Браслаўшчына – гэта не проста маляўнічыя пейзажы, а месца, дзе кожны можа адчуць сябе жаданым госцем. Дзякуючы падтрымцы Сумеснага праекта тут ствараюцца ўмовы для падарожжаў людзей з маламабільных груп насельніцтва. Цяпер даступны адпачынак тут не выключэнне, а правіла.
У 2025 годзе па ўсёй Беларусі рэалізуецца 21 пілотная ініцыятыва па Мэтам устойлівага развіцця (МУР). Кожная з ініцыятыў – крок да фарміравання грамадства, у якім фізічныя магчымасці не вызначаюць шанцы на паўнацэннае якаснае жыццё.
Адной з такіх ініцыятыў у Браслаўскім раёне стала сумесная ідэя Браслаўскага раённага грамадскага аб’яднання трансгранічнага супрацоўніцтва «Еўрарэгіён «Азёрны край», Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры» і «Рэспубліканскай асацыяцыі інвалідаў-калясачнікаў».
У рамках ініцыятывы 26 спецыялістаў па турызме прайшлі навучанне па стварэнні маршрутаў для людзей з інваліднасцю, уключаючы тых, хто перамяшчаецца на калясках, а таксама са слабым зрокам і са слабым слыхам.
«Дзякуй вялікі за курс! Цяпер смялей і кампетэнтней падыходжу да працы з дадзенай катэгорыяй гасцей», – дзеліцца ўражаннямі адзін з удзельнікаў навучання.
Каб зрабіць адпачынак людзей з маламабільных груп насельніцтва максімальна камфортным, для Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры» закупілі спецыяльнае абсталяванне – пад’ёмнікі для спуску ў басейн і электраскутэры. Больш пра інклюзіўныя магчымасці, якія зараз прапануе нацыянальны парк, можна даведацца ў брашуры, распрацаванай у рамках пілотнай ініцыятывы па МУР.
Сэнс гэтых змен – у дачыненні. «Рэалізацыя нашай ініцыятывы дазваляе маламабільным людзям убачыць і адчуць, што яны нам патрэбны, што мы іх чакаем і створым усе ўмовы, якія залежаць ад нас, для іх камфортнага знаходжання і адпачынку ў нас у Нацыянальным парку «Браслаўскія азёры», — падкрэслівае каардынатар ініцыятывы Надзея Дударонак. — Мы гатовы прыняць усіх, нікога не пакінуўшы ўбаку».
Для Браслаўскага раёна гэта асабліва важна: тут пражывае 1360 людзей з інваліднасцю, з іх 162 чалавекі перамяшчаюцца на калясцы. Пашырэнне магчымасцяў для падарожжаў па родным краі – не раскоша, а доўгачаканая рэальнасць.
«Гэта можа зразумець толькі той чалавек, які ўвесь час сядзіць у чатырох сценах, а тут яму далі яркую карцінку, далі магчымасць убачыць і адчуць. Гэтыя эмоцыі проста не перадаць словамі. Гэта радасць, шчасце, упэўненасць, што ты змагла, пераадолела, табе дапамаглі і ад цябе не адвярнуліся», – расказвае пра ўражанні аб інклюзіўным туры ў Браславе госця з Мінска Іна Рупец.
Пераўтварэнні закранулі і гарадскі пляж у Браславе. Дзякуючы ініцыятыве, якая рэалізуецца тэрытарыяльным цэнтрам сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва Браслаўскага раёна, пляж змяніўся – зараз ён адкрыты для ўсіх жадаючых. Тут з’явіліся зручныя драўляныя насцілы і поручні, пляжнае крэсла-калыска, інклюзіўныя пляжныя кабінкі і прыбіральні. Прастора, якая раней была даступная не ўсім, зараз стала па-сапраўднаму гасціннай – для людзей з інваліднасцю, маладых сем’яў з дзецьмі ў калясках, людзей старэйшага ўзросту.
«Проста так чалавек на калясцы не можа пад’ехаць да вады, а такія ініцыятывы дапамагаюць і ствараюць месцы, дзе ўсе без выключэння людзі могуць прыехаць і паразмаўляць з прыродай», – расказвае жыхарка раёна Алена Шапуцька.
Пілотныя ініцыятывы па МУР рэалізуюцца на рэгіянальным узроўні і ўносяць важны ўклад у лакалізацыю ўстойлівага развіцця ў Беларусі – бо выкананне глабальных дзеянняў пачынаецца з мясцовых людзей і партнёрстваў. Ініцыятывы таксама служаць пазітыўным прыкладам і натхненнем для іншых рэгіёнаў краіны.
«МУР спрыяюць змене стаўлення грамадства да людзей, якія маюць інваліднасць», – адзначае каардынатар ініцыятывы Ірына Максімовіч, падкрэсліваючы, што інклюзія – гэта таксама змена мыслення і паводзін людзей.
Гэта пацвярджае браслаўчанін Вадзім Пахомаў: «Сам я маю інваліднасць першай групы. І я лічу, што ўсе людзі павінны быць роўнымі і мець аднолькавы доступ да адпачынку. Таму, нягледзячы на ўсе перашкоды, павінны быць створаны ўмовы, каб людзі з інваліднасцю адчувалі сябе камфортна».
Крок за крокам Браслаўшчына пацвярджае: даступны турызм – гэта не слоган, а практыка, у якой кожны жаданы госць. Тут, на берагах азёр, заходы падобныя на карціны, і галоўнае, што гэтую прыгажосць зараз можа ўбачыць кожны.
Пілотныя ініцыятывы па МУР рэалізуюцца ў рамках Сумеснага праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця», які фінансуецца Расійскай Федэрацыяй.
Больш пра пілотныя ініцыятывы па МУР па спасылцы.
4 верасня 2025 года ў Магілёве прайшло навучальнае мерапрыемства «Прафесійная задаволенасць і бяспека». Гэтае мерапрыемства – ужо пятае, якое праводзіцца адміністрацыяй СЭЗ «Магілёў» у рамках стварэння Цэнтра кампетэнцый па павышэнні прадукцыйнасці працы.
Падчас мерапрыемства прадстаўнікі прадпрыемстваў Магілёўскай вобласці актыўна разбіралі складаныя вытворчыя сітуацыі, выбудоўвалі стратэгіі эфектыўнай зваротнай сувязі і вучыліся канструктыўна вырашаць канфлікты на вытворчасці. Удзельнікі таксама абмеркавалі ўплыў заработнай платы, камфортнага працоўнага месца, атмасферы ў калектыве, стылю кіраўніцтва, якаснай інфармацыйнай падтрымкі і іншых фактараў на задаволенасць і лаяльнасці супрацоўнікаў.
Развіццё Цэнтра кампетэнцый па павышэнні прадукцыйнасці працы на базе СЭЗ «Магілёў» ажыццяўляецца пры падтрымцы ПРААН у рамках праекта міжнароднай тэхнічнай дапамогі «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця», што фінансуецца Расійскай Федэрацыяй.
Функцыянаванне Цэнтра кампетэнцый па павышэнні прадукцыйнасці працы на базе СЭЗ «Магілёў» уносіць уклад у дасягненне Рэспублікай Беларусь Мэт устойлівага развіцця 8, 12 і іншых МУР.
.
Крыніца інфармацыі
Сусветная арганізацыя аховы здароўя прызнае заўчаснымі ўсе смерці, якія надышлі да 70 гадоў. 8 з 10 смерцяў як у свеце, так і ў Рэспубліцы Беларусь звязаны з неінфекцыйнымі захворваннямі (НІЗ) – сардэчна-сасудзістымі захворваннямі, анкалагічнымі захворваннямі, хранічнай абструктыўнай хваробай лёгкіх і дыябетам.
