26 мая 2026
22 мая 2026 года ў Валожынскім раёне адбылася канферэнцыя «Унёсак Рэспублікі Беларусь у рэалізацыю Парадаку дня – 2030 і дасягненне Мэты ўстойлівага развіцця 15», прымеркаваная да Міжнароднага дня біялагічнай разнастайнасці.
З прывітальным словам да ўдзельнікаў пасяджэння выступіў першы намеснік Міністра прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь Максім Лысенка, выказаўшы падзяку Праграме развіцця ААН (ПРААН) у Рэспубліцы Беларусь, Пасольству Расійскай Федэрацыі і іншым партнёрам за партнёрства ў правядзенні канферэнцыі. Ён таксама адзначыў сімвалічнасць яе правядзення ў Міжнародны дзень біялагічнай разнастайнасці. Максім Лысенка падкрэсліў значнасць захавання біялагічнай і ландшафтнай разнастайнасці як ключавога элемента ўстойлівага развіцця краіны, адзначыўшы істотны прагрэс Беларусі ў дасягненні МУР15. Максім Лысенка падкрэсліў актыўны ўдзел краіны ў рэалізацыі Канвенцыі аб біялагічнай разнастайнасці і важнасць для дасягнення МУР 15 прынятых Стратэгіі і Нацыянальнага плана дзеянняў па захаванні і ўстойлівым выкарыстанні біяразнастайнасці Рэспублікі Беларусь на 2026–2030 гады.
Старшыня Валожынскага раённага выканаўчага камітэта Віталь Бычкоўскі ў сваім прывітальным слове праінфармаваў аб актуальных выкліках, з якімі сутыкаецца Валожынскі раён у сферы захавання прыродных тэрыторый, падкрэсліўшы, што блізкасць буйных гарадоў і высокая папулярнасць байдарачных маршрутаў ствараюць значную рэкрэацыйную нагрузку на экасістэмы, фармуючы лакальныя «міні-катастрофы». Разам з тым ён запэўніў, што раённыя ўлады працягваюць паслядоўна шукаць баланс паміж развіццём турызму і аховай прыроды, прасоўваючы веламаршруты, экасцежкі і плануючы стварэнне буйнога прэзентацыйнага цэнтра на базе Валожынскага лясгаса.
З прывітальным словам выступіла старшыня Пастаяннай камісіі па экалогіі і прыродакарыстанні Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Жанна Чарняўская, падкрэсліўшы ўнёсак Пастаяннай камісіі ў прасоўванне заканадаўчых ініцыятыў, накіраваных на ахову нетраў, водных рэсурсаў, лясоў, а таксама жывёльнага і расліннага свету. Яна адзначыла, што дзякуючы сістэмнай рабоце дзяржавы сёння пад аховай знаходзяцца больш як 300 відаў раслін і 200 відаў жывёл, уключаных у Чырвоную кнігу Беларусі, многія з якіх маюць міжнародную прыродаахоўную значнасць. Яна падкрэсліла прыярытэтнасць захавання біялагічнай і ландшафтнай разнастайнасці, адзначыўшы, што гэта работа патрабуе доўгатэрміновага стратэгічнага падыходу і аб’яднання намаганняў улады, навукі і грамадства, што і стала ключавой асновай канферэнцыі. Жанна Чарняўская адзначыла, што Беларусь дэманструе паслядоўныя крокі і канкрэтныя вынікі, і падкрэсліла важнасць таго, каб аналагічныя намаганні рабіліся ўсімі краінамі, паколькі захаванне біяразнастайнасці з’яўляецца агульнай глабальнай задачай.
З прывітальным словам выступіў першы намеснік Міністра лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь Андрэй Карась, адзначыўшы гістарычную значнасць тэрыторыі Налібоцкай пушчы як аднаго з найбуйнейшых лясных масіваў Еўропы і месца, дзе на працягу стагоддзяў фармаваліся традыцыі запаведнасці. Ён падкрэсліў, што менавіта тут, пачынаючы з XV стагоддзя, паслядоўна развіваліся падыходы да аховы прыроды – ад першых ахоўных участкаў часоў князя Вітаўта да сучасных праектаў па захаванні біяразнастайнасці. Андрэй Карась таксама адзначыў, што рэспубліканскі ландшафтны заказнік «Налібоцкі» з’яўляецца адной з перадавых пляцовак сістэмы Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь у сферы экалагічнага турызму і дэманструе паспяховыя практыкі спалучэння прыродаахоўнай дзейнасці і ўстойлівага выкарыстання прыродных рэсурсаў.
