Пасяджэнне Савета па ўстойлівым развіцці адбылося ў Мiнску

8 снежня 2025 года адбылося пасяджэнне Савета па ўстойлівым развіцці.

У рамках пасяджэння абмяркоўваліся ключавыя напрамкі ўстойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь, прагрэс краіны ў дасягненні Мэт устойлівага развіцця (МУР), стратэгічнае планаванне ўстойлівага развіцця, у прыватнасці распрацоўка і зацвярджэнне Праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця да 2030 года і рэгіянальных стратэгій устойлівага развіцця да 2040 года.

Асобныя блокі абмеркаванняў былі прысвечаны ўкладу агенцтваў ААН і напрамкам далейшага супрацоўніцтва на 2026–2030 гады, праходжанню Рэспублікай Беларусь чацвёртага цыкла ўніверсальнага перыядычнага агляду па правах чалавека, падрыхтоўцы Нацыянальнага даклада аб выкананні Канвенцыі аб правах дзіцяці, выніках дзейнасці нацыянальнага механізма па дасягненні МУР у 2025 годзе і планах работы на 2026 год.

Адкрыў пасяджэнне Савета па ўстойлівым развіцці Нацыянальны каардынатар па дасягненні МУР, намеснік Старшыні Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Уладзіслаў Татарыновіч. Ён падкрэсліў значнасць Парадаку дня ў галіне ўстойлівага развіцця да 2030 года як інструмента кансалідацыі сусветнай супольнасці ва ўмовах сучасных выклікаў і пацвердзіў прыхільнасць Беларусі да выканання міжнародных абавязацельстваў па дасягненні МУР.

«Наша краіна штогод сваімі дзеяннямі і вынікамі работы пацвярджае статус актыўнага ўдзельніка міжнароднага супрацоўніцтва па ўстойлівым развіцці. Па стане на 2025 год Беларусь займае 32-е месца са 167 краін свету ў міжнародным рэйтынгу МУР. Узровень прагрэсу складае больш за 82%», — адзначыў Уладзіслаў Татарыновіч.

Нацыянальны каардынатар па дасягненні МУР таксама звярнуў увагу на актыўнае ўзаемадзеянне Беларусі з міжнароднымі аб’яднаннямі, у тым ліку Еўразійскі эканамічны саюз, Садружнасць Незалежных Дзяржаў, Шанхайскую арганізацыю супрацоўніцтва, і адзначыў крокі па доўгатэрміновым стратэгічным планаванні ў галіне ўстойлівага развіцця краіны, якія робяцца Беларуссю.

«Ужо сёння актыўна вядзецца дыскусія аб тым, якой будзе Парадак дня ў галіне ўстойлівага развіцця пасля 2030 года. Мы таксама не стаім на месцы. У 2025 годзе ў нашай краіне зацверджана Нацыянальная стратэгія ўстойлівага развіцця на перыяд да 2040 года, якая паслужыць стратэгічным арыенцірам для ўсяго нацыянальнага механізма па дасягненню МУР у Беларусі і для вырашэння задач пасля 2030 года», — адзначыў Уладзіслаў Татарыновіч.

.

АБ ПРАГРЭСЕ ДАСЯГНЕННЯ МУР Ў РЭСПУБЛІЦЫ БЕЛАРУСЬ

У 2025 годзе Рэспубліка Беларусь прадэманстравала значны прагрэс у дасягненні МУР, умацаваўшы пазіцыі ў сферы сацыяльнай абароны, адукацыі, аховы здароўя і экалагічнай устойлівасці.

Намеснік Старшыні Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь, кіраўнік міжсектаральнай групы СУР па маніторынгу і ацэнцы МУР Аляксей Яркавец праінфармаваў, што ў 2025 годзе Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь упершыню ажыццявіў комплексную ацэнку прагрэсу ў дасягненні МУР на нацыянальным і рэгіянальным узроўнях, заснаваную на даных за перыяд з 2015 па 2024 гады, згодна з якой па 82,3% паказчыках адзначаны значны прагрэс і дасягненне высокіх.

