых прадметах. Напрыклад, замест вокладкі для падручнікаў з полівінілхларыду ў некаторых дзяцей тканкавыя вокладкі. 

Ільняная вокладка для кнігі. Фота Юліі Сяменчанка

У гімназіі ёсць група ініцыятыўных бацькоў, якія робяць для сваіх дзяцей падстаўкі для кніг з фанеры. Пры арганізацыі агульнашкольных святаў тут адмовіліся ад паветраных шароў на карысць самаробных упрыгожванняў.

Не пластыкам адзіным

Тэма экадружалюбнасці ўключаная тут практычна ў кожны ўрок, а кожны з класаў адказны за свой эканакірунак. Напрыклад, навучэнцы 9 «В» працуюць над скарачэннем выкідаў і агітуюць перасесці на ровар. Умовы ў гімназіі створаныя максімальна камфортныя: да гімназіі падыходзіць веладарожка, ёсць свая велапаркоўка.

 Велаінфраструктура мінскай гімназіі № 19. Фота Юліі Сяменчанка

У Дзень без аўтамабіля, які штогод ладзіцца ў Беларусі 22 верасня, вучні і вучаніцы распавядаюць менчукам пра тое, навошта перасаджвацца на ровар. У Дні здароўя ўсіх дзяцей запрашаюць прыехаць у гімназію на ровары і паўдзельнічаць у спаборніцтвах.

– Усе бацькі ведаюць, што ў дзяцей ёсць магчымасць прыязджаць на ровары. Мы паказваем, што гэта не толькі магчыма, гэта – нармальна, – распавядае Ларыса Пяскова.

У калідоры стаіць паліца для буккросінгу, якая дазваляе абнаўляць асабістыя бібліятэкі. 

Паліца буккросінгу. Фота Юліі Сяменчанка

У адным з навучальных памяшканняў – зімовы сад, дзе можна даглядаць за раслінамі і жывёламі. 

Зімовы сад у гімназіі. Фота Юліі Сяменчанка

На ўроках працы рэчы часта «перараджаюцца» ў новыя. Пра гэта распавядае нават дэкор кабінетаў. Напрыклад, на паліцах можна ўбачыць старыя друшлякі, якія сталі асновай для вышыўкі. 

Прыклад апсайклінгу – старыя рэчы атрымліваюць новае жыццё. Фота Юліі Сяменчанка

Як зрабіць сваю «Школу без пластыку»

Калі ваша школа хоча далучыцца да ініцыятывы «Школа без пластыку», падумайце, што вы можаце змяніць ужо сёння. Гэта могуць быць як простыя рашэнні, так і больш складаныя, – зрабіце тое, што ў вашых сілах.

Калі вам патрэбныя падказкі, звярніцеся па кансультацыю ў Цэнтр экалагічных рашэнняў. Супрацоўніца арганізацыі Марыя Сума гатовая зрабіць «пластыкавы» аўдыт установы адукацыі і сумесна са школьнай ініцыятыўнай групай распрацаваць сцэнары па першых зменах (як гэта было ў гімназіі № 19 у Мінску). 

Установы адукацыі могуць атрымаць па запыце наступную падтрымку:
 – дапамога ў правядзенні першаснага аўдыту па выкарыстанні аднаразовага пластыку ў школе;
 – тэматычныя кансультацыі ад Цэнтра экалагічных рашэнняў па магчымых мерах зніжэння выкарыстання пластыку;
 – правядзенне ў школе адукацыйнай лекцыі па тэме пластыку;
 – адукацыйныя матэрыялы для педагогаў;
 – адукацыйны плакат па тэме пластыку;
 – атрыманне падтрымкі для рэалізацыі асобных мерапрыемстваў па зніжэнні выкарыстання аднаразовага пластыку.

Для ўдзелу ў праграме «Школа без пластыку» максімальна падрабязна запоўніце электронную заяўку. Калі ў вас з’явіліся пытанні, напішыце на электронную пошту greenmap@ecoidea.by.

20 лістапада ў Мінску адбылася агульная сустрэча партнёрскай групы ўстойлівага развіцця. Сустрэча праводзілася з мэтай інфармавання ўдзельнікаў групы пра фармат яе працы і дзейнасці, якая праводзіцца каардынатарамі партнёрскай групы ўстойлівага развіцця, а таксама абмеркавання ўнёску чальцоў групы ў вырашэнне пытанняў, якія спрыяюць дасягненню Мэтаў устойлівага развіцця.

На адкрыцці агульнай сустрэчы выступіў Аляксандр Скрабоўскі, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па ўзаемадзеянні з бізнэсам. Ён звярнуў увагу на важнасць інтрасектарнага ўзаемадзеяння, што дапаможа рэальна прасоўваць МУР. Бо партнёрская група – гэта не лабісцкі інструмент для асобных арганізацый. Гэта інструмент для сумеснага паспяховага вырашэння пытанняў, якія пакуль не былі вырашаныя.

Ірына Альхоўка, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па сацыяльных пытаннях, прадставіла фармат працы групы і распавяла пра ўзаемадзеянне з усімі элементамі архітэктуры кіравання працэсам дасягнення МУР (Савет па ўстойліваму развіццю, парламенцкая група, рэгіянальныя групы ўстойлівага развіцця і інш.). Яна адзначыла, што ўнутры сектаральных груп важна не забываць пра перасячэнні паміж сектарамі, каб атрымаць сістэмныя змены.

Удзельнікі агульнай сустрэчы разабралі прыклады канфлікту інтарэсаў бізнэсу, грамадзянскай супольнасці, дзяржавы. Яны адзначылі, што важна даносіць пазіцыю кансалідавана, а не асабіста ад аднаго чалавека; улічваць і інтэграваць меркаванне грамадскасці ў працэс прыняцця рашэнняў; перакладаць канкрэтныя праблемы на сістэмны ўзровень іх вырашэння; распаўсюдзіць кожны сектар на ўсе астатнія, а не разглядаць іх у якасці тых, што знаходзяцца на перыферыі.

