Рэгіён рэалізацыі ініцыятывы

Брэсцкая, Віцебская, Гродзенская, Мінская, Магілёўская вобласці, г.Мінск

Тэмы ўстойлівага развіцця

Экалагічная ўстойлівасць і кіраванне рэсурсамі
Сацыяльнае развіццё

Змест дзейнасці

Ідэя ініцыятывы «Прырода без фармацэўтычных адходаў» складалася ў арганізацыі збору пратэрмінаваных і непрыдатных для выкарыстання лекаў ад жыхароў горада, і раёна ў спецыяльныя кантэйнеры з іх наступнай утылізацыяй. Другая задача, асветніцкая, заключалася ў шырокім інфармаванні насельніцтва па ўказанай тэме.

У 2019 годзе ў Баранавіцкай цэнтральнай паліклініцы быў размешчаны першы кантэйнер для збору пратэрмінаваных лекаў, затым размясцілі яшчэ тры ў розных месцах горада. Гэта паслужыла зыходным пунктам для пашырэння ўплыву ініцыятывы на іншыя населеныя пункты. За 16 месяцаў інфармацыйнай кампаніі было ўстаноўлена больш за 50 кантэйнераў у 30 населеных пунктах Рэспублікі Беларусь і сабрана звыш 645 кілаграмаў лекавых прэпаратаў са скончаным тэрмінам прыдатнасці.

Супрацоўніцтва з Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэтам дазволіла правесці даследаванне складу медыцынскіх адходаў і выявіць асноўныя прычыны ўтварэння пратэрмінаваных лекаў у насельніцтва. Гэта дапамагло палепшыць інфармацыйную кампанію для грамадзян і навучыць іх больш эфектыўнаму абыходжанню з медыкаментамі.

Актыўны ўдзел у ініцыятыве як медыцынскіх, так і адукацыйных устаноў унёс значны ўклад у яе маштабаванне на нацыянальным узроўні. З дапамогай уцягвання медыцынскага персаналу ўдалося павысіць дасведчанасць пацыентаў аб правільным абыходжанні з лекавымі прэпаратамі і бяспечным спосабе іх утылізацыі.

Інфармацыя сярод дзяцей і моладзі распаўсюджвалася ў даступнай форме праз распрацаваныя тэматычныя коміксы, мультфільмы, дакументальныя адукацыйныя фільмы, інфармацыйныя плакаты, а таксама адукацыйны дапаможнік для вучняў 5-8 класаў па тэме «Прырода без фармацэўтычных адходаў». У рамках праекта было праведзена больш за 50 інфармацыйна-асветніцкіх мерапрыемстваў у медыцынскіх і адукацыйных установах, у якіх удзельнічала больш за 1500 чалавек.

Дзякуючы заключаным пагадненням з камунальным прадпрыемствам па абыходжанні з адходамі УП «Экарэс», медыцынскія адходы, якія збіраюцца, утылізаваліся метадам спальвання на спецыяльнай устаноўцы ў г. Мінску.

Стратэгія рэалізацыі экалагічнай ініцыятывы «Прырода без фармацэўтычных адходаў» уключала наступныя крокі:

• Даследаванне і аналіз праблемы. Падрабязнае даследаванне ўплыву фармацэўтычных адходаў на навакольнае асяроддзе і здароўе людзей, аналіз сістэм утылізацыі медыцынскіх адходаў і выяўленне існуючых прабелаў.
• Стварэнне партнёрскай сеткі. Заключэнне вусных дамоўленасцей з медыцынскімі і адукацыйнымі ўстановамі, мясцовымі ўладамі аб правядзенні інфармацыйнай кампаніі па тэме пратэрмінаваных медыцынскіх лекаў, а таксама атрыманне дазволаў на ўстаноўку кантэйнераў для збору пратэрмінаваных медыцынскіх лекаў на тэрыторыі медустаноў.
• Распрацоўка, распаўсюджванне інфармацыйных матэрыялаў і правядзенне адукацыйных кампаній. Стварэнне і распаўсюджванне адукацыйных матэрыялаў (брашуры, коміксы, відэа) сярод насельніцтва. Арганізацыя лекцый, семінараў і сустрэч у медыцынскіх установах і ўстановах адукацыі.
• Арганізацыя і навучанне персаналу, у тым ліку медыцынскіх работнікаў, аб неабходнасці інфармавання насельніцтва аб спосабах утылізацыі пратэрмінаваных медыцынскіх лекаў.
• Уцягванне валанцёраў у выраб кантэйнераў для збору пратэрмінаваных медыкаментаў.
• Утылізацыя сабраных адходаў. Заключэнне пагаднення з прадпрыемствам аб абыходжанні з адходамі УП «Экарэс» аб спальванні сабраных адходаў на смецця ўстаноўкі.
• Пашырэнне і развіццё ініцыятывы. Пошук новых шляхоў для пашырэння і ўстойлівасці праекту. Удзел у мясцовых і нацыянальных экалагічных мерапрыемствах па прасоўванні ініцыятывы.

Вынікі і ўплыў ініцыятывы

У выніку рэалізацыі праекта «Прырода без фармацэўтычных адходаў» кантэйнеры па зборы пратэрмінаваных медыцынскіх лекаў былі перададзены на баланс паліклінік і аптэк для далейшага збору і ўтылізацыі пратэрмінаваных лекаў.

Дзейнасць ініцыятывы ўскосна садзейнічала змяненню прававых і нарматыўна-прававых дакументаў Рэспублікі Беларусь. Так, уведзены ў чэрвені 2020 года ТКП 17.11-08-2020 (33040/33140) «Ахова навакольнага асяроддзя і прыродакарыстанне. Адходы. Правілы абыходжання з камунальнымі адходамі» выразна замацаваў адказных асоб і парадак збору адходаў пратэрмінаваных лекавых сродкаў. Цяпер іх неабходна збіраць у аптэках, бальніцах, паліклініках, амбулаторыях і іншых арганізацыях, якія аказваюць медыцынскія паслугі насельніцтву. Патрабаванне па развіцці эфектыўнай сістэмы збору адходаў пратэрмінаваных лекавых сродкаў ва ўстановах, якія аказваюць медыцынскія паслугі, знайшло сваё адлюстраванне ў Нацыянальным плане дзеянняў па развіцці «зялёнай»эканомікі Рэспублікі Беларусь на 2021-2025 гады.

Крыніцы інфармацыі:

1. eco.soc.center.tilda.ws
2. zviazda.by
3. zelwa.by
4. vitvesti.by