«Найбольшы прагрэс быў дасягнуты па МУР 1, МУР 5, МУР 8, МУР 9, МУР 12 і МУР 15. Вынікі ацэнкі пацвярджаюць, што ўжо зараз па шэрагу паказчыкаў мы не толькі выканалі пастаўленыя Парадкам дня — 2030 задачы, але і займаем лідзіруючыя пазіцыі. Важным дасягненнем з’яўляецца забеспячэнне ўсеагульнага доступу да базавых сацыяльных паслуг: адукацыі, ахове здароўя, электраэнергіі, якаснаму жыллю, водазабеспячэнню і санітарыі, а таксама сувязі і грамадскаму транспарту. Гэта сведчыць аб высокім узроўні якасці жыцця насельніцтва», — паведаміў Аляксей Яркавец.

Акрамя таго, у 2025 годзе Нацыянальным статыстычным камітэтам Рэспублікі Беларусь упершыню ажыццёўлена ацэнка прагрэсу рэгіёнаў у дасягненні МУР, згодна з якой гэты паказчык па Мінскай вобласці склаў 80,9%, Брэсцкай — 80,2%, Віцебскай — 79,2%, Гомельскай — 77,7%, Гарадзенскай — 77,1%, Магілёўскай — 76,9%, горадзе Мінску — 75,4%. 

.

АБ СТРАТЭГІЧНЫМ ПЛАНАВАННІ УСТОЙЛІВАГА РАЗВІЦЦЯ РЭСПУБЛІКІ БЕЛАРУСЬ

Ва ўмовах сучасных глабальных выклікаў асаблівую значнасць набывае стратэгічнае планаванне ўстойлівага развіцця, якое забяспечвае гарманічнае спалучэнне сацыяльна-эканамічнага росту, умацаванне нацыянальнай канкурэнтаздольнасці і беражлівыя адносіны да прыродных рэсурсаў. Ключавым элементам гэтага працэсу з’яўляецца ўзгадненне нацыянальных прыярытэтаў з міжнароднымі абавязацельствамі, а таксама інтэграцыя рэгіянальных стратэгій у адзіную дзяржаўную палітыку, што дае магчымасць выбудоўваць цэласную і паслядоўную сістэму развіцця краіны.

У гэтым кантэксце Праграма сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь на 2026–2030 гады выступае адным з асноўных дакументаў, якія вызначаюць стратэгічныя арыенціры дзяржаўнай палітыкі на бліжэйшую пяцігодку і задаюць вектар устойлівага прагрэсу ў сацыяльна-эканамічнай і экалагічнай сферах.

Намеснік Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь, кіраўнік міжсектаральнай групы СУР па эканоміцы Алена Балігатава праінфармавала аб ходзе распрацоўкі Праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця на 2026–2030 гады. Дакумент цесна ўвязаны з Мэтамі ўстойлівага развіцця і адаптаваны пад нацыянальныя інтарэсы.

«Праграма вызначае сярэднетэрміновы вектар будучага развіцця беларускай эканомікі па трох складнікаў устойлівасці: усебаковае развіццё асобы, павышэнне якасці і стандартаў жыцця, збалансаваны эканамічны рост і забеспячэнне экалагічнай бяспекі», — паведаміла намесніца Міністра эканомікі Рэспублікі Беларусь.

У аснове Праграмы сем асноўных прыярытэтаў:

  • нацыянальная дэмаграфічная бяспека, захаванне насельніцтва, умацаванне здароўя нацый і падтрымка сям’і;
  • развіццё чалавечага патэнцыялу, якасная адукацыя, выхаванне гарманічнай асобы;
  • стварэнне якаснага і зручнага асяроддзя для жыцця;
  • рост канкурэнтаздольнасці, паскарэнне тэхналагічнага развіцця, лічбавая трансфармацыя;
  • моцныя рэгіёны;
  • умацаванне абараназдольнасці дзяржавы і развіццё абароннага сектара эканомікі;
  • рэалізацыя турыстычнага патэнцыялу.

Кожны прыярытэт уключае канкрэтныя задачы, рэалізацыя якіх будзе садзейнічаць выкананню Рэспублікай Беларусь міжнародных абавязацельстваў у рамках Парадаку дня — 2030. Пры гэтым задачы аблічбаваны праз ёмістую сістэму якасных індыкатараў для маніторынгу рэзультатыўнасці Праграмы.

«Рэалізацыя Праграмы дасць магчымасць захаваць трэк устойлівасці і прадоўжыць паступальнае развіццё краіны», — рэзюмавала Алена Балігатава.

.