Аднак існуюць эфектыўныя прафілактычныя меры ў адносінах да НІЗ. Гэтыя меры знаходзяцца за межамі кампетэнцый медыцынскіх работнікаў або толькі аднаго Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь і датычацца рэгулявання продажаў прадуктаў харчавання, гарадскога планавання і стымулявання фізічнай актыўнасці, рэгулявання абароту тытуню і алкаголю, змены паводзін людзей у карысць больш здаровага ладу жыцця.
Для фарміравання новых ведаў і ўменняў па тэарэтычных асновах грамадскага здароўя і аховы здароўя, а таксама абмеркавання пытанняў прафілактыкі НІЗ, 26–30 жніўня 2025 года на базе УА «Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт» праводзіўся трэнінг «Тэхналогіі кіравання грамадскім здароўем у рэалізацыі стратэгіі ўстойлівага развіцця».
Трэнінг арганізаваны для кіраўнікоў арганізацый аховы здароўя пры падтрымцы Сусветнай арганізацыі аховы здароўя і Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь у рамках праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі МУР», які фінансуецца Урадам Расійскай Федэрацыі.
Пілотная ініцыятыва «Інклюзіўны пляж» рэалізуюцца ДУ «Тэрытарыяльны цэнтр сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва Браслаўскага раёна» пры падтрымцы Праграмы развіцця ААН (ПРААН) у Рэспубліцы Беларусь у рамках Сумеснага праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця», які фінансуецца Урадам Расійскай Федэрацыі.
Рэалізацыя ініцыятывы унясе ўклад у дасягненне Рэспублікай Беларусь Мэт устойлівага развіцця 3, 10, 11 і іншых МУР.
Пілотная ініцыятыва «Навучанне адаптыўным відам спорту людзей з інваліднасцю па зроку «SHOWDOWN» рэалізуецца ГА «Беларускае таварыства інвалідаў па зроку» пры падтрымцы Праграмы развіцця ААН (ПРААН) у Рэспубліцы Беларусь у рамках Сумеснага праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі МУР», які фінансуецца Урадам Расійскай Федэрацыі.
Рэалізацыя мерапрыемстваў ініцыятывы садзейнічае сацыялізацыі людзей з інваліднасцю па зроку праз навучанне гульні ў настольны тэніс «SHOWDOWN» і робіць унёсак у дасягненне Рэспублікай Беларусь Мэт устойлівага развіцця 4, 8, 10 і іншых МУР.
Пілотная ініцыятыва «Інклюзіўная анімацыя» рэалізуецца Гродзенскай абласной арганізацыяй Рэспубліканскага грамадскага аб’яднання «Беларускае таварыства Чырвонага Крыжа» пры падтрымцы Праграмы развіцця ААН (ПРААН) у Рэспубліцы Беларусь у рамках Сумеснага праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця», які фінансуецца Расійскай Федэрацыяй.
Рэалізацыя мерапрыемстваў ініцыятывы робіць уклад у дасягненне Рэспублікай Беларусь Мэт устойлівага развіцця 4, 9, 10 і іншых МУР.
15 жніўня 2025 года ў Оршы прайшоў Віцебскі рэгіянальны форум па ўстойлівым развіцці «Устойлівае развіццё: ад канцэпцыі да рэалізацыі», які стаў пляцоўкай для абмену вопытам і дэманстрацыі дасягненняў Віцебскай вобласці па лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця (МУР), а таксама абмеркавання перспектыўных напрамкаў устойлівага развіцця рэгіёну.
У рамках пленарнага пасяджэння Форума ўдзельнікі абмеркавалі Рэгіянальную стратэгію ўстойлівага развіцця Віцебскай вобласці на перыяд да 2040 года, разгледзелі практычныя прыклады лакалізацыі МУР у Віцебскім рэгіёне, а таксама ўклад грамадзян і арганізацый у працэс дасягнення МУР.
Адкрыў Форум Намеснік Старшыні Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Нацыянальны каардынатар па дасягненні МУР Сяргей Хаменка. У сваёй прывітальнай прамове ён падкрэсліў, што Беларусь дэманструе значны прагрэс у дасягненні МУР і прыкладае максімум намаганняў для таго, каб сучаснасць і будучыя пакаленні жылі ў мірнай краіне, якая развіваецца.
Старшыня Віцебскай абласной Рады дэпутатаў Зміцер Дзямідаў адзначыў значныя высілкі Віцебскай вобласці ў пасоўванні МУР. Ён падкрэсліў, што МУР інтэграваны ў стратэгічныя і праграмныя дакументы вобласці, створана Віцебская рэгіянальная група па ўстойліваму развіццю, ажыццяўляецца маніторынг дасягнення паказчыкаў пераліку МУР. Асаблівая ўвага ўдзяляецца прыцягненню грамадскіх арганізацый, прадстаўнікоў бізнесу, моладзі і шырокай грамадскасці ў рэалізацыю лакальных ініцыятыў, накіраваных на ўстойлівае развіццё. Дзмітрый Дзямідаў канстатаваў, што мерапрыемства дае магчымасць не толькі прааналізаваць дасягнутыя вынікі, але і абмеркаваць актуальныя выклікі і перспектыўныя напрамкі, а таксама выпрацаваць агульнае разуменне далейшых крокаў па ўмацаванні ўстойлівага развіцця рэгіёну.
Пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь Расул Багіраў падкрэсліў, што Беларусь дэманструе ўстойлівы прагрэс у рэалізацыі Парадаку дня ААН у галіне ўстойлівага развіцця на перыяд да 2030 года. Паводле трэцяга добраахвотнага нацыянальнага агляду, узровень дасягнення МУР складае 80,5%, што адлюстроўвае высокую ступень прыхільнасці краіны да міжнародных абавязацельстваў. Адмысловая ўвага надаецца такім кірункам, як ліквідацыя галечы і голаду, забеспячэнне годнай працы, развіццё інфраструктуры, ахова здароўя і гендэрная роўнасць. Краіна дасягнула значных поспехаў у галіне аховы здароўя, уключаючы зніжэнне мацярынскай смяротнасці і даступнасць высокатэхналагічнай медыцынскай дапамогі.
Пастаянны прадстаўнік ПРААН у Рэспубліцы Беларусь Жэнфэй Лю ў сваім выступленні падкрэсліла асаблівы ўклад ПРААН у развіццё мясцовага прадпрымальніцтва, ахову навакольнага асяроддзя, умацаванне сістэмы аховы здароўя і сацыяльнай абароны Віцебскай вобласці. Яна адзначыла, што распрацаваная пры падтрымцы ПРААН у Віцебскай рэгіянальнай стратэгіі ўстойлівага развіцця да 2040 года вызначае інавацыйную, экалагічную і інклюзіўную будучыню рэгіёну і разглядае рэгіён як месца, дзе шануюць гісторыю і традыцыі, ахоўваюць прыроду і забяспечваюць высокую якасць жыцця для ўсіх.
У сваёй вітальнай прамове Намеснік Прадстаўніка ЮНІСЕФ у Рэспубліцы Беларусь Крысцін Ганібе паведаміла, што ЮНІСЕФ актыўна працуе з Віцебскай вобласцю, рэалізуючы ўстойлівыя ініцыятывы, якія маюць вялікі эфект і прыносяць непасрэдную карысць дзецям. Сярод іх – глабальная ініцыятыва «Гарады, дружалюбныя дзецям і падлеткам» да якой далучыліся ўжо пяць гарадоў Віцебскай вобласці (Наваполацк, Полацк, Орша, Браслаў і Віцебск).