Працуючы ў малых групах, удзельнікі агульнай сустрэчы абмеркавалі актуальныя праблемы і крытычныя пытанні, звязаныя з прасоўваннем Мэт устойлівага развіцця ў Беларусі, магчымыя каналы ўплыву на іх і свой унёсак у гэты ўплыў. Вынікі працы ў малых групах прадставілі каардынатары партнёрскай групы.

Ірына Альхоўка, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па сацыяльных пытаннях, звярнула ўвагу на важнасць прыняцця рашэнняў з улікам меркаванняў усіх стэйкхолдараў; міжведамаснага ўзаемадзеяння дзяржаўных органаў паміж сабой пры распрацоўцы дзяржаўных праграм і нарматыўных прававых актаў; з’яўлення механізмаў уліку вынікаў працы грамадзянскага сектара; удасканаленне статыстыкі. Трэба зразумець, праз якія механізмы можна ацаніць, як працэс дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця ўплывае на людзей. Важна мець максімальна дэзагрэгіраваныя дадзеныя, убачыць перасячэнні мэтавай аўдыторыі і розных сектараў. Асобна яна спынілася на дэмаграфічнай сітуацыі і старэнні насельніцтва, што закране і бізнэс, і эканоміку. Як пажылыя людзі прымаюць рашэнні, узаемадзейнічаюць у грамадстве, як мы можам на іх уплываць? Гэта новае скразное пытанне, якое павінна з’яўляцца ва ўсіх праграмах.

Аляксандр Чубрык, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па эканамічных пытаннях, спыніўся на фундаментальнай праблеме – адсутнасці ў заканадаўстве вызначэння паняццяў уразлівых груп і дыскрымінацыі. Другая фундаментальная праблема – уцягнутасць. Ці гатовае насельніцтва ўцягвацца ў грамадскую дзейнасць для дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця? Рашэннем можа стаць мясцовае самакіраванне, дзе можна было б укараніць такі інструмент, як грамадзянскі бюджэт. Там, дзе грамадзяне адчуваюць адказнасць, уцягнутасць вырастае.

Аляксандр Скрабоўскі, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па ўзаемадзеянні з бізнэсам, спыніўся на важнасці Мэт устойлівага развіцця для кожнага праекта і магчымасці сумесных мерапрыемстваў для актывістаў і чыноўнікаў, дзе яны маглі б сумесна выпрацаваць адзіную тэрміналогію і адзінае разуменне, што такое Мэты ўстойлівага развіцця.

Яўген Лабанаў, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па экалагічных пытаннях, адзначыў важнасць наяўнасці разнастайнай экспертызы пры планаванні вялікіх праектаў. У якасці прыкладу ён прывёў праект будаўніцтва воднага шляху Е40, дзе эколагі не бачаць эканамічнага эфекту, і праект будаўніцтва завода ў Брэсце, дзе інвестар не ўбачыў экалагічнага вымярэння. Гэта сістэмны выклік: у розных сектарах не хапае ўласнай экспертызы, каб ацаніць экалагічныя, сацыяльныя і іншыя аспекты. У гэтым і можа быць роля партнёрскай групы – узмацніць дыскусію пра тое, што такая экспертыза патрэбная, і дапамагчы даць такую экспертызу.

Сафія Савелава і Анатоль Мураўёў, сукаардынатары партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па адукацыі, акцэнтавалі ўвагу на падыходзе да інклюзіўнасці ў грамадстве ў цэлым. Закранутыя групы павінны ўдзельнічаць у працэсе выпрацоўкі і прыняцця рашэнняў на ўсіх узроўнях. Індыкатары ж павінны развіваць дзейнасць, а не даваць справаздачу па дасягненнях.

Дзмітрый Карпіевіч, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па пытаннях развіцця рэгіёнаў, спыніўся на важнасці празрыстасці ўсіх працэсаў прыняцця рашэнняў і інклюзіі пры прыняцці рашэнняў на мясцовым і рэгіянальным узроўнях.

Больш падрабязна азнаёміцца з фарматам працы партнёрскай групы ўстойлівага развіцця і запоўніць анкету для ўступлення ў яе можна па спасылцы.

20 лістапада ў Мінску адбылася агульная сустрэча партнёрскай групы ўстойлівага развіцця. Сустрэча праводзілася з мэтай інфармавання чальцоў групы пра фармат яе працы і дзейнасці, якая праводзіцца каардынатарамі партнёрскай групы ўстойлівага развіцця, а таксама абмеркавання ўнёску чальцоў групы ў вырашэнне пытанняў, якія спрыяюць дасягненню Мэтаў устойлівага развіцця.

На адкрыцці агульнай сустрэчы выступіў Аляксандр Скрабоўскі, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па ўзаемадзеянні з бізнэсам. Ён звярнуў увагу на важнасць інтрасектарнага ўзаемадзеяння, што дапаможа рэальна прасоўваць МУР. Бо партнёрская група – гэта не лабісцкі інструмент для асобных арганізацый. Гэта інструмент для сумеснага паспяховага вырашэння пытанняў, якія пакуль не былі вырашаныя.

Ірына Альхоўка, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па сацыяльных пытаннях, прадставіла фармат працы групы і распавяла пра ўзаемадзеянне з усімі элементамі архітэктуры кіравання працэсам дасягнення МУР (Савет па ўстойліваму развіццю, парламенцкая група, рэгіянальныя групы ўстойлівага развіцця і інш.). Яна адзначыла, што ўнутры сектаральных груп важна не забываць пра перасячэнні паміж сектарамі, каб атрымаць сістэмныя змены.