АБ ПРЫЯРЫТЭТАХ РЭГІЯНАЛЬНАГА РАЗВІЦЦЯ НА ПЕРЫЯД ДА 2040 ГОДА

У Рэспубліцы Беларусь у 2024–2025 гадах пры садзейнічанні Праграмы развіцця ААН (ПРААН) у рамках праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця» пры фінансавай падтрымцы Урада Расійскай Федэрацыі падрыхтаваны праекты рэгіянальных стратэгій устойлівага развіцця (РСУР) на перыяд да 2040 года для ўсіх абласцей краіны. Гэтыя дакументы адыгрываюць важную ролю ў лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця, адаптуючы глабальныя арыенціры да спецыфікі беларускіх рэгіёнаў.

На момант правядзення пасяджэння СУР абласнымі выканаўчымі камітэтамі зацверджаны:

Кожны з дакументаў адлюстроўвае патэнцыял, асноўныя праблемы канкрэтнага рэгіёна, прыярытэты і практычныя крокі, якія неабходна зрабіць для дасягнення ўстойлівага развіцця вобласці ў сярэднетэрміновай (2025–2030 гг.) і доўгатэрміновай (да 2040 г.) перспектыве.

У рамках пасяджэння з інфармацыяй аб ходзе распрацоўкі і зацвярджэння РСУР выступілі прадстаўнікі рэгіянальных груп устойлівага развіцця.

Намеснік старшыні камітэта эканомікі Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта, член рэгіянальнай групы ўстойлівага развіцця Брэсцкай вобласці Таццяна Калугіна паведаміла, што РСУР Брэсцкай вобласці зацверджана 18 жніўня 2025 года. Дакумент уключае 5 асноўных прыярытэтаў развіцця рэгіёну, у тым ліку развіццё чалавечага капіталу і рост якасці жыцця, SMART-кіраванне і лічбавыя трансфармацыі развіцця, тэрытарыяльна арыентаванае развіццё і міжсектарная кааперацыя, уцягнутае кіраванне рэгіянальным развіццём, экалагізацыя рэгіянальнага развіцця.

Намеснік старшыні Віцебскага абласнога выканаўчага камітэта, кіраўнік рэгіянальнай групы ўстойлівага развіцця Віцебскай вобласці Анжаліка Нікіціна паведаміла, што РСУР Віцебскай вобласці зацверджана 2 ліпеня 2025 года.Ключавымі прыярытэтамі РСУР Віцебскай вобласці вызначаны: захаванне і памнажэнне чалавечага капіталу, комплексная мадэрнізацыя, цыфравізацыя ўсіх сфер і галін, развіццё прадпрымальніцкага і інавацыйнага асяроддзя, павышэнне ўстойлівасці развіцця сельскіх тэрыторый, забеспячэнне экалагічна спрыяльных умоў для насельніцтва.

Старшыня Камітэта эканомікі Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта, член рэгіянальнай групы ўстойлівага развіцця Гомельскай вобласці Міхаіл Акунец паведаміў, што РСУР Гомельскай вобласці ўжо распрацавана і у сапраўдны момант знаходзіцца на стадыі ўзгаднення.У дакуменце вызначаны наступныя прыярытэты развіцця: развіццё вытворчага патэнцыялу, тэхналагічнае абнаўленне на аснове лічбавых тэхналогій, стварэнне новых вытворчасцей, забеспячэнне працоўнымі рэсурсамі, фарміраванне спрыяльнага інвестыцыйны клімату для росту прадпрымальніцкай і інавацыйнай актыўнасці, захаванне і множанне чалавечага патэнцыялу, павышэнне экалагічнай устойлівасці ў адпаведнасці з прынцыпамі «зялёнай» і цыркулярнай эканомікі, павышэнне ўстойлівасці развіцця тэрыторый, якія пацярпелі ў выніку катастрофы на ЧАЭС.

Старшыня Камітэта эканомікі Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта, член рэгіянальнай групы ўстойлівага развіцця Гродзенскай вобласці Сяргей Мяснікоў паведаміў, што РСУР Гродзенскай вобласці зацверджана 24 кастрычніка 2025 года.РСУР Гродзенскай вобласці заснавана на прынцыпах збалансаванага развіцця, рэсурсазберажэння, тэхналагічнай мадэрнізацыі і сацыяльнай арыентаванасці. Стратэгічная мэта Гродзенскай вобласці да 2040 года — гэта павышэнне якасці жыцця насельніцтва рэгіёну на аснове збалансаванага эканамічнага росту, укаранення прынцыпаў цыркулярнай эканомікі, развіцця чалавечага капіталу, узмацненне ўдзелу моладзі ў сацыяльным, эканамічным і грамадскім жыцці, а таксама эфектыўнага і экалагічна бяспечнага выкарыстання прыродных рэсурсаў.