Кіраўнік офіса ЮНФПА ў Рэспубліцы Беларусь Вольга Атрошчанка ў сваім выступленні адзначыла, што дзейнасць ЮНПФПА ў Віцебскай вобласці сканцэнтравана ў рамках трох напрамкаў: дэмаграфічная ўстойлівасць, гендэрная роўнасць і забеспячэнне роўных правоў і магчымасцей для мужчын і жанчын, рэпрадуктыўнае здароўе.
З прывітальным словам да ўдзельнікаў Форума звярнуўся Дарадца Пасольства Расійскай Федэрацыі ў Рэспубліцы Беларусь Раман Хасіеў. Ён падкрэсліў, што тэрмін «устойлівае развіццё» з’яўляецца арыенцірам для стварэння спрыяльных умоў для жыцця грамадзян. Адносіны паміж Расійскай Федэрацыяй і Рэспублікай Беларусь развіваюцца ў рамках саюзніцкага ўзаемадзеяння, заснаванага на шматгадовых гістарычных сувязях і агульных інтэграцыйных інтарэсах. Супрацоўніцтва ахоплівае шырокі спектр напрамкаў – ад эканомікі і энергетыкі да гуманітарнай сферы – і рэалізуецца праз механізмы Саюзнай дзяржавы і іншыя рэгіянальныя платформы.
Ключавой тэмай пленарнага паседжання з’яўлялася прадстаўленне і абмеркаванне Рэгіянальнай стратэгіі ўстойлівага развіцця Віцебскай вобласці на перыяд да 2040 года, распрацаванай пры падтрымцы ПРААН у Рэспубліцы Беларусь. Стратэгія – гэта дагавор грамадскай згоды, які адлюстроўвае імкненне насельніцтва Віцебскай вобласці жыць у адпаведнасці з прынцыпамі ўстойлівага развіцця.
Намеснік старшыні Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта, старшыня Віцебскай рэгіянальнай групы па ўстойлівым развіцці Анжаліка Нікіціна адзначыла, што ў Стратэгіі, з улікам рэгіянальных асаблівасцей і кампетэнцый, вызначаны ключавыя задачы і напрамкі далейшага развіцця Віцебшчыны, а лозунг Стратэгіі «Будучыня за тэхналогіямі ў гармоніі з прыродай» спалучаны з дасягненнем МУР.
Галоўным вынікам паспяховай рэалізацыі Стратэгіі стане захаванне і памнажэнне чалавечага капіталу, рэальнае ўвасабленне ў жыццё лозунгу «Вярніся на малую радзіму!». Для дасягнення пастаўленай мэты неабходны канцэнтрацыя рэсурсаў у найбольш перспектыўных сферах эканамічнай дзейнасці і супрацоўніцтва ўсіх зацікаўленых: органаў улады, прадпрыемстваў рэальнага сектара эканомікі, грамадскіх аб’яднанняў, дэпутацкага корпуса, насельніцтва.
Падчас пленарнага паседжання арганізацыі Віцебскай вобласці падзяліліся практычнымі прыкладамі лакалізацыі МУР. Так, вопыт укаранення ESG для дасягнення ўстойлівых вынікаў работы быў прадстаўлены галоўным тэхнолагам – начальнікам тэхнічнага аддзела ААТ «Віцебскія дываны» Аксанай Пржэвальскай. Адукацыйную праграму па засваенні ESG практык і інструментаў на аснове тэхналогій анлайн-навучання прадставіла к.э.н., дацэнт кафедры эканомікі і электроннага бізнесу УА ВДТУ Крысціна Краянкова. Дырэктар СТАА «Вікоп-Фагус» Сяргей Рыськоў праінфармаваў аб укараненні прынцыпаў цыркулярнай эканомікі і рэсурсазберажэння. Намеснік старшыні Браслаўскага раённага выканаўчага камітэта Алена Бабінская прадставіла інфармацыю аб развіцці інклюзіўнага турызму ў Браслаўскім раёне на прыкладзе пілотных ініцыятыў па МУР, якія рэалізуюцца ў Віцебскім рэгіёне пры падтрымцы ПРААН у Рэспубліцы Беларусь.
Важны ўклад ва ўстойлівае развіццё Віцебскай вобласці ўносіць уцягванне грамадзян у працэс лакалізацыі МУР, у тым ліку праз рэалізацыю імі мясцовых ініцыятыў. Выканаўчы дырэктар Віцебскай абласной Асацыяцыі мясцовых Саветаў дэпутатаў Кацярына Лазоўская падкрэсліла, што ў Беларусі створаны ўмовы для самарэалізацыі асобаснага патэнцыялу кожнага грамадзяніна і адзначыла важную ролю грамадзянскіх ініцыятыў для паляпшэння якасці жыцця.У 2025 годзе на адрас Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў паступіла больш за 60 такіх ініцыятыў, пераможцамі сталі – 11, уключаючы ініцыятывы па забеспячэнні Сенненскага раёна чыстай пітной вадой, па развіцці турыстычнага патэнцыялу Шумілінскага раёна праз геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння «Валун «Вялікі камень», па развіццю турыстычнага патэнцыялу Шумілінскага і Полацкага раёнаў, па стварэнні секцыі ў Віцебску «Футбол на электракалясках», па развіццю рамёстваў у Шаркаўшчынскім раёне і іншыя.
Уклад у дасягненне МУР уносіць і моладзь Віцебскай вобласці. Другі сакратар Віцебскага абласнога камітэта ГА «БРСМ» Ілья Мальцаў адзначыў, што ГА «БРСМ» вядзе працу па далучэнні моладзі адразу па некалькіх кірунках і рэалізуе праекты, накіраваныя на якасную адукацыю, добрае здароўе і дабрабыт, годную працу, устойлівае партнёрства і іншыя.
Завяршылася пленарнае пасяджэнне цырымоніяй узнагароджання арганізацый і грамадзян за ўклад у дасягненне МУР.
Пасля пленарнага паседжання Форум працягнуўся ў межах працы трох секцый:
Важнай часткай мерапрыемства стала арганізаваная на пляцоўцы Форума выстава-кірмаш, дзе былі прадстаўлены інавацыйныя праекты і дасягненні Віцебскай вобласці ў сферах экалогіі, энергаэфектыўнасці, сельскай гаспадаркі і цыфравізацыі, турызму і інш.
Віцебскі рэгіянальны форум арганізаваны Віцебскім абласным выканаўчым камітэтам і Аршанскім раённым выканаўчым камітэтам пры падтрымцы Праграмы развіцця ААН (ПРААН) у Рэспубліцы Беларусь у рамках Сумеснага праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця», які фінансуецца Урадам Расійскай Федэрацыі.
Пры напісанні артыкула выкарыстоўваліся фотаматэрыялы з афіцыйнага сайта рэдакцыі «Аршанская газета».
Віцебскім абласным выканаўчым камітэтам зацверджана Рэгіянальная стратэгія ўстойлівага развіцця Віцебскай вобласці да 2040 года.
Стратэгія адлюстроўвае патэнцыял, асноўныя праблемы рэгіёна, прыярытэты і практычныя крокі, якія неабходна зрабіць для дасягнення ўстойлівага развіцця вобласці ў сярэднетэрміновай (2025-2030 гг.) і доўгатэрміновай (да 2040 г.) перспектыве. Яна накіравана на забеспячэнне балансу ў вырашэнні эканамічных, сацыяльных і экалагічных праблем шляхам найбольш рацыянальнага і эфектыўнага выкарыстання існуючых рэсурсаў і магчымасцей.