Удзельнікі агульнай сустрэчы разабралі прыклады канфлікту інтарэсаў бізнэсу, грамадзянскай супольнасці, дзяржавы. Яны адзначылі, што важна даносіць пазіцыю кансалідавана, а не асабіста ад аднаго чалавека; улічваць і інтэграваць меркаванне грамадскасці ў працэс прыняцця рашэнняў; перакладаць канкрэтныя праблемы на сістэмны ўзровень іх вырашэння; распаўсюдзіць кожны сектар на ўсе астатнія, а не разглядаць іх у якасці тых, што знаходзяцца на перыферыі.

Працуючы ў малых групах, удзельнікі агульнай сустрэчы абмеркавалі актуальныя праблемы і крытычныя пытанні, звязаныя з прасоўваннем Мэт устойлівага развіцця ў Беларусі, магчымыя каналы ўплыву на іх і свой унёсак у гэты ўплыў. Вынікі працы ў малых групах прадставілі каардынатары партнёрскай групы.

Ірына Альхоўка, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па сацыяльных пытаннях, звярнула ўвагу на важнасць прыняцця рашэнняў з улікам меркаванняў усіх стэйкхолдараў; міжведамаснага ўзаемадзеяння дзяржаўных органаў паміж сабой пры распрацоўцы дзяржаўных праграм і нарматыўных прававых актаў; з’яўлення механізмаў уліку вынікаў працы грамадзянскага сектара; удасканаленне статыстыкі. Трэба зразумець, праз якія механізмы можна ацаніць, як працэс дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця ўплывае на людзей. Важна мець максімальна дэзагрэгіраваныя дадзеныя, убачыць перасячэнні мэтавай аўдыторыі і розных сектараў. Асобна яна спынілася на дэмаграфічнай сітуацыі і старэнні насельніцтва, што закране і бізнэс, і эканоміку. Як пажылыя людзі прымаюць рашэнні, узаемадзейнічаюць у грамадстве, як мы можам на іх уплываць? Гэта новае скразное пытанне, якое павінна з’яўляцца ва ўсіх праграмах.

Аляксандр Чубрык, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па эканамічных пытаннях, спыніўся на фундаментальнай праблеме – адсутнасці ў заканадаўстве вызначэння паняццяў уразлівых груп і дыскрымінацыі. Другая фундаментальная праблема – уцягнутасць. Ці гатовае насельніцтва ўцягвацца ў грамадскую дзейнасць для дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця? Рашэннем можа стаць мясцовае самакіраванне, дзе можна было б укараніць такі інструмент, як грамадзянскі бюджэт. Там, дзе грамадзяне адчуваюць адказнасць, уцягнутасць вырастае.

Аляксандр Скрабоўскі, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па ўзаемадзеянні з бізнэсам, спыніўся на важнасці Мэт устойлівага развіцця для кожнага праекта і магчымасці сумесных мерапрыемстваў для актывістаў і чыноўнікаў, дзе яны маглі б сумесна выпрацаваць адзіную тэрміналогію і адзінае разуменне, што такое Мэты ўстойлівага развіцця.

Яўген Лабанаў, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па экалагічных пытаннях, адзначыў важнасць наяўнасці разнастайнай экспертызы пры планаванні вялікіх праектаў. У якасці прыкладу ён прывёў праект будаўніцтва воднага шляху Е40, дзе эколагі не бачаць эканамічнага эфекту, і праект будаўніцтва завода ў Брэсце, дзе інвестар не ўбачыў экалагічнага вымярэння. Гэта сістэмны выклік: у розных сектарах не хапае ўласнай экспертызы, каб ацаніць экалагічныя, сацыяльныя і іншыя аспекты. У гэтым і можа быць роля партнёрскай групы – узмацніць дыскусію пра тое, што такая экспертыза патрэбная, і дапамагчы даць такую экспертызу.

Сафія Савелава і Анатоль Мураўёў, сукаардынатары партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па адукацыі, акцэнтавалі ўвагу на падыходзе да інклюзіўнасці ў грамадстве ў цэлым. Закранутыя групы павінны ўдзельнічаць у працэсе выпрацоўкі і прыняцця рашэнняў на ўсіх узроўнях. Індыкатары ж павінны развіваць дзейнасць, а не даваць справаздачу па дасягненнях.

Дзмітрый Карпіевіч, каардынатар партнёрскай групы ўстойлівага развіцця па пытаннях развіцця рэгіёнаў, спыніўся на важнасці празрыстасці ўсіх працэсаў прыняцця рашэнняў і інклюзіі пры прыняцці рашэнняў на мясцовым і рэгіянальным узроўнях.

Больш падрабязна азнаёміцца з фарматам працы партнёрскай групы ўстойлівага развіцця і запоўніць анкету для ўступлення ў яе можна па спасылцы.

Новы бізнэс-інкубатар адкрыўся ў Горках. Мэта бізнэс-інкубатара – стымуляванне прадпрымальніцкай ініцыятывы. Развіццё малога і сярэдняга бізнэсу ў рэгіёнах стварае новыя працоўныя месцы, забяспечвае людзям доступ да рэсурсаў і магчымасцяў, дае годную працу для моладзі, якая можа зрабіць інвестыцыі ў сваю адукацыю і прафесійную падрыхтоўку, – гэта важны ўклад у дасягненне Мэтаў устойлівага развіцця, у тым ліку МУР 8 (годная праца і эканамічны рост).

Бізнэс-інкубатар уваходзіць у структуру «Тэхнапарку Горкі». Тут ёсць каворкінг-зона, кабінет, перагаворная, серверная. Мяркуецца, што ў бізнэс-інкубатары будуць праходзіць мерапрыемствы і стартап-школы для моладзі, бо палова жыхароў горада – студэнты мясцовай акадэміі. Таму развіццё моладзевага прадпрымальніцтва – важная задача для бізнэс-інкубатара.