Старшыня Камітэта эканомікі Мінскага абласнога выканаўчага камітэта, член рэгіянальнай групы ўстойлівага развіцця Мінскай вобласці Ксенія Суседчык паведаміла, што РСУР Мінскай вобласці зацверджана 20 лістапада 2025 года.У дакуменце абазначаны пяць прыярытэтаў развіцця рэгіёну: развіццё чалавечага капіталу і працоўнага патэнцыялу, забеспячэнне інавацыйна-арыентаванага эканамічнага росту, актывізацыя інвестыцыйнай дзейнасці і развіццё інавацыйных сістэм, раскрыццё патэнцыялу малога і сярэдняга бізнесу ў забеспячэнні інклюзіўнага і ўстойлівага росту рэгіёна, рацыянальнае прыродакарыстанне і забеспячэнне экалагічнай бяспекі.

Намеснік старшыні Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта, кіраўнік рэгіянальнай групы ўстойлівага развіцця Магілёўскай вобласці Алена Пруднікава-Кірпічонак паведаміла, што РСУР Магілёўскай вобласці зацверджана 16 красавіка 2025 года.Для дасягнення прагназуемага ўзроўню развіцця Магілёўскай вобласці да 2040 года ў РСУР Магілёўскай вобласці вызначаны сем прыярытэтаў: дасягненне дэмаграфічнай устойлівасці, рост чаканай працягласці здаровага жыцця, павышэнне прывабнасці рэгіянальнага рынку працы, захаванне спрыяльнага навакольнага асяроддзя і рацыянальнае выкарыстанне прыродных рэсурсаў, лічбавізацыя і экалагізацыя эканомікі, развіццё бізнес-асяроддзя, павышэнне эфектыўнасці рэальнага сектара эканомікі, забеспячэнне годнай якасці жыцця насельніцтва, дасягненне сацыяльнага дабрабыту, развіццё чалавечага патэнцыялу, павышэнне канкурэнтаздольнасці і ўстойлівасці развіцця сельскіх тэрыторый і малых гарадоў, укараненне прынцыпаў «зялёнага» горадабудаўніцтва і ўстойлівага спажывання, забеспячэнне актуальнай адукацыі і інавацыйнай аховы здароўя, арыентаваных на ўстойлівае развіццё будучых пакаленняў.

.

АБ ПРЫЯРЫТЭТНЫХ НАПРАМКАХ ДЗЕЙНАСЦІ ААН У РЭСПУБЛІКЕ БЕЛАРУСЬ НА 2026–2030 ГОДЫ

У мэтах садзейнічання Рэспубліцы Беларусь у дасягненні МУР Краінавай камандай ААН рэалізуецца Рамачная праграма ААН па супрацоўніцтве з Рэспублікай Беларусь у галіне ўстойлівага развіцця на 2021–2025 гады. У рамках пасяджэння СУР былі прадстаўлены вынікі гэтай работы і прыярытэтныя напрамкі дзейнасці ААН у Рэспубліцы Беларусь на 2026–2030 гады.

Пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь Расул Багіраў адзначыў прыхільнасць Беларусі Мэтам устойлівага развіцця, паслядоўную работу па іх дасягненню, а таксама ўклад Краінавай каманды ААН у падтрымку нацыянальных намаганняў.

Расул Багіраў паведаміў, што ў 2026 годзе стартуе новая Рамачная праграма ААН па супрацоўніцтве з Рэспублікай Беларусь у галіне ўстойлівага развіцця на 2026–2030 гады, якая вызначае стратэгічныя прыярытэты ўзаемадзеяння. У прыватнасці, дзейнасць будзе засяроджана на наступных напрамках: чалавечае развіццё і дабрабыт, інклюзіўная і ўстойлівая эканамічная трансфармацыя, чыстае навакольнае асяроддзе, інстытуцыйныя асновы для міру і развіцця.