Ключавымі складнікамі поспеху распрацаванай РСУР вызначаны:
Рэгіянальная стратэгія ўстойлівага развіцця Віцебскай вобласці да 2040 года накіравана на лакалізацыю Мэт устойлівага развіцця.
Распрацоўка рэгіянальных стратэгій устойлівага развіцця ажыццяўляецца пры падтрымцы Праграмы развіцця ААН (ПРААН) у Беларусі ў рамках Сумеснага праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця», які фінансуецца Расійскай Федэрацыяй.
13–15 мая 2025 года ў школах Беларусі, дзе вучацца дзеці з інваліднасцю па зроку, адбыліся навучальныя семінары па гульні ў настольны тэніс для невідушчых «SHOWDOWN». Семінары прайшлі ў ДУА «Васілевіцкая спецыяльная школа-інтэрнат для дзяцей з парушэннямі зроку», ДУА «Спецыяльная школа № 188 для дзяцей з парушэннямі зроку г. Мінска», ДУ «Фізкультурна-спартыўны клуб «Орша».
У ходзе семінараў хлопцы даведаліся пра гісторыю развіцця SHOWDOWN у свеце, вывучылі правілы гульні, азнаёміліся са спартыўным інвентаром, атрымалі рэкамендацыі ад трэнера і адпрацавалі асноўныя прыёмы.
12 чэрвеня 2025 года ў Мінску адбылося пасяджэнне Савета па ўстойлівым развіцці (СУР). Удзел у пасяджэнні прынялі 111 чалавек (46% – жанчыны) – члены СУР, парламентарый, прадстаўнікі рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання, мясцовых органаў улады, грамадскіх арганізацый і аб’яднанняў, бізнесу, устаноў адукацыі, навуковых колаў, агенцтваў сістэмы ААН, Молодзевыя паслы МУР.
У рамках пасяджэння абмяркоўваліся дасягнутыя вынікі па рэалізацыі Рэспублікай Беларусь Парадаку дня ў галіне ўстойлівага развіцця на перыяд да 2030 года (Парадаку дня – 2030), уклад агенцтваў ААН у нацыяналізацыю і лакалізацыю МУР у Беларусі, а таксама ход распрацоўкі праектаў добраахвотнага нацыянальнага агляду аб выкананні Рэспублікай Беларусь Парадаку дня-2030 і ўніверсальнага перыядычнага агляду (УПА) Рэспублікі Беларусь у рамках чацвёртага цыкла Савета ААН па правах чалавека.
Адкрыў пасяджэнне Савета па ўстойліваму развіццю намеснік Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь, кіраўнік Сакратарыята Савета па ўстойліваму развіццю Ігар Сакрэта. У сваім прывітальным звароце ён адзначыў, што падрыхтоўка добраахвотнага нацыянальнага агляду аб выкананні Рэспублікай Беларусь Парадаку дня-2030 і УПА з’яўляецца значнай падзеяй для нацыянальнага механізму па рэалізацыі МУР і дае магчымасць пачуць меркаванні міжнародных экспертаў і наладзіць канструктыўны дыялог на глабальнай арэне.
З інфармацыяй аб падрыхтоўцы трэцяга добраахвотнага нацыянальнага агляду Рэспублікі Беларусь аб выкананні Парадаку дня – 2030 выступіў Нацыянальны каардынатар па дасягненні МУР, намеснік Старшыні Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Сяргей Хаменка. Ён падкрэсліў, што ў 2025 годзе ў рамках Палітычнага форуму высокага ўзроўню па ўстойлівым развіцці пад эгідай ЭКАСАС у штаб-кватэры ААН у г.Нью-Йорку Беларусь прадставіць ужо свой трэці добраахвотны нацыянальны агляд па МУР.
«У 2024 годзе Сакратарыят ААН у ліку 37 дзяржаў адобрыў заяўку Беларусі на прадстаўленне і абарону ў 2025 годзе добраахвотнага нацыянальнага агляду аб выкананні Парадаку дня – 2030. 4 краіны прадставяць чацвёртыя агляды, 23 краіны – трэція, 11 – другія. Для Беларусі маючы адбыцца даклад будзе трэцім, да гэтага мы двойчы прадстаўлялі нацыянальны агляд – у 2017 і 2022 гадах, – праінфармаваў Нацыянальны каардынатар. – Асаблівы фокус увагі будзе зроблены на МУР 3 «Добрае здароўе і дабрабыт», МУР 5 «Гендэрная роўнасць», МУР 8 «Дастойная работа і эканамічны рост», МУР 14 «Захаванне марскіх экасістэм», МУР 17 «Партнёрства ў інтарэсах устойлівага развіцця».
Сяргей Хаменка звярнуў увагу на тое, што пры прадстаўленні нацыянальнага агляду дэлегацыяй Рэспублікі Беларусь у якасці ключавых тэм будуць абазначаны наступныя:
Акрамя таго, Беларусь распаўсюдзіць у ААН дадаткова поўны праект трэцяга добраахвотнага нацыянальнага агляду па дасягненні ўсіх семнаццаці МУР, зафіксаваных у Парадаку дня – 2030, а не толькі тых пяці, якія абазначаны Сакратарыятам ААН для абароны.
«Упэўнены, што вынікі праведзенай сумеснай работы па падрыхтоўцы і абароне трэцяга нацыянальнага агляду будуць выкарыстаны ў далейшым зацікаўленымі ў сваёй дзейнасці ў рамках удзелу ў міжнародных мерапрыемствах і паслужаць добрым арыенцірам для ўдасканалення функцыянавання нацыянальнага механізма па рэалізацыі Парадаку дня – 2030 у нашай краіне», – паведаміў Нацыянальны каардынатар.
Намеснік Старшыні Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь, кіраўнік міжсектаральнай групы па маніторынгу і ацэнцы МУР Савета па ўстойлівым развіцці Аляксей Яркавец прадставіў інфармацыю аб прагрэсе дасягнення МУР у Рэспубліцы Беларусь на нацыянальным і рэгіянальным узроўнях.Ён адзначыў асаблівы ўклад Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь у маніторынг і ацэнку дасягнення МУР у нашай краіне з самага пачатку дзеяння Парадаку дня – 2030, а таксама падкрэсліў самы высокі ў еўрапейскім рэгіёне ўзровень гарманізацыі Нацыянальнага і Глабальнага пералікаў МУР.
«У Беларусі ўзровень гарманізацыі Нацыянальнага і Глабальнага пералікаў МУР самы высокі ў еўрапейскім рэгіёне і складае больш як 70 %. Дзеючая Нацыянальная сістэма паказчыкаў для маніторынгу МУР уключае як Нацыянальны пералік паказчыкаў, так і Рэгіянальны. Нацыянальны ўключае 246 паказчыкаў, з якіх глабальным адпавядае 174, а 72 адлюстроўваюць нацыянальныя асаблівасці і прыярытэты развіцця. Рэгіянальны пералік уключае 138 паказчыкаў, у тым ліку 78 паказчыкаў адпавядаюць Нацыянальнаму пераліку, і 60 адлюстроўваюць спецыфіку развіцця рэгіёнаў. Узровень гарманізацыі рэгіянальнага і нацыянальнага пералікаў каля 60%», – праінфармаваў намеснік Старшыні Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь.