«Мы на прыкладзе гэтага цэнтру падтрымкі бачым добры гібрыд таго перспектыўнага суб’екта інфраструктуры падтрымкі малога і сярэдняга бізнэсу, які будзе ў бліжэйшы час развівацца ў Беларусі. Вельмі добра, што бізнэс-інкубатар базіруецца ў нашай найстарэйшай сельгасакадэміі, таму што мэтавая аўдыторыя можа атрымліваць якія-небудзь бізнэс-навыкі, веды», – паведаміў намеснік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь Дзмітрый Матусевіч.

Бізнес-інкубатар у Горках адкрыўся пры падтрымцы праекта «Садзейнічанне занятасці і самазанятасці насельніцтва ў малых і сярэдніх гарадах Беларусі», які рэалізуецца ПРААН у Рэспубліцы Беларусь сумесна з Міністэрствам эканомікі Рэспублікі Беларусь і фінансуецца Расійскай Федэрацыяй. Іншыя пілотныя гарады праекта, дзе адкрылі цэнтры падтрымкі прадпрымальнікаў: Барань, Глыбокае, Крычаў, Мсціслаў, Чавусы.

5-7 лістапада 2019 г. па запрашэнні Шведскага агенцтва міжнароднага супрацоўніцтва ў галіне развіцця (СІДА) нацыянальны каардынатар па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця (МУР) Мар’яна Шчоткіна наведала Каралеўства Швецыя.

6 лістапада 2019 г. М. Шчоткіна прыняла ўдзел у канферэнцыі па пытаннях устойлівага развіцця, арганізаванай СІДА з нагоды дзесяцігоддзя Усходняга партнёрства. У сваім выступе Нацыянальны каардынатар пазначыла бягучыя напрамкі працы ў краіне па дасягненні МУР і падкрэсліла гатоўнасць Беларусі да больш шчыльнага ўзаемадзеяння па пытаннях ўстойлівага развіцця з дзяржавамі Еўрапейскага саюза і Усходняга партнёрства. У прыватнасці, была агучана прапанова аб прыцягненні краін Усходняга партнёрства да ініцыятывы Еўрапейскага тыдня ўстойлівага развіцця.

У рамках візіту М. Шчоткіна прыняла ўдзел у сустрэчы са спікерам парламента Швецыі Андрэасам Нурленам, арганізаванай для дэлегацый дзяржаў Усходняга партнёрства.

Пытанні развіцця супрацоўніцтва паміж Беларуссю і Швецыяй у галіне развіцця, у тым ліку праз праекты міжнароднай тэхнічнай дапамогі, былі абмеркаваны падчас сустрэч Нацыянальнага каардынатара па дасягненні МУР з міністрам па пытаннях міжнароднага супрацоўніцтва ў галіне развіцця Каралеўства Швецыя Пітэрам Эрыксанам і Генеральным дырэктарам СІДА Карын Йемцін.

На сустрэчы з Генеральным дырэктарам сакратарыята Савета дзяржаў Балтыйскага мора (СДБМ) Майрай Морай разгледжаны магчымасці пашырэння ўзаемадзеяння паміж Беларуссю і гэтай арганізацыяй у сферы рэалізацыі МУР. Дасягнуты дамоўленасці аб уключэнні прадстаўніка Беларусі ў працоўную групу СДБМ па ўстойлівым развіцці, а таксама аб прапрацоўцы магчымасцяў сумеснага маніторынгу працэсу дасягнення МУР у рэгіёне.

Даведачна: Савет дзяржаў Балтыйскага мора – заснаваная ў 1992 годзе Міжнародная арганізацыя са штаб-кватэрай у Стакгольме. У яе склад уваходзяць 11 краін (Германія, Данія, Латвія, Літва, Нарвегія, Польшча, Расія, Фінляндыя, Швецыя, Эстонія, Ісландыя) і ЕС. З 2009 года Беларусь мае статус назіральніка пры гэтай арганізацыі.

Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь пры падтрымцы Нацыянальнага каардынатара па дасягненні Мэт устойлівага развіцця праекта ПРААН /ЮНІСЕФ / ЮНФПА «Падтрымка функцыянавання архітэктуры кіравання працэсам дасягнення Мэт устойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь» аб’яўляе конкурс «Ад глабальных мэтаў да лакальных дзеянняў».

Мэта конкурсу – прыцягнуць увагу грамадскасці і журналістаў да тэмы ўстойлівага развіцця, абмеркаваць мэты ўстойлівага развіцця ў СМІ і ўцягнуць актыўных грамадзян і арганізацыі ў дасягненне МУР.

Конкурс праводзіцца па наступных намінацыях:

  • Лепшыя матэрыялы і (або) цыкл матэрыялаў па экалагічнай тэматыцы ў кантэксце Мэтаў устойлівага развіцця;
  • Лепшыя матэрыялы і (або) цыкл матэрыялаў па сацыяльнай тэматыцы ў кантэксце Мэтаў устойлівага развіцця, уключаючы пытанні гендарнай роўнасці і моладзевай праблематыкі;
  • Лепшыя матэрыялы і (або) цыкл матэрыялаў па эканамічнай тэматыцы ў кантэксце Мэтаў устойлівага развіцця;
  • Лепшыя матэрыялы і (або) цыкл матэрыялаў па тэматыцы, якая тычыцца уразлівых слаёў насельніцтва, уключаючы людзей з інваліднасцю і рэалізацыі прынцыпу «Нікога не пакінуць у баку»;
  • Лепшыя матэрыялы і (або) цыкл матэрыялаў пра міжведамаснае узаемадзеянне па дасягненню Мэтаў ўстойлівага развіцця;
  • Лепшыя матэрыялы і (або) цыкл матэрыялаў пра праектах, якія накіраваныя на дасягненне Мэтаў ўстойлівага развіцця і рэалізаваных бізнэсам, уключаючы праекты імпакт-інвеставання;
  • Лепшыя матэрыялы і (або) цыкл матэрыялаў пра грамадскія ініцыятывы, якія накіраваныя на дасягненне Мэтаў ўстойлівага развіцця.