Рамачная праграма грунтуецца на нацыянальных прыярытэтах і Парадаку дня — 2030, мяркуючы далейшую лакалізацыю МУР і сумесную працу і аналіз 17,7% індыкатараў МУР, па якіх мэтавыя паказчыкі яшчэ не дасягнуты.

Пастаянны каардынатар ААН у Рэспубліцы Беларусь пацвердзіў прыхільнасць ААН умацаванню і развіццю супрацоўніцтва з Рэспублікай Беларусь у інтарэсах устойлівага развіцця.

Намеснік Пастаяннага прадстаўніка ПРААН у Рэспубліцы Беларусь Армэн Марцірасян адзначыў, што Краінавая праграма ПРААН у Рэспубліцы Беларусь на 2026–2030 гады будзе ўлічваць прыярытэты глабальных, нацыянальных і рэгіянальных стратэгій устойлівага развіцця, а таксама вопыт, атрыманы падчас рэалізацыі папярэдняй праграмы.

«Ацэнка бягучага праграмнага цыклу на 2021–2025 гады пацвердзіла — ПРААН умацавала свае пазіцыі як надзейнага і стратэгічнага партнёра. Мы гатовы маштабаваць гэты вопыт у новым праграмным цыкле», — паведаміў Армэн Марцірасян.

Так, за 2021–2025 гады пры падтрымцы ПРААН у Беларусі распрацаваны стратэгічныя і праграмныя дакументы ў галіне аховы здароўя, цыфравізацыі, зялёнай і цыркулярнай эканомікі, рэгіянальныя стратэгіі ўстойлівага развіцця на перыяд да 2040 года, разлічаны нацыянальны індэкс шматмернай беднасці, мадэрнізаваны платформы справаздачнасці па паказчыках МУР. На рэалізацыю праектаў і ініцыятыў прыцягнута больш за 95 млн долараў ЗША.

У 2026–2030 гадах дзейнасць ПРААН будзе сканцэнтравана на трох ключавых кірунках, у цэнтры кожнага з якіх знаходзіцца чалавек: чалавечае развіццё і дабрабыт, інклюзіўная і ўстойлівая эканамічная трансфармацыя, бяспечнае і чыстае навакольнае асяроддзе для забеспячэння жыццядзейнасці людзей.

Армэн Марцірасян запэўніў у тым, што ПРААН працягне заставацца надзейным партнёрам Рэспублікі Беларусь для рэалізацыі пастаўленых задач.

Прадстаўнік ЮНІСЕФ у Рэспубліцы Беларусь Рустам Хайдараў падкрэсліў, што фокус працы ЮНІСЕФ засяроджаны на рэалізацыі патэнцыялу і абароне правоў кожнага дзіцяці.

«Асноўная мэта Краінавай праграмы ЮНІСЕФ на 2026–2030 гады — садзейнічанне Рэспубліцы Беларусь у далейшай рэалізацыі Канвенцыі ААН аб правах дзіцяці, дасягненні Мэт устойлівага развіцця, рэалізацыі нацыянальных прыярытэтаў і паляпшэнні становішча дзяцей, уключаючы найбольш уразлівыя групы», — паведаміў Рустам Хайдараў.

Краінавая праграма на 2026–2030 гады была распрацавана з улікам прыярытэтаў Рэспублікі Беларусь і прапаноў нацыянальных партнёраў. Яе ключавыя прыярытэты: забеспячэнне аптымальнага здароўя і развіцця, фармаванне ўстойлівага будучага пакалення, і пашырэнне інклюзіўнага адукацыйнага асяроддзя, стварэнне спрыяльнай сямейнай атмасферы і абарона ад гвалту.

Кіраўнік офіса ЮНФПА ў Рэспубліцы Беларусь Вольга Атрошчанка адзначыла, што асновай Краінавай праграмы ЮНФПА на 2026–2030 гады з’яўляецца дэмаграфічная ўстойлівасць, якая базуецца на фактычных звестках і ахоплівае ўсе этапы жыццёвага цыкла чалавека.

