Стратэгічны SWOT-аналіз бягучай сітуацыі ў Беларусі ў аспекце пераходу да цыркулярнай эканомікі

Цыркулярная эканоміка, пры якой аднойчы створаны кошт захоўваецца ў эканоміцы максімальна працяглы тэрмін, з’яўляецца асноўным кампанентам устойлівага развіцця і зялёнай эканомікі. Пры гэтым у Рэспубліцы Беларусь яна з’яўляецца адносна новай эканамічнай канцэпцыяй.

Укараненне цыркулярнай эканомікі дазваляе наблізіць дасягненне Мэтаў устойлівага развіцця 8 (дастойная работа і эканамічны рост), 9 (індустрыялізацыя, інавацыя і інфраструктура) і 12 (адказнае спажыванне і вытворчасць). У той жа час для таго, каб прымаць палітычныя рашэнні, якія грунтуюцца на фактах, неабходна спачатку правесці аналіз умоў для рэалізацыі падыходаў цыркулярнай эканомікі ў Рэспубліцы Беларусь. Для гэтага быў праведзены стратэгічны SWOT-аналіз бягучай сітуацыі ў Беларусі. Мэтай аналізу было выявіць моцныя і слабыя бакі бягучай эканамічнай сітуацыі ў аспекце пераходу да цыркулярнай эканомікі, а таксама шанцы і рызыкі цыркулярнай эканомікі. Гэтая інфармацыя дазваляе стратэгічна планаваць і рэалізоўваць у Беларусі цыркулярную эканоміку ў адпаведнасці з задачамі краіны.

Інструментам даследавання быў SWOT-аналіз. Спачатку была праведзеная ацэнка наяўнай інфармацыі, Затым у ліпені-жніўні 2019 года адбыліся інтэрв’ю з экспертамі, а на семінары завяршылася праца над базай дадзеных і былі вызначаныя канкрэтныя адпраўныя кропкі для інструментальнага дасье. Потым вынікі былі абмеркаваныя з зацікаўленымі бакамі на круглым стале.

У даследаванні быў прааналізаваны менеджмент адходаў у Беларусі, у прыватнасці, практыкі абыходжання з адходамі насельніцтва і вытворчасці. Прадстаўленая адукацыя і выкарыстанне ключавых відаў адходаў вытворчасці па галінах эканомікі. Таксама разгледжаны моцныя і слабыя бакі бягучай сітуацыі ў эканоміцы, прававыя рамкі, адміністрацыйная сітуацыя, інфраструктурнае абсталяванне, эканамічнае становішча і культурныя рэаліі. Вывучаны найбуйнейшыя прадпрыемствы па перапрацоўцы другасных матэрыяльных рэсурсаў. Прыведзены магчымасці цыркулярнай эканомікі: гэта зніжэнне выдаткаў на сыравіну, якасны патэнцыял працоўных месцаў, зніжэнне экалагічных выдаткаў. У якасці рызык адзначаюцца патрабаванні да прадукцыі, інвестыцыі ў цыркулярныя бізнэс-мадэлі. З поўным тэкстам даследавання можна азнаёміцца па спасылцы .

Канцэпцыя цыркулярнай эканомікі замацаваная ў шэрагу нацыянальных прававых дакументаў: Нацыянальная стратэгія па абыходжанні з другаснай сыравінай да 2035 г., НСУР-2035, НСУР-2030, Указ Прэзідэнта № 313, (дырэктыва № 7). Ключавымі элементамі з’яўляецца пяціступеністая іерархія прыярытэтаў у галіне абыходжання з адходамі і прынцып пашыранай адказнасці вытворцы.

SWOT-аналіз ажыцяўляўся ў межах праекта «Нарошчванне патэнцыялу для стратэгічнага планавання і кіравання рэгіянальнымі структурнымі пераўтварэннямі ў Беларусі ў кантэксце цыркулярнай эканомікі», які фінансаваўся рэгіянальным фондам «Адміністрацыйныя рэформы ў краінах Усходняга партнёрства» Германскага таварыства міжнароднага супрацоўніцтва (GIZ) па даручэнні Федэральнага міністэрства эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця (BMZ).