Хто можа ўдзельнічаць?

Да ўдзелу запрашаюцца рэдакцыі СМІ, зарэгістраваныя на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, сеткавыя выданні, уладальнікі інтэрнэт-рэсурсаў, а таксама асобныя журналісты і творчыя работнікі сродкаў масавай інфармацыі, сеткавых выданняў і інтэрнэт-рэсурсаў па прадстаўленні рэдакцыі або ўладальніка інтэрнэт-рэсурсу ў адпаведнасці з намінацыямі конкурсу.

На конкурс прымаюцца матэрыялы ў розных жанрах: нарыс, інтэрв’ю, артыкул, тэлевізійная і радыёперадача і інш., а таксама цыклы публікацый і перадач, якія былі апублікаваныя ці выйшлі ў эфір у перыяд з 1 студзеня па 20 лістапада 2019 года ў адпаведнасці з намінацыямі конкурсу.

Як прыняць удзел у конкурсе?

Для ўдзелу ў конкурсе трэба адправіць заяўку, а таксама аформленыя на друкаваных або электронных носьбітах матэрыялы асобна па кожнай намінацыі (не менш за 10 публікацый – для газет і 5 для часопісаў, інтэрнэт-рэсурсаў, тэле-(радыё-)праграм). Пры вылучэнні калектыўных работ паказваюцца вядучыя аўтары, але не больш за тры чалавекі.

Матэрыялы трэба адправіць у Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь з пазнакай «На рэспубліканскі конкурс «Ад глабальных мэтаў да лакальных дзеянняў»» (г. Мінск, пр-т Пераможцаў, 11, кабінет 426) да 1 снежня 2019 года. Падвядзенне вынікаў конкурсу адбудзецца да 25 снежня 2019 года.

З Палажэннем аб конкурсе можна азнаёміцца тут.

Форму заяўкі на ўдзел у конкурсе можна спампаваць тут.

31 кастрычніка 2019 г. у Мінску прайшоў семінар па працы з Нацыянальнай платформай прадстаўлення справаздачнасці па паказчыках Мэтаў устойлівага развіцця. Семінар быў арганізаваны Нацыянальным статыстычным камітэтам Рэспублікі Беларусь для навучання прадстаўнікоў рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання і іншых арганізацый працы з Нацыянальнай платформай прадстаўлення справаздачнасці па паказчыках Мэтаў устойлівага развіцця.

Семінар адкрыла Кухарэвіч Алена Іванаўна, намеснік старшыні Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь. Інфармацыю аб дарожнай карце па распрацоўцы статыстыкі па мэтах устойлівага развіцця і нацыянальнай платформе прадстаўлення справаздачнасці па паказчыках Мэтаў устойлівага развіцця прадставіла Мазайская Ірына Аляксандраўна, начальнік кіравання міжнародным супрацоўніцтвам і распаўсюджваннем статыстычнай інфармацыі Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь,

Семінар праводзіўся ў рамках праекта ПРААН/ЮНІСЕФ/ЮНФПА «Падтрымка функцыянавання архітэктуры кіравання працэсам дасягнення Мэтаў устойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь».

З Нацыянальнай платформай прадстаўлення справаздачнасці па паказчыках Мэтаў устойлівага развіцця можна азнаёміцца тут.

З дарожнай картай Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь па распрацоўцы статыстыкі па Мэтах устойлівага развіцця можна азнаёміцца тут.

Міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь Алег Сліжэўскі, старшыня камісіі па імплементацыі міжнароднага гуманітарнага права пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь, і Джорджэ Дрндарскі, кіраўнік місіі Міжнароднага Камітэта Чырвонага Крыжа (МКЧК) у Рэспубліцы Беларусь, выступілі з прывітальнай прамовай на адкрыцці сёмага рэгіянальнага семінара па імплементацыі міжнароднага гуманітарнага права (МГП). Семінар сумесна ладзіцца рэгіянальнай дэлегацыяй МКЧК у Расійскай Федэрацыі, Беларусі і Малдове і Міністэрствам юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

Актуальныя выклікі ў сферы гуманітарнай дзейнасці, аднаўленне сямейных сувязяў, абарона культурных каштоўнасцяў у перыяд узброенага канфлікту, абарона персанальных дадзеных як сродак абароны правоў індывіда – гэтыя і многія іншыя пытанні абмеркавалі ў Мінску ў перыяд з 29 па 31 кастрычніка 2019 года прадстаўнікі міністэрстваў юстыцыі, замежных спраў, абароны, культуры, аховы здароўя з Азербайджана, Арменіі, Беларусі, Кыргызстана, Малдовы, Расіі, Таджыкістана, Туркменістана, Узбекістана, Украіны, а таксама эксперты МКЧК, Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы, прадстаўнікі Міжпарламенцкай асамблеі дзяржаў-удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў (СНД) і сакратарыята Савета міністраў абароны дзяржаў-удзельніц СНД, прадстаўнікі акадэмічнай супольнасці.

Як падкрэсліў Алег Сліжэўскі, Рэспубліка Беларусь паслядоўна праводзіць палітыку міралюбнай дзяржавы, бяспечнага і надзейнага суседа, пасярэдніка ў вырашэнні спрэчак. У рамках работы Камісіі па імплементацыі міжнароднага гуманітарнага права пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь праводзіцца работа па забеспячэнні належнай імплементацыі нормаў міжнароднага гуманітарнага права, прававой асвеце і распаўсюджванню ведаў аб міжнародным гуманітарным праве.