З інфармацыяй аб удасканаленні дзяржаўнай палітыкі ў галіне захавання і ўстойлівага выкарыстання біялагічнай разнастайнасці як укладу Рэспублікі Беларусь у рэалізацыю Парадаку дня – 2030 выступіла начальнік упраўлення біялагічнай і ландшафтнай разнастайнасці Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь Таццяна Жалязнова. Яна адзначыла, што Міжнародны дзень біялагічнай разнастайнасці, які праходзіць у 2026 годзе пад дэвізам «Лакальныя дзеянні – глабальны эффект», падкрэслівае неабходнасць канкрэтных ініцыятыў на месцах. Таццяна Жалязнова таксама прадставіла ключавыя элементы нацыянальнай сістэмы аховы прыроды: развітую заканадаўчую базу, сетку асабліва ахоўных прыродных тэрыторый, механізмы захавання рэдкіх відаў і барацьбу з інвазіўнымі дзікімі жывёламі і дзікарослымі раслінамі. Яна падкрэсліла, што Беларусь дэманструе значны прагрэс у дасягненні МУР 15, што пацвярджаецца ростам плошчы ААПТ, абнаўленнем Чырвонай кнігі і паляпшэннем становішча Рэспублікі Беларусь у міжнародных індэксах у галіне біяразнастайнасці. Асобная ўвага ў яе выступленні была ўдзелена падрыхтаваным пры ўсебаковай падтрымцы ПРААН новым Стратэгіі і Нацыянальнаму плану дзеянняў па захаванні і ўстойлівым выкарыстанні біялагічнай разнастайнасці на 2026–2030 гады, які вызначае прыярытэты і меры на бліжэйшыя гады ў гэтай сферы.
Аб новай рэдакцыі Стратэгіі па захаванні і ўстойлівым выкарыстанні біялагічнай разнастайнасці як нацыянальнага інструмента рэалізацыі Куньмінска-Манрэальскай рамачнай праграмы і рэалізацыі МУР 15 праінфармаваў навуковы супрацоўнік сектара міжнароднага супрацоўніцтва і суправаджэння прыродаахоўных канвенцый ДНВА «Навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па біярэсурсах» Міхаіл Максімянкоў. Ён адзначыў, што ў дакумент закладзены шэсць ключавых мэт, сярод якіх прадухіленне скарачэння колькасці відаў, устойлівае выкарыстанне біяразнастайнасці, развіццё генетычных банкаў, біябяспека, падтрыманне магчымасцяў біясферы, якія прайграваюць, і справядлівае выкарыстанне генетычных рэсурсаў. Асобную ўвагу ён удзяліў задачам, напрамую звязаным з выкананнем МУР 15: развіццю сістэмы ААПТ, аднаўленню дэградаваных экасістэм, барацьбе з інвазіўнымі відамі, захаванню рэдкіх відаў і забеспячэнню доступу да генетычных рэсурсаў. Акрамя таго, Міхаіл Максімянкоў прадставіў удзельнікам пасяджэння публікацыю «Біялагічная разнастайнасць Беларусі: стан, ахова, устойлівае выкарыстанне», падрыхтаваную па выніках прадстаўлення сёмага нацыянальнага даклада аб выкананні Рэспублікай Беларусь Канвенцыі аб біялагічнай разнастайнасці.