Важным этапам у рэалізацыі Парадаку дня – 2030 з’яўляецца ацэнка прагрэсу краін на шляхе дасягнення МУР, згодна з якой у Беларусі прагрэс і дасягненне высокіх вынікаў прадэманстравалі 80,5% паказчыкаў МУР. Сярод напрамкаў, якія патрабуюць прыняцця дадатковых намаганняў: прыцягненне замежных інвестыцый; развіццё сферы турызму; экалагічна рацыянальнае выкарыстанне рэсурсаў; захаванне клімату. Аляксей Яркавец таксама паведаміў, што ў 2025 годзе будзе праведзена комплексная ацэнка прагрэсу ў дасягненні МУР за перыяд 2015–2024 гады.
Намеснік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь, кіраўнік міжсектаральнай групы па эканоміцы Савета па ўстойлівым развіцці Алена Балігатава праінфармавала аб прагрэсе дасягнення МУР у Рэспубліцы Беларусь па эканамічнаму напрамку і лакалізацыі МУР, а таксама аб Нацыянальнай стратэгіі ўстойлівага развіцця на перыяд да 2040 года (НСУР-2040).
У выступленні яна адзначыла эфектыўна выбудаваную нацыянальную сістэму дасягнення МУР, што пацвярджаюць высокія міжнародныя рэйтынгі і адзнакі, а таксама вынікі працы эканомікі. Па выніках 2024 года з 5 важнейшых параметраў развіцця краіны выкананы 4 (ВУП, інфляцыя, інвестыцыі ў асноўны капітал, даходы насельніцтва). Тэмп росту ВУП у 2024 годзе склаў 104%, што вышэй за сярэднесусветныя значэнні. Тэмп росту інвестыцый у асноўны капітал – 108%. У сусветным рэйтынгу канкурэнтаздольнасці прамысловасці Беларусь 58-я сярод 153 краін. Рост рэальных даходаў насельніцтва склаў 109,7%, рэальнай заработнай платы – 113,1%, скарацілася да 1,6 разоў міжрэгіянальная дыферэнцыяцыя. У краіне вельмі нізкі ўзровень малазабяспечанасці насельніцтва – 3, 5%, на рэкордна нізкім узроўні беспрацоўе – 3, 0%, а ўзровень занятасці складае 84%.
Для замацавання дасягнутых вынікаў і вызначэння задач па далейшым дасягненні МУР, у 2025 годзе адобрана НСУР – 2040, канцэптуальная аснова якой – чалавек і высокі ўзровень жыцця.
«Наша задача: выбудаваць узорнае аблічча Беларусі, дзе чалавек – галоўная каштоўнасць з магчымасць для самарэалізацыі, а наша краіна – тэрыторыя з развітой тэхналагічнай і лічбавай індустрыяй, асяроддзем для камфортнага вядзення бізнесу і пражывання, інтэлектуальная і экалагічна адказная краіна», – паведаміла намесніца Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь.
НСУР – 2040 з’яўляецца падмуркам для Праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця на 2026-2030 гады, якая, у сваю чаргу, канкрэтызуе напрамкі і шляхі ўстойлівага развіцця краіны. У прыватнасці, Праграма ўключае такія напрамкі як развіццё чалавечага патэнцыялу, стварэнне новых стандартаў якасці жыцця, развіццё сферы паслуг, цыфрызацыю і тэхналагічную самадастатковасць, развіццё турызму, забеспячэнне ўнікальнасці кожнага рэгіёну, экалогію і рацыянальнае прыродакарыстанне.
Інфармацыю аб прагрэсе дасягнення МУР у Рэспубліцы Беларусь па сацыяльным напрамку прадставіла Першы намеснік Міністра працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, кіраўнік міжсектаральнай групы па сацыяльных пытаннях Савета па ўстойлівым развіцці Таццяна Астрэйка, падкрэсліўшы, што «Беларусь не словам, а справай дэманструе сацыяльную накіраванасць праводзімай палітыкі».
Так, у Беларусі забяспечаны рост рэальных даходаў насельніцтва і захавана пакупніцкая здольнасць усіх відаў грашовых даходаў насельніцтва (заработнай платы (119,4%), пенсій (115,9%), дапамог (119,3%), знізілася доля грамадзян, схільных да рызыкі беднасці (3,5%), дасягнуты рэкордна нізкі ўзровень беспрацоўя (3,0%), у тым ліку сярод моладзі (5,9%), дасягнуты высокі ўзровень занятасці працаздольнага насельніцтва (84%).
У краіне эфектыўная арганізацыя медыцынскай дапамогі, аб чым сведчыць зніжэнне захваральнасці на ВІЧ-інфекцыю, паказчыка нараджальнасці сярод дзяўчат-падлеткаў, долі насельніцтва, якое курыць, узроўню дзіцячай смяротнасці да 2,9 праміле, а таксама павышэнне ўзроўню ахопу насельніцтва вакцынацыяй ад асноўных інфекцый да 98%. Беларусь займае 40-е месца са 180 краін у рэйтынгу лепшых краін свету для нараджэння дзіцяці.
У краіне дасягнуты высокія вынікі па паляпшэнню становішча жанчын: узровень занятасці жанчын у працаздольным узросце – 84,8%, доля занятых жанчын з вышэйшай адукацыяй – 41,5%, кожны другі кіраўнік – жанчына, узровень прадстаўленасці жанчын у прадпрымальніцтве – 36,4%, доля жанчын у Парламенце – 35,6%.
Асаблівая ўвага ў краіне ўдзяляецца стварэнню ўмоў для людзей з інваліднасцю: развіваецца айчынная рэабілітацыйная індустрыя, мастацкая творчасць, фізічная культура і спорт сярод людзей з інваліднасцю, паляпшаецца інфармаванасць грамадства аб асноўных праблемах і існуючых магчымасцях іх вырашэння. На 1 студзеня 2025 г. поўнасцю даступнымі для людзей з інваліднасцю з’яўляюцца 22% аб’ектаў сацыяльнай і транспартнай інфраструктуры.
Таццяна Астрэйка падкрэсліла: «У нашай краіне паказчыкі МУР – не проста паказчыкі. Гэта рэальныя механізмы, інтэграваныя ў дакументы стратэгічнага планавання, дзе чалавек знаходзіцца ў цэнтры дзяржаўных інтарэсаў, дзе прыхільнасць да ўстойлівага развіцця сацыяльнай сферы незалежна ад выклікаў стала нацыянальным брэндам».
Намеснік Міністра прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь, член СУР, кіраўнік міжсектаральнай групы СУР па экалогіі Віктар Галанаў прадставіў інфармацыю аб прагрэсе дасягнення ЦУР у Рэспубліцы Беларусь па экалагічным напрамку.Ён адзначыў, што ў Рэспубліцы Беларусь ахова навакольнага асяроддзя – адзін з прыярытэтных напрамкаў дзяржаўнай палітыкі, у рамках якой вырашаецца комплекс задач, які ўключае захаванне водных рэсурсаў, паляпшэнне якасці атмасфернага паветра, захаванне і аднаўленне прыродных экасістэм і біялагічнай разнастайнасці, а таксама эфектыўнае выкарыстанне адходаў.
«Рэалізацыя гэтых задач спрыяе дасягненню экалагічных Мэт устойлівага развіцця, у прыватнасці, шасці ключавых (МУР 6, МУР 11, МУР 12, МУР 13, МУР 14, МУР 15)», – паведаміў Віктар Галанаў.