У сваю чаргу Джорджэ Дрндарскі высока ацаніў ступень і выніковасць узаемадзеяння Міжнароднага Камітэта Чырвонага Крыжа і Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь, надзейнасць і стратэгічнае ўтрыманне сумесных мерапрыемстваў у сферы міжнароднага гуманітарнага права.

30 кастрычніка ў Мінску прайшоў круглы стол «Новая парадыгма ўстойлівага дэмаграфічнага развіцця». Мэтай круглага стала было выпрацаваць і абмеркаваць ключавыя элементы пазіцыі Рэспублікі Беларусь на саміце высокага ўзроўню па садзейнічанні паскарэнню праграмы дзеянняў на Міжнароднай канферэнцыі па народанасельніцтве і развіцці, які пройдзе ў Найробі, Рэспубліка Кенія, 12-14 лістапада 2019 года.

У круглым стале прынялі ўдзел Мар’яна Шчоткіна, намеснік Старшыні Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Нацыянальны каардынатар па дасягненні Мэтаў устойлівага развіцця, старшыня грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын», Іаана Казана-Вішнявецкі, пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь, Аляксандра Салаўёва, пастаянны каардынатар ПРААН у Рэспубліцы Беларусь, Вольга Атрошчанка, намеснік прадстаўніка ЮНФПА ў Рэспубліцы Беларусь, Валерый Кавалькоў, намеснік міністра працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, прадстаўнікі дзяржаўных органаў, навуковай супольнасці, зацікаўленых грамадскіх аб’яднанняў і міжнародных арганізацый, моладзевыя паслы МУР.

Мар’яна Шчоткіна ў сваім выступе адзначыла, што асноўная мэта ўстойлівага развіцця – гэта працяглае актыўнае жыццё і высокія стандарты дабрабыту грамадзян, а галоўныя складнікі яе дасягнення – устойлівае дэмаграфічнае ўзнаўленне, прадуктыўная занятасць і дастойныя даходы насельніцтва, якасная ахова здароўя, развітая сістэма адукацыі, што цалкам адпавядае ўстойліваму развіццю краіны. «Пытанні дэмаграфіі – гэта пытанні будучыні нашай краіны, нашай дзяржаўнасці і нашай нацыянальнай ідэнтычнасці» – падкрэсліла яна.

Адным з галоўных прыярытэтаў дэмаграфічнай палітыкі з’яўляецца павышэнне нараджальнасці з арыенцірам на стварэнне дадатковых стымулаў для нараджэння другіх і наступных дзяцей.

«Асаблівай увагі заслугоўваюць не толькі пытанні далейшага ўдасканалення формаў матэрыяльнай падтрымкі сем’яў з дзецьмі, колькі распрацоўкі інструментаў па прадастаўленні бацькам магчымасці сумяшчэння прафесійнай дзейнасці і выканання сямейных абавязкаў, а таксама комплексу мер па павышэнню ролі бацькоў у працэсе выхавання дзяцей, вырашэння хатніх і іншых сямейных пытанняў», – адзначыла нацыянальны каардынатар.

Пры гэтым неабходна забяспечыць працяглае і здаровае жыццё чалавека, распрацаваць комплекс мер па стымуляванні актыўнага даўгалецця асоб сталага ўзросту, іх сацыяльна-эканамічнай інтэграцыі ў грамадства. «Стратэгічная мэта ў галіне дэмаграфічнай палітыкі – падтрыманне колькасці насельніцтва на ўзроўні 9,4-9,5 млн чалавек, для дасягнення якой канцэпцыяй Нацыянальнай стратэгіі ўстойлівага развіцця да 2035 года прадугледжана рашэнне шэрагу задач у сферы эканомікі, экалогіі і сацыяльнай палітыкі», – падагульніла Мар’яна Шчоткіна.

Гендэрныя аспекты дэмаграфіі «з’яўляюцца скразной тэмай мэтаў ўстойлівага развіцця. Прынцып Парадку 2030 «ўзаемасувязь і непадзельнасць» не дазваляе нам спыняцца толькі на мэты № 5 (гендэрная роўнасць), але патрабуе ўкараняць гендэрна арыентаваны падыход ва ўсе вобласці ўстойлівага развіцця. Менавіта таму гендарна раўнапраўнае грамадства з’яўляецца адной з чатырох платформаў паскарэння для дасягнення ўсіх Мэтаў устойлівага развіцця ў нашай краіне – адзначыла пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь, Іаана Казана-Вішнявецкі.

Неабходнасць скразной інтэграцыі пытанняў гендэрнай роўнасці ў розныя нацыянальныя праграмы і палітыкі адлюстравана як у пятым Нацыянальным плане па забеспячэнні гендэрнай роўнасці да 2020 года, так і ў выніковым дакуменце першага Форуму ўстойлівага развіцця.

Гендэрны мэйнстрымінг (скразная інтэграцыя) прадугледжвае ўкараненне гендэрнай экспертызы заканадаўчых актаў, а таксама выкарыстанне гендэрна адчувальных бюджэтаў. Гендэрным называюць не той бюджэт, які дзеліцца напалову паміж мужчынамі і жанчынамі, а той, які дазваляе найбольш поўна ўлічыць іх інтарэсы і патрэбы і абараніць правы. Напрыклад, ці з’яўляецца справядлівым размеркаванне рэсурсаў для рэалізацыі рэпрадуктыўных правоў жанчын і мужчын, асабліва якія маюць інваліднасць, прымаючы пад увагу розныя мадэлі паводзінаў і навыкаў самазахавальных паводзін.