Аб асноўных палажэннях сёмага Нацыянальнага даклада аб выкананні Рэспублікай Беларусь Канвенцыі аб біялагічнай разнастайнасці як укладу ў МУР 15 праінфармавала старшы навуковы супрацоўнік сектара міжнароднага супрацоўніцтва і суправаджэння прыродаахоўных канвенцый ДНВА «Навукова-практычны цэнтр Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па біярэсурсах» Ірына Гігіняк. Яна прадставіла ключавыя вынікі за перыяд пасля 2019 года па такіх напрамках, як развіццё нацыянальнай экалагічнай сеткі, аднаўленне парушаных экасістэм, пашырэнне сістэмы ААПТ, ахова рэдкіх відаў, работу генетычных банкаў, барацьбу з інвазіўнымі відамі, устойлівае выкарыстанне лясных і паляўнічых рэсурсаў, а таксама ўдасканаленне механізмаў доступу да генетычных рэсурсаў і біябяспекі. Адзначыла, што Беларусь дэманструе ўстойлівы прагрэс па большасці нацыянальных задач, звязаных з МУР 15: частка з іх выконваецца апераджальнымі тэмпамі, уключаючы аднаўленне экасістэм і інтэграцыю пытанняў біяразнастайнасці ў дзяржаўныя праграмы. Ірына Гігіняк падкрэсліла сістэмны характар прыродаахоўнай палітыкі Беларусі, міжведамаснае ўзаемадзеянне і стратэгічнае планаванне, якое забяспечвае выкананне міжнародных абавязацельстваў краіны.
Аб рэалізацыі ў Рэспубліцы Беларусь задачы 17 па біябяспецы Куньмінска-Манрэальскай глабальнай рамачнай праграмы ў галіне біяразнастайнасці ў кантэксце ўстойлівага развіцця праінфармавала навуковы супрацоўнік Нацыянальнага каардынацыйнага цэнтра біябяспекі Надзея Дробат. Яна адзначыла намаганні Беларусі ў гэтай галіне, уключаючы падрыхтоўку нарматыўна-тэхнічных дакументаў, удасканаленне лабараторнага кантролю генна-інжынерных арганізмаў і ўдзел беларускіх спецыялістаў у распрацоўцы міжнародных кіраўніцтваў па біябяспецы. Значную ўвагу Надзея Дробат удзяліла міжнароднаму супрацоўніцтву: навучанню спецыялістаў краін Цэнтральнай Азіі, удзелу ў праекце «БіяМост», падрыхтоўцы параўнальных аглядаў заканадаўства і методык, а таксама правядзенню рэгіянальных трэнінгаў па вызначэнні ГІА і аналізу экалагічнай ДНК. Надзея Дробат падкрэсліла ўклад Беларусі ў глабальныя працэсы, уключаючы падрыхтоўку нацыянальных дакладаў па Картахенскаму пратаколу і ўдзел у распрацоўцы тэматычнага плана дзеянняў па сінтэтычнай біялогіі, які будзе прадстаўлены Бакам Канвенцыі аб біялагічнай разнастайнасці.
Аб прававых асновах абыходжання з генетычнымі рэсурсамі як укладу ў захаванне біяразнастайнасці і ўстойлівае развіццё Рэспублікі Беларусь праінфармавала кіраўнік Нацыянальнага каардынацыйнага цэнтра па пытаннях доступу да генетычных рэсурсаў і сумеснага выкарыстання выгод Вольга Малышава. Яна падкрэсліла стратэгічнае значэнне генетычных рэсурсаў для харчовай бяспекі, медыцыны, селекцыі, біятэхналогій і кліматычнай устойлівасці. Прадставіла нацыянальную сістэму дэпазітарыяў і біябанкаў, раскрыла ключавыя палажэнні Закона Рэспублікі Беларусь «Аб абыходжанні з генетычнымі рэсурсамі», які рэгулюе доступ, міжнародную рэгістрацыю, маніторынг выкарыстання і размеркаванне выгод. Вольга Малышава падкрэсліла, што комплекснае прававое рэгуляванне абыходжання з генетычнымі рэсурсамі адыгрывае ключавую ролю ў захаванні нацыянальнага генетычнага фонду, прадухіленні біяпірацтва, развіцці навуковых даследаванняў і падтрымцы прыродаахоўных мерапрыемстваў. Паводле яе слоў, створаная ў Беларусі сістэма забяспечвае празрысты доступ да генетычных рэсурсаў, эфектыўны маніторынг іх выкарыстання і справядлівае размеркаванне выгод.