У рамках дадзеных МУР у Беларусі дасягнуты значны прагрэс. Практычна ўсё насельніцтва краіны забяспечана базавымі санітарна-гігіенічнымі ўмовамі, а больш як 99% гаспадарча-бытавых і прамысловых сцёкавых вод праходзяць бяспечную ачыстку. У рэспубліцы ўкаранёны прынцып басейнавага кіравання воднымі рэсурсамі, згодна з якім да 2030 года не менш як 85% паверхневых водных аб’ектаў будуць мець экалагічны статус «добры» або вышэй.
У рамках выканання міжнародных абавязацельстваў па Рамачнай канвенцыі ААН аб змяненні клімату і Парыжскаму пагадненню скарачэнне выкідаў парніковых газаў у краіне ў 2023 годзе адносна 1990 года склала 40,2%. Цяпер вядзецца работа па распрацоўцы новай мэты на 2035 год, якая будзе заяўлена да канца 2025 года.
У краіне актыўна рэалізуюцца меры дзяржаўнай палітыкі, накіраваныя на ўкараненне прынцыпаў зялёнай і цыркулярнай эканомікі. Узровень выкарыстання цвёрдых камунальных адходаў склаў амаль 40% у 2024, узровень выкарыстання адходаў вытворчасці каля 90% (без уліку буйнатанажных адходаў). Каля 10% прадпрыемстваў прымяняюць прынцыпы эканомікі замкнёнага цыкла.
Віктар Галанаў таксама паведаміў, што цяпер Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь распрацоўвае праект Экалагічнага кодэкса, які стане важным інструментам для рэалізацыі канцэпцыі ўстойлівага развіцця, забяспечваючы прававыя і нарматыўныя рамкі для аховы навакольнага асяроддзя і рацыянальнага выкарыстання прыродных рэсурсаў.
З інфармацыяй аб удзеле беларускай моладзі ў рэалізацыі МУР выступіў Маладзевы пасол МУР 17, студэнт БДУ Ягор Яворец, падкрэсліўшы ўклад Маладзевых паслоў МУР у папулярызацыю Мэт устойлівага развіцця.
«У рамках сваёй дзейнасці Маладзевыя паслы МУР чацвёртага склікання пры ўсебаковай падтрымцы ўжо рэалізавалі шэраг міжнародных, рэспубліканскіх, рэгіянальных і лакальных праектаў, накіраваных на павышэнне дасведчанасці грамадзян аб МУР і ўцягвання грамадскасці ў працэс дасягнення МУР», – паведаміў Ягор Яворец.
Сярод найбольш значных рэалізаваных праектаў: праект для студэнцкай моладзі «Устойлівы універсітэт», інтэрактыўны квэст у студэнцкай вёсцы «Рух МУР», экалагічнае мерапрыемства «Чыстыя гульні», праект для школьнікаў «Устойлівае лета», міжнародны студэнцкі форум «ВузЭкаФэст», міжнародны МУР-форум у НДЦ «Зубраня», міжнародны форум валанцёраў МУР у Гомелі.
Акрамя таго, Маладзевыя паслы МУР і іх дублёры прымаюць актыўны ўдзел у міжнародных форумах і праграмах. У іх ліку Конкурс маладых міжнароднікаў дзяржаў – удзельніц СНД, Саміт бязмежных магчымасцей у Самаркандзе, II Глабальны фестываль моладзі лічбавых зялёных ініцыятыў ва Узбекістане, Моладзевы форум Руху недалучэння па барацьбе са зменамі клімату ў Азербайджане, Праграма нарошчвання патэнцыялу для COP29, Байкальскі моладзевы форум, форум «Тэрыторыя сэнсаў», Усерасійскі моладзевы адукацыйны форум «ШУМ»», Міжнародны форум грамадзянскага ўдзелу #МЫРАЦЕ, Школа саюзных лідэраў і інш.
З інфармацыяй аб удзеле прыватнага сектара ў дасягненні МУР выступіў Старшыня Наглядальнай рады сеткі Глабальнага дагавора ААН у Рэспубліцы Беларусь, Старшыня Праўлення ЗАТ «БСБ БАНК» Сяргей Дубкоў. Ён паведаміў, што Сетка Глабальнага дагавора ААН – гэта той механізм, які дазваляе інкарпараваць падыходы ўстойлівага развіцця ў працу прадпрыемстваў для дасягнення МУР для стварэння лепшага свету.
Сетка ўключае 167 краін, у 62 з якіх ёсць лакальная сетка і Рэспубліка Беларусь у іх ліку. Асноўная місія лакальнай сеткі – гэта прасоўванне карпаратыўнай устойлівасці і значнасці сацыяльна адказнага бізнесу на нацыянальным узроўні і ўключэнне гэтай дзейнасці ў сусветны кантэкст.
На сённяшні дзень Сетка Глабальнага дагавора ААН у Беларусі з’яўляецца хостыруючай арганізацыяй і налічвае 30 удзельнікаў, 7 з якіх далучыліся ў 2024-2025 гадах, і яшчэ 7 арганізацый чакаюць пацвярджэнне заяўкі. Сетка Глабальнага дагавора ААН актыўна ўдзельнічала ў распрацоўцы НСУР – 2040, запуску праграмы павышэння кваліфікацыі «Перспектыўныя напрамкі ESG-трансфармацыі эканомікі» для кіруючых работнікаў, правядзенні навучальных праграм па пытаннях празрыстасці бізнесу, гендэрнай роўнасці, укаранення інавацый і інш.
Агенцтвы ААН актыўна садзейнічаюць нацыяналізацыі і лакалізацыі МУР у Рэспубліцы Беларусь, садзейнічаючы іх інтэграванню ў нацыянальныя стратэгіі і планы, прадастаўляючы тэхнічную і экспертную падтрымку, павышаючы дасведчанасць насельніцтва аб важнасці МУР, умацоўваючы інстытуцыйную базу і развіваючы мясцовыя ініцыятывы, накіраваныя на ўстойлівае развіццё.
Цяпер краінавай камандай ААН у Беларусі рэалізуецца Рамачная праграма супрацоўніцтва ААН і Рэспублікі Беларусь у галіне ўстойлівага развіцця на 2021-2025 гады.
Пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь Расул Багіраў у сваім выступленні падкрэсліў высокія вынікі Рэспублікі Беларусь у дасягненні МУР і паведаміў аб завяршэнні ўжо трэцяга праграмнага цыкла– Рамачнай праграмы супрацоўніцтва ААН і Рэспублікі Беларусь у галіне ўстойлівага развіцця на 2021-2025 гады. Уклад у рэалізацыю праграмы ўносяць 20 агенцтваў ААН, а падтрымка склала больш за 70 млн долараў ЗША за апошнія 4 гады. Ён таксама праінфармаваў аб распрацоўцы новай Рамачнай праграмы на 2026-2030 гады. Праект дакумента, які ўлічвае прыярытэты НСУР-2040, прадстаўлены на разгляд зацікаўленых бакоў і ўключае 4 стратэгічныя напрамкі: чалавечае развіццё і дабрабыт для ўсіх, інклюзіўная і ўстойлівая эканамічная трансфармацыя, чыстае навакольнае асяроддзе для забеспячэння жыццядзейнасці людзей, інстытуцыйныя асновы для міру і развіцця. Расул Багіраў пацвердзіў прыхільнасць ААН да далейшага ўсебаковага супрацоўніцтва з Рэспублікай Беларусь у інтарэсах устойлівага развіцця.