Гэтыя два прыярытэты (гендэрная экспертыза і гендарнае бюджэтаванне) былі адлюстраваны ў Нацыянальным аглядзе рэалізацыі палажэнняў Пекінскай дэкларацыі і Платформы дзеянняў, якія Беларусь прадставіла ў Еўрапейскую эканамічную камісію ААН па пытаннях гендэрнай роўнасці і пашырэння правоў і магчымасцяў жанчын у траўні гэтага года.

Інтэграцыя гендэрнага падыходу ў Парадак 2030 патрабуе таксама пашырэння кола звыклых дзеючых асоб, якія могуць унесці значны ўклад у забеспячэнне фактычнай роўнасці мужчын і жанчын.

Напрыклад, ужо сёння прыватны сектар дэманструе актыўную пазіцыю і сацыяльную адказнасць, выступаючы партнёрам ААН/ЮНФПА па пытаннях паляпшэння доступу жанчын з інваліднасцю да паслуг у галіне рэпрадуктыўнага здароўя. Беларускія кампаніі таксама пачынаюць укараняць паспяховыя міжнародныя практыкі, якія дапамагаюць работнікам з бацькоўскімі абавязкамі гарманічна спалучаць сямейныя і прафесійныя абавязкі. Для скарачэння больш чым двухразовага разрыву часу, якое мужчыны і жанчыны, асабліва якія маюць дзяцей да 10 гадоў, марнуюць на вядзенне хатняй гаспадаркі, важна прызнаць каштоўнасць хатняй неаплатнай працы жанчын і павялічваць ўклад мужчын у догляд за дзецьмі і іх выхаванне.

Падзел мужчынамі адказнасці за вядзенне хатняй гаспадаркі важны не толькі для раўнапраўя партнёраў у сям’і. Гэта гуляе вялікую ролю ва ўмацаванні эмацыйнай сувязі бацькоў з дзецьмі і павышае якасць жыцця мужчын. Дзякуючы нябачнаму і недаацэненаму ўкладу жанчын у хатнюю эканоміку, расце дабрабыт ўсіх членаў сям’і. Таму рэсурсы, якія дзяржава ўкладвае ў развіццё інфраструктуры дзіцячых дашкольных устаноў і паслуг, варта разглядаць не як выдаткі, але інвестыцыі.

Ва ўмовах выклікаў, звязаных са старэннем, важна таксама не выключаць пажылых жанчын і мужчын з праграм і паслуг рэпрадуктыўнага здароўя. ААН таксама вітае і падтрымлівае прапановы Міністэрства ўнутраных спраў па ўдасканаленні заканадаўства па папярэджанні хатняга гвалту. Пра гэта гаварылася на нацыянальных кансультацыях аб прыярытэтах Рамачнай праграмы супрацоўніцтва ААН і Беларусі да 2025 года.

Першая сесія была прысвечана ключавым складнікам устойлівага дэмаграфічнага развіцця ў Рэспубліцы Беларусь.

Вікторыя Юадэшка, загадчыца аддзела дэмаграфіі і гендарных даследаванняў установы «Навукова-даследчы інстытут працы Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь», прадставіла вынікі даследавання аб гендарных і пакаленчых аспектах размеркавання роляў у сям’і. Паводле гэтых вынікаў, большасць апытаных прызнаюць працу і сям’ю аднолькава важнымі для мужчын і жанчын, а таксама лічаць важным раўнпраўнае размеркаванне роляў у хатняй гаспадарцы. Тым не менш, у рэальнасці пераважае кансерватыўнае размеркаванне роляў: дзве траціны хатніх абавязкаў кладзецца на жанчын. У абмеркаванні ўдзельнікі круглага стала адзначылі, што гэта звязана з жыццеўстойлівасцю стэрэатыпаў аб ролях мужчын і жанчын, якія працягваюць падтрымлівацца ў рэкламе і СМІ.

Вольга Лукашкова, каардынатар праектаў у галіне гендарнай роўнасці Фонду ААН у галіне народанасельніцтва (ЮНФПА) выступіла з паведамленнем «Баланс сям’і і працы: ці рэальна гэта ў сучасным свеце?». Яна адзначыла, што адным з рашэнняў для дасягнення гэтага балансу можа быць стварэнне і прасоўванне працоўных месцаў, прыязных бацькам – і мужчынам, і жанчынам. Важна таксама мяняць стаўленне супрацоўнікаў да таго ўкладу, які робяць працуючыя бацькі – бацькоўства павінна быць прадстаўлена як каштоўнасць, а не клопат.

Ужо сёння беларускія кампаніі пачынаюць укараняць паспяховыя міжнародныя практыкі, якія дапамагаюць працуючым бацькам гарманічна спалучаць сямейныя і прафесійныя абавязкі, прапануюць супрацоўнікам дапамогу ў сумяшчэнні працы і сям’і. Кампанія МТС падзялілася сваім вопытам і распавяла, якія кіраўніцкія рашэнні і інструменты яны выкарыстоўваюць, каб збалансаваць працу і сям’ю. У іх ліку тры дадатковых аплатных дня водпуску бацьку ў выпадку нараджэння дзіцяці, плаваючы час пачатку і заканчэння працоўнага дня, карпаратыўныя медыцынскія страхоўкі для супрацоўнікаў і іх сем’яў.