Пра ўклад ПРААН і ключавыя напрамкі супрацоўніцтва праінфармавала каардынатар праграм і праектаў ПРААН у Рэспубліцы Беларусь Вольга Чаброўская. Яна адзначыла пераход ад асобных прыродаахоўных ініцыятыў да інтэграваных вынікаў, у тым ліку распрацоўку стратэгічных кліматычных дакументаў, стварэнне сістэмы MRV, развіццё энергаэфектыўнасці і кліматычнай адукацыі. Вольга Чаброўская акцэнтавала ўвагу ўдзельнікаў канферэнцыі на прадухіленні дэградацыі зямель і аднаўленні тарфянікаў — больш за 50 тыс. га адноўлена пры падтрымцы ПРААН, а беларускі вопыт прызнаны найлепшым у рэгіёне Еўропы і Азіі. У галіне біяразнастайнасці аказана садзейнічанне ў падрыхтоўцы новай Нацыянальнай стратэгіі і плана дзеянняў, пашырэнні сеткі ААПТ, захаванні рэдкіх відаў і інш. Яна праінфармавала, што за 2020–2025 гады ПРААН рэалізавала ў Рэспубліцы Беларусь 11 праектаў на суму больш за 15 млн долараў ЗША, забяспечыўшы экалагічныя, сацыяльныя і эканамічныя выгады і забяспечыўшы ўклад краіны ў дасягненне МУР 15.
У рамках канферэнцыі адбылася цырымонія ўзнагароджання ганаровымі граматамі Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь. За значны ўклад у захаванне біялагічнай і ландшафтнай разнастайнасці і дасягненне Мэт устойлівага развіцця ўзнагароджаны:
Акрамя таго, удзельнікі канферэнцыі наведалі рэспубліканскі ландшафтны заказнік «Налібоцкі». У ходзе наведвання аб’ектаў экалагічнага турызму заказніка, начальнік аддзела паляўнічай гаспадаркі Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь Аляксандр Казарэз прадставіў інфармацыю аб рэалізацыі праграмы па рассяленні тарпанападобных коней. Намеснік дырэктара ДПУ «Рэспубліканскі ландшафтны заказнік «Налібоцкі» Сяргей Тумель праінфармаваў удзельнікаў аб развіцці экалагічнага турызму ў рамках праекта «Развіццё экалагічнага турызму для садзейнічання зялёнаму пераходу да інклюзіўнага і ўстойлівага росту», які рэалізуецца ПРААН пры фінансавай падтрымцы Расійскай Федэрацыі.
Прэзентацыі выступоўцаў (на рускай мове): Новая рэдакцыя Стратэгіі захавання і ўстойлівага выкарыстання біялагічнай разнастайнасці як нацыянальны інструмент рэалізацыі Куньмінска-Манрэальскай рамачнай праграмы і рэалізацыі МУР 15 (Міхаіл Максімянкоў)
Асноўныя палажэнні сёмага нацыянальнага даклада аб выкананні Рэспублікай Беларусь Канвенцыі аб біялагічнай разнастайнасці (Ірына Гігіняк)
Рэалізацыя задачы 17 па біябяспецы Куньмінска-Манрэальскай глабальнай рамачнай праграмы ў галіне біяразнастайнасці ў Рэспубліцы Беларусь у кантэксце ўстойлівага развіцця Рэспублікі Беларусь (Надзея Дробат)
Прававыя асновы абыходжання з генетычнымі рэсурсамі як уклад у захаванне біяразнастайнасці і ўстойлівае развіццё Рэспублікі Беларусь (Вольга Малышава)
Партнёрства ПРААН і Рэспублікі Беларусь па дасягненні МУР 15 (Вольга Чаброўская)
Канферэнцыя арганізавана Міністэрствам прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь пры падтрымцы Праграмы развіцця ААН у Рэспубліцы Беларусь у рамках Сумеснага праекта «Падтрымка намаганняў Рэспублікі Беларусь у нацыяналізацыі і лакалізацыі Мэт устойлівага развіцця», які фінансуецца Расійскай Федэрацыяй.
Усе фота
КАРТА САЙТА