Намеснік Пастаяннага прадстаўніка ПРААН у Рэспубліцы Беларусь Армэн Марцірасян адзначыў паслядоўнасць Рэспублікі Беларусь у рэалізацыі Парадаку дня-2030 і жаданне дзяліцца поспехамі, чаму сведчыць падрыхтоўка трэцяга нацыянальнага агляду. У Беларусі функцыянуе ўнікальная нацыянальная архітэктура кіравання працэсам дасягнення МУР, што дазваляе разглядаць краіну як пляцоўку для абмену вопытам. У сваю чаргу ПРААН у якасці інтэграцыйнай платформы садзейнічае краіне ў рэалізацыі Парадаку дня – 2030 і ўносіць уклад у дасягненне МУР па такіх прыярытэтных напрамках, як развіццё эканомікі на прынцыпах зялёнага і інклюзіўнага росту (распрацоўка планаў і стратэгій па зялёнай, цыркулярнай эканоміцы, укараненне ESG, адаптацыя прафадукацыі да новых патрабаванняў рынку і інш.), укараненне мер па змякчэнні наступстваў змены клімату і адаптацыі да іх (распрацоўка стратэгій і планаў па адаптацыі да змены клімату, АНВВ 3.0, кліматычная асвета і інш.), фарміраванне інклюзіўнага і эфектыўнага лічбавага асяроддзя (ацэнка гатоўнасці Беларусі да лічбавай трансфармацыі і ўкаранення штучнага інтэлекту, падрыхтоўка карт лічбавага партнёрства ў рамках ЕАЭС, ШАС, БРІКС, рэалізацыя канцэпцыі разумнага горада і інш.), пашырэнне магчымасцей уразлівых груп насельніцтва для паўнацэннага ўдзелу ў сацыяльна-эканамічным жыцці (падтрымка ў рэалізацыі нацыянальных планаў дзеянняў па дасягненні гендэрнай роўнасці і рэалізацыі Канвенцыі па правах людзей з інваліднасцю, садзейнічанне ва ўмацаванні сістэмы аховы здароўя, пераадоленні стыгмы і дыскрымінацыі ў адносінах да ўразлівых груп насельніцтва і інш.).
Армэн Марцірасян падкрэсліў, што названыя напрамкі захаваюць сваю актуальнасць і ў будучай пяцігодцы ў рамках краінавай праграмы на 2026-2030 гады. Асаблівая роля адводзіцца пытанням фінансавання МУР, уключаючы падтрымку Беларусі ў распрацоўцы нацыянальных механізмаў фінансавання развіцця. Ён пацвердзіў гатоўнасць прадаставіць Рэспубліцы Беларусь міжнародную экспертызу і тэхнічную падтрымку па гэтым пытанні, а таксама запэўніў, што ПРААН застаецца надзейным партнёрам у стварэнні эфектыўных стратэгій, падтрымцы інавацый і ўмацаванні міжнароднага супрацоўніцтва.
Прадстаўнік ЮНІСЕФ у Рэспубліцы Беларусь Рустам Хайдараў падкрэсліў, што ЮНІСЕФ падтрымлівае намаганні Беларусі ў забеспячэнні не толькі колькаснага, але і якаснага прагрэсу па МУР у мэтах рэалізацыі правоў дзіцяці.Асноўны фокус працы засяроджаны на найбольш уразлівых групах, якія ўключаюць дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця і інваліднасцю, дзяцей, якія сутыкаюцца з рознымі дэпрывацыямі, дзяцей у канфлікце з законам і дзяцей ранняга ўзросту.
ЮНІСЕФ садзейнічае ўдасканаленню сістэмы харчавання для найбольш уразлівых дзяцей з інваліднасцю, умацоўвае і развівае Цэнтры ранняга ўмяшання і Цэнтры дружалюбныя падлеткам, садзейнічае паляпшэнню доступу і больш поўнаму ўключэнню ў сістэму агульнай адукацыі дзяцей з інваліднасцю і асаблівымі адукацыйнымі патрэбамі, супрацоўнічае з усімі зацікаўленымі бакамі з мэтай садзейнічання абароне дзяцей ад любых форм гвалту. В 2025 году совместно с Национальным статистическим комитетом Республики Беларусь ЮНІСЕФ праводзіць Шматіндыкатарнае кластарнае абследаванне для ацэнкі становішча дзяцей і жанчын (МІКС) на аснове даных па 21 індыкатару МУР. Прадстаўнік ЮНІСЕФ у Рэспубліцы Беларусь адзначыў, што гэта падтрымка будзе прадоўжана ў рамках Краінавая праграмы ЮНІСЕФ на 2026–2030 гады.
Кіраўнік офіса ЮНФПА ў Рэспубліцы Беларусь Вольга Атрошчанка звярнула ўвагу на ўзмацненне за апошнія 6 месяцаў фокусу работы ў галіне рэпрадуктыўнага здароўя дадатковым акцэнтам – дэмаграфічнай устойлівасцю.У ліку напрамкаў дзейнасці ЮНФПА на 2024-2025 гады – распрацоўка курса для 40+ «Компас будучыні», метадалогіі гендэрнай экспертызы нарматыўных прававых актаў, падтрымка статыстычных даследаванняў, умацаванне доказнай базы ў галіне прафілактыкі ВІЧ, падрыхтоўка да правядзення II Міжнароднай летняй школы па прыкладной дэмаграфіі і II Міжнароднага Форума па здаровым і актыўным даўгалецці, распрацоўка курса «Насельніцтва і развіццё», падрыхтоўка да адкрыцця трох «Аранжавых бяспечных прастор», павышэнне лічбавай пісьменнасці людзей 65+ і людзей з інваліднасцю, правядзенне семінараў для ўрачоў агульнай практыкі і моладзі, маштабаванне «Кампаніі сяброўскай бацькам», распрацоўка матэрыялаў на Яснай мове.
Вольга Атрошчанка падкрэсліла, што ЮНФПА не спыняе працу па падтрымцы людзей старэйшага ўзросту, прафілактыцы кагнітыўных парушэнняў, прасоўванні яснай мовы, выкарыстанні інавацый, асабліва ў частцы падрыхтоўкі да бацькоўства, прасоўванні вакцынапрафілактыкі віруса папіломы чалавека. Гэта работа будзе прадоўжана ў рамках новай краінавай праграмы на 2026-2030 гады.
Прадстаўнік СААЗ/Кіраўнік Краінавага офіса СААЗ Сяргей Дыярдзіца адзначыў, што фокус дзейнасці СААЗ у Беларусі па лакалізацыі МУР накіраваны на барацьбу з неінфекцыйнымі захворваннямі, якія з’яўляюцца вядучай прычынай смерці, складаючы больш як 80% усіх выпадкаў смерцяў і інваліднасці ў Рэспубліцы Беларусь.СААЗ аказала падтрымку ў правядзенні STEPS-даследаванні фактараў рызыкі і падрыхтавала справаздачу «Best Buys» з рэкамендацыямі па зніжэнні распаўсюджанасці фактараў рызыкі, праводзіць навучанне кіраўнікоў аховы здароўя, забяспечвае распрацоўку відэа і інфармацыйных матэрыялаў у рамках Электроннага атласа пацыента, аказвае падтрымку конкурсу «Здаровыя гарады і пасёлкі». Указаная дзейнасць будзе працягвацца СААЗ і далей у рамках наступнага праграмнага цыклу.