Філіп Біканаў, мэнэджэр праектаў ТАА «ЦСБТ САТИО», прадставіў вынікі даследавання пра стаўленне насельніцтва да людзей сталага ўзросту і ўспрыманне старасці. Апытанне паказала, што ў беларусаў яшчэ дастаткова высокі ўзровень эйджызму: пажылыя людзі часта ўспрымаюцца як сумныя, з імі не хочацца знаходзіцца разам, адмаўляецца іх сацыяльная значнасць. Такое стаўленне ёсць нават у людзей з высокім узроўнем адукацыі і кваліфікацыі. Беларусы таксама горш ўспрымаюць старасць па параўнанні з людзьмі ў іншых краінах па дадзеных міжнародных даследаванняў. Тым не менш, людзі гатовыя дапамагаць пажылым людзям і камунікаваць з імі. Эйджызм наносіць шкоду грамадству ў цэлым, таму неабходна мяняць камунікацыйную стратэгію з паслання «пажылы чалавек мае патрэбу ў дапамозе» на трансляцыю вобразу пажылога чалавека як цікавага, актыўнага і запатрабаванага.

Валерый Кавалькоў, намеснік міністра працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, падвёў вынікі сесіі, распавёўшы аб перспектыўных напрамках развіцця дзяржаўнай дэмаграфічнай палітыкі. Ён падкрэсліў сувязь дэмаграфічнай палітыкі з эканамічнымі і сацыяльнымі працэсамі, адзначыў важнасць умацавання межпоколенческих сувязяў, актыўнага даўгалецця і раўнацэннага ўкладу бацькоў у выхаванне дзяцей.

Другая сесія круглага стала была прысвечана здароўю і дабрабыту жанчын.

Людміла Лёгкая, загадчык аддзела медыцынскай дапамогі маці і дзецям Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, у прэзентацыі «Здароўе кожнай жанчыны – адзін з найважнейшых напрамкаў дзяржаўнай палітыкі ў галіне аховы здароўя» прадставіла паказчыкі службы аховы здароўя ў 1990-х і сучасныя. Напрыклад, паказчык мацярынскай смяротнасці зменшыўся з 29,1 на 100 000 жыванароджаных дзяцей да 2,8 у 2008 годзе. Паменшылася колькасць абортаў і падлеткавых цяжарнасцяў, таму так важна працаваць з дзецьмі і падлеткамі, адукоўваць іх і прафесійна даносіць веды. Таксама ў сферы аховы здароўя адбылася адаптацыя клінічных пратаколаў медыцынскай дапамогі ў сферы акушэрства і гінекалогіі да міжнародных стандартаў, зменшыліся медыцынскія абмежаванні для людзей з інваліднасцю, а ў будучыні плануецца надаваць больш увагі мужчынскаму здароўю, у прыватнасці, праблеме мужчынскага бясплоддзя.

Святлана Нагібовіч, намеснік дырэктара ДУ РНПЦ «Маці і дзіця», Венера Семянчук, загадчыца аддзела рэпрадуктыўнага здароўя ГУ РНПЦ «Маці і дзіця» прадставілі дасягненні аховы здароўя ў галіне аховы здароўя жанчыны, тэхналогіі сучаснай родадапамогі, перынатальныя тэхналогіі, якія робяць гэты працэс бяспечным.

Яўген Шаўко, старшыня ГА «Рэспубліканская асацыяцыя інвалідаў-калясачнікаў», указаў на важнасць прасоўвання роўных правоў у рэпрадуктыўнай сферы ў паведамленні «Доступ жанчын з інваліднасцю да паслуг у галіне рэпрадуктыўнага здароўя». Праблемай па-ранейшаму з’яўляецца безбар’ернае асяроддзе: адсутнічае доступ да гінекалагічных кабінетаў і абсталявання, з-за чаго жанчыны з інваліднасцю не заўсёды могуць наведаць гінеколага.

Людміла Жылевіч, кіраўнік рэспубліканскага геранталагічнага цэнтра (актыўнага даўгалецця) прадставіла прэзентацыю «Жаночае здароўе як адна з умоў актыўнага даўгалецця (перыяд менапаўзы)». Чаканая продолжительнсть жанчын цяпер на 10 гадоў больш, чым у мужчын, у якіх вышэй смяротнасць ад неінфекцыйных захворванняў. Аднак гэта фактары рызыкі, якія можно змяніць – гэта магчымасць для паляпшэння сітуацыі. Таксама важная самаацэнка здароўя, адукацыя і правільнае вядзенне з боку лекара – не толькі для рэпрадуктыўнага здароўя, але і для актыўнага старэйшага ўзросту.

Ключавыя пазіцыі круглага стала будуць прадстаўлены на саміце высокага ўзроўню па садзейнічанні паскарэнню праграмы дзеянняў міжнароднай канферэнцыі па народанасельніцтве і развіцці, якая пройдзе праз некалькі дзён у Найробі, Кенія. Саміт закліканы пацвердзіць міжнародныя абавязацельствы, якія ўзялі на сябе 179 краін свету 25 гадоў таму з мэтай умацаваць правы і магчымасці жанчын і дзяўчынак, а таксама сем’і, супольнасці і дзяржавы. Сустрэча ў Найробі будзе арганізавана з улікам інтэграванага падыходу па 5 тэматычных абласцях, якія знаходзяцца ў фокусе ўвагі не толькі міжнароднай супольнасці, але і Рэспублікі Беларусь. Адначасова яны адлюстраваны ў Мэтах ўстойлівага развіцця. Сярод іх пытанні: ўсеагульнага доступу да паслуг сэксуальнага і рэпрадуктыўнага здароўя і забеспячэння правоў, адказ на дэмаграфічныя выклікі і іх уплыў на ўстойлівае развіццё, супрацьдзеянне гвалту ў адносінах да жанчын і дзяўчынак, вылучэнне рэсурсаў для забеспячэння дасягнутага прагрэсу.

Круглы стол праводзіўся пры падтрымцы праекта ПРААН/ЮНІСЕФ ЮНФПА «Падтрымка функцыянавання архітэктуры кіравання працэсам дасягнення Мэт устойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь», Нацыянальным выканаўчым агенцтвам якога з’яўляецца Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.

КАРТА САЙТА