Дзейнасць на 2026–2030 гады будзе сканцэнтравана на садзейнічанні фарміраванню сямейнай палітыкі, забеспячэнні даўгалецця з улікам усіх этапаў жыцця, прадаўжэнні работы ў галіне забеспячэння гендэрнай роўнасці, процідзеяння дамашняму насіллю, умацаванню рэпрадуктыўнага і псіхічнага здароўя, а таксама на развіцці партнёрства.«Вядучымі будуць такія напрамкі як аб’яднанне рэсурсаў, выкарыстанне найноўшых тэхналогій, супрацьдзеянне стэрэатыпам, павышэнне дасведчанасці і прытрымліванне прынцыпу «нікога не пакінуць убаку». У фокусе застанецца чалавек і яго дабрабыт», — паведаміла кіраўніца офіса ЮНФПА ў Рэспубліцы Беларусь.

.

АБ ПРАХОДЖАННІ РЭСПУБЛІКАЙ БЕЛАРУСЬ ЧАЦВЁРТАГА ЦЫКЛА ЎНІВЕРСАЛЬНАГА ПЕРЫЯДЫЧНАГА АГЛЯДУ

У лістападзе 2025 года Беларусь прыняла ўдзел у 50-й сесіі Рабочай групы ўніверсальнага перыядычнага агляду Савета па правах чалавека ў Жэневе і прадставіла свой чацвёрты ўніверсальны перыядычны агляд (УПА).

Для прадстаўлення даклада і вядзення дыялогу была сфарміравана прадстаўнічая дэлегацыя Беларусі, у склад якой увайшлі Упаўнаважаны па справах рэлігій і нацыянальнасцей Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, прадстаўнікі Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь, Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь, Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь, Міністэрствы інфармацыі Рэспублікі Беларусь, Міністэрствы працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь і Міністэрствы юстыцыі Рэспублікі Беларусь.

Аб праходжанні Рэспублікай Беларусь чацвёртага цыкла УПА праінфармаваў намеснік Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь, кіраўнік Сакратарыята Савета па ўстойліваму развіццю і Нацыянальнага каардынатара па дасягненні МУР Ігар Сакрэта. Ён падкрэсліў важнасць УПА як ключавога элемента міжнароднага механізму абароны правоў чалавека, у рамках якога кожная дзяржава кожныя пяць гадоў прадстаўляе нацыянальны даклад аб становішчы ў галіне правоў і свабод сваіх грамадзян, а таксама атрымлівае рэкамендацыі ад іншых дзяржаў-удзельніц ААН.

«Па выніках агляду агульная колькасць вынесеных у адносінах да нашай краіны рэкамендацый склала 332. У выніку папярэдне праведзенай адзнакі было прынята 128 рэкамендацый, 71 рэкамендацыя — была адхіленая, і 133 рэкамендацыі былі ўзяты для дадатковага разгляду, — праінфармаваў Ігар Сакрэта. — Па выніках чацвёртага цыкла УПА Беларусь узяла да рэалізацыі 166 рэкамендацый, столькі ж рэкамендацый мы прынялі да ўвагі.»

Намеснік Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь паведаміў, што вынікі УПА будуць зацверджаны на 61-й сесіі Савета ААН па правах чалавека ў лютым – красавіку 2026 года і ў далейшым будуць выкарыстаны ў рамках перыядычнай справаздачнасці краіны па выкананні асноўных міжнародных праваабарончых канвенцый і пактаў.

Спецыяліст па правах чалавека Упраўлення Вярхоўнага камісара па правах чалавека (УВКПЧ, г.Жэнева, Швейцарыя) Клаўдыя дэ ла Фуентэ Баррэда у сваім выступленні праінфармавала аб міжнародных прыкладах практычнай рэалізацыі рэкамендацый УПА, якія дэманструюць эфектыўнасць спалучэння дзяржаўных рашэнняў, прынцыпаў інклюзіўнага кіравання, нацыянальных прыярытэтаў, сістэмнага планавання. Важным аспектам з’яўляецца інтэграцыя правоў чалавека ў нацыянальныя праграмы развіцця.

Клаўдыя дэ ла Фуэнтэ Баррэда пацвердзіла, што паспяховае ўкараненне рэкамендацый УПА магчыма і заклікала Рэспубліку Беларусь выкарыстоўваць дасягнутыя поспехі і прыведзеныя прыклады пры вызначэнні далейшых крокаў, падкрэсліўшы гатоўнасць УВКПЧ і надалей падтрымліваць краіну ў гэтых намаганнях.

.