Кіраўнік Прадстаўніцтва МАМ у Рэспубліцы Беларусь Махым Аразмухамедава адзначыла асаблівую ролю міграцыі ў сацыяльна-эканамічным і дэмаграфічным развіцці краіны.Падкрэсліла важнасць садзейнічання бяспечнай, спарадкаванай і рэгулярнай міграцыі для дасягнення МУР. Паведаміла, што МАМ у Беларусі ў партнёрстве з іншымі зацікаўленымі бакамі аказвае падтрымку ў рэалізацыі праграм па ўмацаванні маніторынгу ацэнкі і справаздачнасці МУР, звязаных з міграцыяй, ацэнцы сістэмы кіравання міграцыяй па метадалогіі ІУМ (Індыкатары кіравання міграцыяй), а таксама рэалізацыі мерапрыемстваў і праграм па пытаннях працоўнай міграцыі, супрацьдзеяння гандлю людзьмі, падтрымкі ўразлівых мігрантаў, аховы здароўя мігрантаў. Партнёрства МАМ з Беларуссю будзе працягвацца ў рамках новага праграмнага цыклу.
Саветнік па прававых пытаннях Прадстаўніцтва УВКБ ААН у Беларусі Цімафей Саладкоў адзначыў, што фокус работы УВКБ ААН паступова змяшчаецца на ўстойлівыя меры рэагавання для прадастаўлення магчымасці паскоранай інтэграцыі асоб, якім прадастаўлена абарона, у грамадства.Сярод асноўных напрамкаў дзейнасці – устойлівыя меры рэагавання (моўная падрыхтоўка, садзейнічанне ў працаўладкаванні, малыя гранты), непасрэдная дапамога бежанцам і асобам без грамадзянства (кансультаванне па прававых пытаннях, фінансавая падтрымка, пераводы), падтрыманне і ўдасканаленне сістэмы прыстанішча ў Беларусі (прафесійная падрыхтоўка і навучанне, тэхнічная дапамога, заканадаўства, пераклады), ацэнка сітуацыі і патрэбнасцей бежанцаў. УВКБ ААН будзе працягваць гэтую дзейнасць у супрацоўніцтве з зацікаўленымі дзяржаўнымі органамі Рэспублікі Беларусь у новым праграмным цыкле.
У адпаведнасці з рэзалюцыяй Генеральнай Асамблеі ААН 60/251 у 2006 годзе была створана Рада ААН па правах чалавека як дапаможны орган Генасамблеі ААН, асноўнай навацыяй якога стаў універсальны перыядычны агляд (УПА). Механізм праходжання УПА не мае юрыдычна абавязковага характару для дзяржаў.
Начальнік Галоўнага ўпраўлення шматбаковай дыпламатыі МЗС Рэспублікі Беларусь Ірына Вялічка падкрэсліла: «Беларусь разглядае УПА ў якасці важнейшага інструмента міжнароднага супрацоўніцтва ў галіне правоў чалавека, які забяспечвае, каб становішча ў галіне правоў чалавека ва ўсіх без выключэння краінах свету разглядалася на аснове ўніверсальнасці і роўнасці».
Для праходжання УПА дзяржава рыхтуе нацыянальны даклад, Рабочая група па УПА разглядае кампіляцыю інфармацыі ААН, у якую ўваходзяць заключэнні дагаворных органаў, даклады спецыяльных працэдур, матэрыялы краінавай каманды ААН, якая працуе ў Беларусі, а таксама альтэрнатыўны даклад арганізацый грамадзянскай супольнасці. Па выніках абароны даклада рыхтуецца даклад Рабочай групы, у якім адлюстроўваюцца выказаныя ў адрас дзяржавы рэкамендацыі.
Беларусь прайшла ўжо тры цыклы УПА ў 2010, 2015, 2020. У ходзе трэцяга цыкла УПА па Беларусі выступілі 92 дзяржавы. Па выніках было вынесена 284 рэкамендацыі, з якіх 159 былі прыняты поўнасцю і 18 – часткова. Чацвёрты цыкл УПА Беларусь пройдзе 3 лістапада 2025 года ў Жэневе падчас 50-й сесіі Рабочай групы УПА ў рамках 60-й сесіі Савета ААН па правах чалавека.
Ірына Вялічка паведаміла, што праект чацвёртага ўніверсальнага перыядычнага агляду ў сапраўдны момант знаходзіцца на заключным этапе распрацоўкі. Ён уключае новаўвядзенні ў галіне заканадаўства, а таксама грамадска-палітычныя і сацыяльна-эканамічныя змены ў краіне, накіраваныя на якаснае забеспячэнне правоў беларускіх грамадзян. Уся інфармацыя ў дакладзе згрупавана па тэматычных раздзелах, якія ўключаюць метадалогію, у якой раскрываецца фармат падрыхтоўкі даклада, нарматыўную і інстытуцыйную аснову заахвочвання і абароны правоў чалавека, заахвочванне і абарону правоў чалавека на практыцы.
Спецыяліст па правах чалавека УВКПЧ (г.Жэнева, Швейцарыя) Клаўдыя дэ ла Фуэнтэ Баррэда падкрэсліла дух супрацоўніцтва і ўзаемнай адказнасці пры разглядзе палажэння аб правах чалавека ў кожнай дзяржаве-члене ААН у рамках УПА.УПА – гэта не проста абавязацельства па справаздачнасці, гэта платформа для дыялогу, празрыстасці і трансфармацыі, якая заклікае дзяржавы задумацца аб сваім прагрэсе і праблемах у галіне правоў чалавека і сфармуляваць стратэгіі паляпшэння.
У бягучым цыкле УПА вялікая ўвага будзе нададзена выкананню прынятых рэкамендацый. Клаўдыя дэ ла Фуэнтэ Баррэда падкрэсліла, што адным з найбольш эфектыўных спосабаў рэалізацыі рэкамендацый УПА з’яўляецца распрацоўка Нацыянальнага плана дзеянняў у галіне правоў чалавека, заклікаўшы Беларусь разгледзець магчымасць распрацоўкі новага нацыянальнага плана дзеянняў пры падтрымцы УВКПЧ.
Спецыяліст па правах чалавека УВКПЧ таксама звярнула ўвагу на цесную ўзаемасувязь працэсу УПА, Добраахвотнага нацыянальнага агляду і Парадаку дня – 2030.
Старшыня грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын» Вольга Шпілеўская пацвердзіла, што тэматыка рэалізацыі правоў жанчын і прасоўванне прынцыпаў гендэрнай роўнасці арганічна ўпісваецца ў Парадак дня – 2030.
«Рэспубліка Беларусь паслядоўна рэалізуе міжнародныя абавязацельствы ў галіне правоў жанчын і гендэрнай роўнасці. Наша краіна адной з першых далучылася да Канвенцыі ААН аб ліквідацыі ўсіх форм дыскрымінацыі ў адносінах да жанчын і на працягу больш як 40 гадоў дэманструе стабільны прагрэс у гэтай сферы», – адзначыла Вольга Шпілеўская.
Рэспубліка Беларусь 27-я са 172 краін па індэксе гендэрнай няроўнасці, 55-я са 146 краін у рэйтынгу індэкса гендэрнага разрыву, у ліку 25 лепшых краін у рэйтынгу камфортных умоў для мацярынства.
У заключэнні пасяджэння СУР Нацыянальны каардынатар па дасягненні МУР падзякаваў усім удзельнікам за змястоўныя выступленні, а таксама ўклад у рэалізацыю Парадаку дня – 2030 і падкрэсліў, што Беларусь прыкладае максімальныя намаганні для забеспячэння мірнай і квітнеючай будучыні для сучаснасці і будучых пакаленняў.
Відэазапіс паседжання
Усе фота
КАРТА САЙТА
