Рэгіён рэалізацыі ініцыятывы

Быхаўскі раён, Слаўгарадскі раён, Краснапольскі раён, Чэрыкаўскі раён, Магілёўская вобласць

Тэмы ўстойлівага развіцця

Эканамічнае развіццё і рост
Экалагічная ўстойлівасць і кіраванне рэсурсамі
Сацыяльнае развіццё

Змест дзейнасці

Захаванне і прымнажэнне біяразнастайнасці, прадухіленне дэградацыі глеб і павышэнне дабрабыту мясцовага насельніцтва – тры асноўныя фокусы ў рамках дзейнасці дадзенай ініцыятывы. У ходзе яе рэалізацыі вырашаліся наступныя задачы:

• Стварэнне сеткі рэсурсных цэнтраў у Быхаўскім, Краснапольскім, Слаўгарадскім, Чэрыкаўскім раёнах для навучання садоўніцтву.
• Умацаванне матэрыяльнай базы існуючых гадавальнікаў і стварэнне новых гадавальнікаў пладовых дрэў і ягадных кустоў.
• Стымуляванне самазанятасці і развіццё зялёнага прадпрымальніцтва на сельскіх тэрыторыях.

Рэсурсныя цэнтры па садоўніцтву – вузлавыя элементы для распаўсюджвання інавацый і ўстойлівага развіцця на сельскіх тэрыторыях.  Іх асновай выступаюць мясцовыя навучальныя ўстановы, такія як сельскія школы і вучэбна-педагагічныя комплексы, прыродаахоўныя ўстановы адміністрацыйных раёнаў Магілёўскай вобласці, уключаючы Чэрыкаўскі (аг. Язёры, Лабанаўка, Майскае), Краснапольскі (в. Казелье і аг. Почапы, Яноўскі сельсавет), Слаўгарадскі (аг. Лапацічы і Папоўка, в. Старая Каменка) і Быхаўскі раёны (аг. Лудчыцы). Гэтыя навучальныя ўстановы таксама даюць тэрыторыі для фарміравання і развіцця міні-гадавальнікаў пладовых дрэў і ягадных кустоў.

Цэнтры прадастаўляюць шырокі спектр паслуг, уключаючы арганізацыю праграм і трэнінгаў па аграпрамысловых тэхніках і бізнес-планаванні. Яны таксама праводзяць навучальныя (анлайн, афлайн) мерапрыемствы па садоўніцтве з экспертамі з навукова-даследчых інстытутаў, такіх як РУП «Інстытут пладаводства» і УА «Гродзенскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт». У цэнтрах аказваюцца індывідуальныя кансультацыі па складанні бізнес-планаў для сямейных садоў, планаванні ўчасткаў, падборы і догляду за раслінамі. Удзельнікам ініцыятывы прадастаўляюцца неабходныя якасныя высадкі пладовых і ягадных культур, а таксама інструменты для зялёнага прадпрымальніцтва.

Поспех ініцыятывы ўключала наступныя ключавыя крокі:

• Стварэнне рэсурсных цэнтраў і гадавальнікаў. Арганізацыя і развіццё сеткі рэсурсных цэнтраў і гадавальнікаў пладовых і ягадных культур на базе сельскіх навучальных устаноў.
• Навучанне і павышэнне кваліфікацыі. Правядзенне навучальных праграм, трэнінгаў і майстар-класаў для супрацоўнікаў рэсурсных цэнтраў, мясцовага насельніцтва.
• Распаўсюджванне ведаў і навыкаў. Прадастаўленне доступу да якаснага пасадачнага матэрыялу і арганізацыя адукацыйных мерапрыемстваў для прасоўвання метадаў вядзення садоўніцтва. Прадастаўленне кансультацый па агратэхніцы, устойлівым выкарыстанні рэсурсаў і барацьбе са шкоднікамі і хваробамі.
• Падтрымка сямейных садоў. Узаемадзеянне з мясцовымі сем’ямі і ЛПХ для развіцця сямейных садоў, у тым ліку дапамога ў распрацоўцы бізнес-планаў.
• Садзейнічанне ў збыце і перапрацоўцы прадукцыі. Дапамога ў стварэнні і развіцці кааператыва «Горская скарбніца» для паляпшэння ўмоў збыту і магчымасцей перапрацоўкі прадукцыі.
• Развіццё дзяржаўна-прыватнага партнёрства. Фарміраванне і падтрымка партнёрства паміж адукацыйнымі ўстановамі, мясцовымі прадпрымальнікамі і дзяржаўнымі органамі.

Чакаецца, што да 2025 года створаныя прыватныя міні-гадавальнікі пачнуць прыносіць першы прыбытак, падтрымліваючы сацыяльна неабароненыя сем’і вырашчанай прадукцыяй.

Вынікі і ўплыў ініцыятывы

Ініцыятыва па стварэнні сельскіх рэсурсных цэнтраў па садоўніцтве дасягнула шэрагу канкрэтных вынікаў, якія станоўча ўплываюць на развіццё садоўніцтва, экалагічнае прадпрымальніцтва і агульны дабрабыт мясцовага насельніцтва ў Быхаўскім, Краснапольскім, Слаўгарадскім і Чэрыкаўскім раёнах Магілёўскай вобласці.

Створана 10 рэсурсных цэнтраў з гадавальнікамі, якія сталі асновай для далейшага развіцця садоўніцтва ў рэгіёне, падаўшы мясцовым жыхарам доступ да якасных саджанцаў пладовых дрэў, ягадных і дэкаратыўных кустоў.

Усе цэнтры аснашчаны сельскагаспадарчым абсталяваннем (цяпліцамі, мотакультыватарамі, сістэмамі кропельнага паліву і пасадачным матэрыялам) і абсталяваннем для правядзення дыстанцыйнага навучання.

Набыта і высаджана больш за 7000 саджанцаў пладовых дрэў, ягадных і дэкаратыўных кустоў, каля 10000 насенных і клонавых прышчэпаў. Дзякуючы гэтаму абноўлена і пашырана раслінная разнастайнасць у рэгіёне, а таксама забяспечаны неабходны матэрыял для пачатку садоўніцкай дзейнасці і развіцця сямейных садоў.

Сфарміравана партнёрства паміж мясцовымі органамі ўлады, сельскімі рэсурснымі цэнтрамі, асабістымі дапаможнымі гаспадаркамі і фермерамі..

Кожны рэсурсны цэнтр распрацаваў і рэалізаваў сваю вучэбную праграму, накіраваную на навучанне мясцовага насельніцтва асновам сучаснага садоўніцтва.

Праведзены цыкл трэнінгаў і семінараў для персаналу рэсурсных цэнтраў з прыцягненнем экспертаў з Інстытута пладаводства і Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта, што павысіла якасць навучання і кансультацый, якія прадстаўляюцца мясцовым жыхарам.

У рамках ініцыятывы рэалізавана больш за 30 навучальных мерапрыемстваў з удзелам 280 слухачоў. Больш за 100 сем’яў стварылі свае бізнес-планы развіцця садоў, большасць з якіх былі забяспечаны саджанцамі і кансультацыямі па доглядзе..

Каля 10 гектараў пустых зямель аформлены пад гадавальнікі і сямейныя сады, што палепшыла выкарыстанне зямельных рэсурсаў у рэгіёне і садзейнічала экалагічнай рэабілітацыі тэрыторый.

Источники информации:

1. mogilev-region.gov.by
2. vaskovichi.schools.by
3. undp.org