АБ ПРАЕКЦЕ НАЦЫЯНАЛЬНАГА ДАКЛАДУ ПА АЖЫЦЦЯЎЛЕННI ПАЛАЖЭННЯЎ КАНВЕНЦЫІ АБ ПРАВАХ ДЗІЦЯЦІ

У рамках выканання міжнародных абавязацельстваў Нацыянальная камісія Рэспублікі Беларусь па правах дзіцяці павінна разгледзець, адобрыць і прадставіць Камітэту ААН па правах дзіцяці Нацыянальны даклад аб ажыццяўленні палажэнняў Канвенцыі аб правах дзіцяці. Нацыянальны даклад уключае палажэнні сёмага і восьмага нацыянальных справаздач, а таксама Факультатыўны пратакол, які датычыцца гандлю дзецьмі, дзіцячай прастытуцыі і дзіцячай парнаграфіі, і Факультатыўны пратакол, які датычыцца ўдзелу дзяцей ва ўзброеных канфліктах.

Аб падрыхтоўцы гэтага Даклада ў рамках пасяджэння СУР праінфармавала намеснік Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь Кацярына Пятруцкая. Яна адзначыла значнасць Нацыянальнага даклада аб выкананні Канвенцыі аб правах дзіцяці, які пацвярджае прыхільнасць краіны да абароны ключавых правоў дзяцей. Аб’яднаныя палажэнні сёмага і восьмага нацыянальных дакладаў аб выкананні Канвенцыі абмеркаваны ў лістападзе 2025 года на пасяджэнні Нацыянальнай камісіі па правах дзіцяці і будуць накіраваны ў профільны камітэт ААН для далейшага разгляду і абароны.

Праграмнымі дакументамі Беларусі, накіраванымі на выкананне палажэнняў Канвенцыі ААН аб правах дзіцяці, з’яўляюцца нацыянальныя планы дзеянняў па паляпшэнні становішча дзяцей і ахове іх правоў, якія зацвярджаюцца ўрадам на пяцігадовыя перыяды. У краіне выпрацаваны практычныя механізмы прадстаўніцтва нацыянальнай камісіі па правах дзіцяці ў рэгіёнах, працуюць рэгіянальныя грамадскія прыёмныя, забяспечваюцца выязныя прыёмы.

«У Рэспубліцы Беларусь усе дзеці маюць доступ да адукацыі, медыцынскага абслугоўвання і сацыяльных ільгот на роўнай аснове. Заканадаўства ў поўнай меры забяспечвае абарону дзяцей ад дыскрымінацыі», — падкрэсліла Кацярына Пятруцкая.

У Рэспубліцы Беларусь выпрацавана эфектыўная стратэгія развіцця адукацыі. Узровень пісьменнасці дарослага насельніцтва складае 99,9%. Ахоп базавай агульнай сярэдняй адукацыяй сярод занятага насельніцтва дасягае 98%. Беларусь адносіцца да катэгорыі краін з высокім узроўнем чалавечага развіцця і займае 65-е месца сярод 193 краін у Глабальным індэксе чалавечага развіцця. У Глабальным індэксе ведаў краіна знаходзіцца на 50-м месцы сярод 141 дзяржавы. У Індэксе сацыяльнага прагрэсу па паказчыку «доступ да базавых ведаў» Беларусь займае 22-е месца сярод 170 краін.

Беларусь падтрымлівае людзей з інваліднасцю і іх сем’і на ўсіх этапах жыцця — ад нараджэння да сталення. Дзеці ў поўнай меры абаронены ад галечы і безнагляднасці. Краіна ўваходзіць у лік найлепшых для нараджэння дзіцяці і займае 40-е месца сярод 180 краін. Стабільна высокімі застаюцца паказчыкі сямейнага ўладкавання дзяцей-сірот і дзяцей, якія засталіся без апекі бацькоў. Беларусь паслядоўна рэалізуе комплекс мерапрыемстваў па закрыцці дзіцячых інтэрнатных устаноў і пераводзе дзяцей на сямейныя формы ўладкавання.

.

АБ ПРАЦЫ НАЦЫЯНАЛЬНАГА МЕХАНІЗМУ ПА ДАСЯГНЕННІ МУР У 2025 ГОДЗЕ І ПЛАНАХ ПРАЦЫ НА 2026 ГОД

У якасці прадстаўніка Сакратарыята Савета па ўстойлівым развіцці і Нацыянальнага каардынатара па дасягненні МУР начальнік галоўнага ўпраўлення шматбаковай дыпламатыі Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь Ірына Вялічка праінфармавала аб працы нацыянальнага механізма па дасягненню МУР у 2025 годзе і прадставіла планы працы на 2026 год. Яна адзначыла эфектыўнае ўзаемадзеянне дзяржаўных органаў з агенцтвамі ААН, актыўнае ўцягненне грамадскіх арганізацый, бізнесу, моладзі пры выкананні пастаўленых задач.

«Сфарміраваная за гэтыя гады мадэль кіравання працэсам дасягнення МУР у Беларусі пад кіраўніцтвам Нацыянальнага каардынатара па дасягненні МУР эфектыўна задзейнічала ўсе свае элементы, далучаючы новых зацікаўленых. Забяспечвалася планамернае функцыянаванне нацыянальнага механізму, удасканальвалася сістэма маніторынгу паказчыкаў па дасягненні МУР, укараняліся новыя формы працы, актыўна вялася праца па папулярызацыі нацыянальных намаганняў па дасягненні МУР. Беларусь працягнула ўмацоўваць свае высокія пазіцыі ў міжнародных рэйтынгах па тэматыцы МУР», — адзначыла Ірына Вялічка.

Ключавыя вынікі працы ў 2025 годзе:

У ліку асноўных мерапрыемствах на 2026 год Ірына Вялічка адзначыла пасяджэнне Савета ШАС па ўстойлівым развіцці ў Мінску, рабочыя візіты Нацыянальнага каардынатара па МУР і Краінавай каманды ААН у Мінску, Гродзенскую і іншыя вобласці, удзел Нацыянальнага каардынатара па МУР у Рэгіянальным Форуме Еўрапейскай эканамічнай камісіі па ўстойлівым развіцці ў Жэневе, рэгіянальных форумах па ўстойлівым развіцці, пасяджэннях СУР, сярод якіх пасяджэнне па чарнобыльскай тэматыцы з нагоды 40-й гадавіны аварыі на ЧАЭС.

Аб выніках працы Моладзевых паслоў МУР чацвёртага склікання праінфармавала дублёр Моладзевага пасла МУР 17, студэнтка Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А.С.Пушкіна Арына Богдан.

«Пачаўшы сваю дзейнасць 23 студзеня 2024 года Моладзевыя паслы МУР чацвёртага склікання аказалі істотны ўплыў у дасягненні МУР праз іх папулярызацыю сярод моладзі, інфармавання аб механізмах дасягнення паказчыкаў на лакальным і нацыянальным узроўнях, а таксама дапамозе маладым людзям у набыцці ведаў і прафесійных кампетэнцый 21 стагоддзя і засваенні прынцыпаў устойлівага развіцця», — паведаміла Арына Богдан.

Так, у рамках сваёй дзейнасці Моладзевыя паслы МУР чацвёртага склікання правялі і прынялі ўдзел у 80 мерапрыемствах міжнароднага, рэспубліканскага і рэгіянальнага ўзроўняў. У іх ліку: фестываль моладзі ў Сочы, Міжнародны моладзевы форум «Байкал» у Іркуцкай вобласці, моладзевы адукацыйны форум «Тэрыторыя сэнсаў», другі глабальны фестываль моладзевых лічбавых зялёных ініцыятыў у Ташкенце, моладзевы форум валанцёраў МУР ды іншыя. У ліку ключавых рэалізаваных праектаў: ​​праекты «Устойлівы універсітэт» і «Устойлівае лета», два фестывалі «Рух МУР».

.

Падчас пасяджэння адбылася ўрачыстая цырымонія ўзнагароджання Моладзевых паслоў МУР чацвёртага склікання і іх дублёраў падзякамі Нацыянальнага каардынатара па МУР за значны ўнесак у дасягненне МУР.

Падводзячы вынікі пасяджэння СУР, Нацыянальны каардынатар па дасягненні МУР Уладзіслаў Татарыновіч выказаў асаблівую ўдзячнасць папярэдняму Нацыянальнаму каардынатару Сяргею Хаменку за праведзеную працу і рэалізаваныя ініцыятывы, якія садзейнічалі ўмацаванню іміджу Беларусі на міжнароднай арэне і лакалізацыі МУР у Беларусі.

.

Фотагалерэя

.

Поўны відэазапіс паседжання: